Ινδικός Ωκεανός: Η αρχαία νεκρόπολη φαλαινών 5 εκατ. ετών απλώνεται για 1.200 χλμ. (video)

Μια εντυπωσιακή ανακάλυψη έκαναν  επιστήμονες στον νοτιοανατολικό Ινδικό Ωκεανό, στη Ζώνη Diamantina καθώς εντόπισαν μια αρχαία νεκρόπολη φαλαινών.  Η περιοχή, που περιγράφεται σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature, χρονολογείται πριν από περίπου 5,3 εκατομμύρια χρόνια και θεωρείται ένα από τα βαθύτερα γνωστά οικοσυστήματα «πτώσης φαλαινών» παγκοσμίως.

Όπως εξηγούν οι ερευνητές, όταν μια φάλαινα πεθαίνει, το κουφάρι της παραμένει για λίγο στην επιφάνεια, προσελκύοντας καρχαρίες και άλλους θηρευτές. Στη συνέχεια, καθώς αποσυντίθεται και βαραίνει, βυθίζεται στον πυθμένα του ωκεανού, όπου μετατρέπεται σε πηγή ζωής για οργανισμούς των μεγάλων βαθών, αναφέρει το The Conversation.

Η αποστολή και η ανακάλυψη

Η ανακάλυψη στη Ζώνη Diamantina –που πήρε το όνομά της από το αυστραλιανό ωκεανογραφικό πλοίο HMAS Diamantina– πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2023, κατά τη διάρκεια αποστολής με το βαθυσκάφος Fendouzhe. Επικεφαλής της ομάδας ήταν ο Xiaotong Peng από την Κινεζική Ακαδημία Επιστημών.

Οι ερευνητές εντόπισαν εκτεταμένους σκελετούς και απολιθώματα φαλαινών, μερικώς θαμμένα στα ιζήματα του πυθμένα. Στη συνέχεια, πραγματοποίησαν 32 επιπλέον καταδύσεις, χαρτογραφώντας μια περιοχή μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων, σε βάθη 4.200 έως 7.000 μέτρων. Συνολικά εντοπίστηκαν 481 φάλαινες – 476 απολιθώματα και πέντε ενεργές «πτώσεις φαλαινών».

Οι ενεργές αυτές θέσεις έσφυζαν από ζωή, φιλοξενώντας μέδουσες, οφιουρίδες και σκουλήκια που τρυπούν τα οστά. Πολλά από τα είδη αυτά, σύμφωνα με τους επιστήμονες, ενδέχεται να είναι άγνωστα μέχρι σήμερα.

Τα είδη φαλαινών που βρέθηκαν

Από τα 43 απολιθώματα που ανακτήθηκαν, αναγνωρίστηκαν πέντε είδη ζιφιών (ραμφοφαλαινών), μεταξύ των οποίων οι Mesoplodon bowdoini και Mesoplodon layardii, είδη που εξακολουθούν να ζουν στην περιοχή. Εντοπίστηκε επίσης μία φάλαινα σέι (Balaenoptera borealis), το τρίτο μεγαλύτερο είδος μετά τη γαλάζια φάλαινα και την πτεροφάλαινα.

Το μεγαλύτερο κουφάρι, μήκους πέντε μέτρων, ανήκε σε ρυχγοφάλαινα της Ανταρκτικής, η οποία ταυτοποιήθηκε μέσω του χαρακτηριστικού οστού του αυτιού και γενετικής ανάλυσης. Η ομάδα ανακάλυψε ακόμη ένα νέο, εξαφανισμένο είδος, το οποίο ονόμασε Pterocetus diamantinae. Η ισοτοπική χρονολόγηση έδειξε ότι τα αρχαιότερα απολιθώματα της περιοχής έχουν ηλικία περίπου 5,3 εκατομμυρίων ετών.

Πώς σχηματίστηκε η νεκρόπολη

Το ερώτημα που απασχόλησε τους ερευνητές είναι πώς σχηματίστηκε αυτή η τεράστια «νεκρόπολη». Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να έπαιξε η μορφολογία της Ζώνης Diamantina, η οποία έχει σχήμα V και λειτουργεί σαν φυσικός αγωγός που κατευθύνει τα κουφάρια προς τον πυθμένα. Επιπλέον, στην περιοχή ζουν πολλά είδη ζιφιών που καταδύονται σε μεγάλα βάθη.

Η ανακάλυψη αυτή διευρύνει τη γνώση για τα οικοσυστήματα των «πτώσεων φαλαινών» και προσφέρει νέα δεδομένα για την εξέλιξη των ζιφιών από την Πλειόκαινο εποχή έως σήμερα. Παράλληλα, υπενθυμίζει πόσα λίγα γνωρίζουμε ακόμη για τα απρόσιτα βάθη των ωκεανών.