Τα φώτα σβήνουν, τα κινητά μένουν στο κομοδίνο και η «καληνύχτα» είναι συχνά η τελευταία λέξη που ανταλλάσσει ένα ζευγάρι πριν αποκοιμηθεί. Μόνο που, όταν στο δωμάτιο αρχίσει το επίμονο ροχαλητό, η νύχτα μπορεί να μην είναι καθόλου καλή, ούτε και η επόμενη μέρα. Για εκείνον που προσπαθεί να κοιμηθεί δίπλα του, οι συνεχείς διακοπές του ύπνου μπορεί να μεταφραστούν σε κούραση, εκνευρισμό, δυσκολία συγκέντρωσης και προβλήματα μνήμης, σύμφωνα με ειδικούς.
Το ροχαλητό είναι τόσο συχνό, ώστε πολλές φορές αντιμετωπίζεται ως μία απλή ενόχληση. Οι ειδικοί, ωστόσο, επισημαίνουν ότι όταν διαταράσσει συστηματικά τον ύπνο του ανθρώπου που κοιμάται δίπλα, οι συνέπειες μπορεί να ξεπερνούν κατά πολύ τη νυχτερινή δυσφορία.
Η Δρ Clare Simon, οδοντίατρος με ειδικό ενδιαφέρον στην ιατρική του ύπνου, εξηγεί ότι το ροχαλητό προκαλείται από τη δόνηση των μαλακών ιστών των ανώτερων αεραγωγών κατά τη διάρκεια του ύπνου. Σύμφωνα με τη βρετανική μη κερδοσκοπική οργάνωση British Snoring & Sleep Apnoea Association (BSSAA), περίπου το 40% των ενηλίκων στο Ηνωμένο Βασίλειο ροχαλίζει, με το φαινόμενο να είναι συχνότερο στους άνδρες. Παράλληλα, αμερικανική έρευνα του Sleep Foundation έδειξε ότι το 75% όσων κοιμούνται με σύντροφο που ροχαλίζει δηλώνουν ότι ο δικός τους ύπνος έχει επηρεαστεί.
Τι συμβαίνει σε συγκέντρωση και μνήμη
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ο καθηγητής Ama Johal, σύμβουλος ορθοδοντικός και ειδικός στον ύπνο, επισημαίνει ότι σε ορισμένα ζευγάρια η κατάσταση γίνεται τόσο επιβαρυντική, ώστε ο σύντροφος που ενοχλείται καταλήγει να κοιμάται σε διαφορετικό δωμάτιο απλώς και μόνο για να μπορέσει να ξεκουραστεί.
Κατά τη διάρκεια της νύχτας, ο ύπνος εξελίσσεται σε διαδοχικούς κύκλους διαφορετικών σταδίων, οι οποίοι συνήθως επαναλαμβάνονται περίπου κάθε 90 λεπτά. Τα βαθύτερα στάδια θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά για τη σωματική αποκατάσταση.
Όπως εξηγεί η BSSAA, όταν ο ύπνος διακόπτεται επανειλημμένα, το άτομο μπορεί να περνά λιγότερο χρόνο στα βαθιά, αποκαταστατικά στάδια. Έτσι είναι δυνατόν να ξυπνήσει κουρασμένο, ακόμη κι αν έχει παραμείνει αρκετές ώρες στο κρεβάτι.
Ο ύπνος παίζει επίσης βασικό ρόλο στην επεξεργασία και αποθήκευση των πληροφοριών που συγκεντρώνει ο εγκέφαλος μέσα στην ημέρα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι συχνές αφυπνίσεις λόγω του ροχαλητού ενός συντρόφου μπορεί να διαταράξουν αυτή τη διαδικασία και να επηρεάσουν τη συγκέντρωση και τη μνήμη την επόμενη ημέρα.
Οι διαταραχές του ύπνου μπορούν ακόμη να επηρεάσουν τη ρύθμιση ορμονών που σχετίζονται με την ενέργεια και το κίνητρο. Παράλληλα, ο ύπνος συμμετέχει στη ρύθμιση εγκεφαλικών συστημάτων που σχετίζονται με το στρες και τη συναισθηματική αντίδραση.
«Σαν να είχα hangover»
Αυτή ακριβώς την εμπειρία περιέγραψε στο BBC η 29χρονη Meg Warren, η οποία αναφέρει ότι το ροχαλητό του πρώην συντρόφου της την κρατούσε συχνά ξύπνια. Όπως λέει, κάθε φορά που ξυπνούσε εξαιτίας του ροχαλητού ένιωθε σε κατάσταση έντονης εγρήγορσης. Στη διάρκεια της νύχτας προσπαθούσε να τον σκουντήσει ή να τον κάνει να γυρίσει από την πλάτη στο πλάι. Το επόμενο πρωί, όπως περιγράφει, αισθανόταν ζαλισμένη και κουρασμένη, σε τέτοιο βαθμό ώστε μερικές φορές η κατάσταση της θύμιζε hangover. Η ίδια αναφέρει ότι το πρόβλημα είχε επηρεάσει και τη σχέση, καθώς θεωρούσε απαραίτητη την ύπαρξη δεύτερου υπνοδωματίου σε περίπτωση που το ζευγάρι που έμεναν μαζί.
Η Δρ Simon σημειώνει ότι ο κακός ύπνος λόγω του ροχαλητού μπορεί να οδηγήσει σε εκνευρισμό και περισσότερες συγκρούσεις. Εάν το ζευγάρι επιλέξει χωριστά υπνοδωμάτια για να μπορέσει να κοιμηθεί, μπορεί επίσης να επηρεαστεί η οικειότητα μεταξύ των συντρόφων.
Αντίστοιχη εμπειρία περιγράφει η 52χρονη δημοσιογράφος Anna-Louise Dearden, η οποία αναφέρει ότι κάποια βράδια κοιμάται σε διαφορετικό δωμάτιο εξαιτίας του ροχαλητού του συντρόφου της. Όπως λέει, αυτή η επιλογή τής επιτρέπει να δίνει προτεραιότητα στην ξεκούρασή της όταν το ροχαλητό είναι ιδιαίτερα έντονο. Η ίδια παρατηρεί ότι μετά από έναν κακό ύπνο αισθάνεται περισσότερο ευερέθιστη και έχει μεγαλύτερη διάθεση για φαγητό. Στην περίπτωσή της, οι ωτοασπίδες αποδείχθηκαν ιδιαίτερα χρήσιμες, καθώς περιορίζουν σημαντικά τον θόρυβο όταν μοιράζεται το ίδιο κρεβάτι με τον σύντροφό της.
Πότε το ροχαλητό χρειάζεται έλεγχο
Οι ειδικοί τονίζουν ότι πριν αντιμετωπιστεί το ροχαλητό ως απλή ενόχληση, πρέπει να αποκλειστεί το ενδεχόμενο υπνικής άπνοιας. Η Δρ Simon επισημαίνει ότι ο στόχος δεν πρέπει να είναι απλώς να γίνει κάποιος πιο «ήσυχος» τη νύχτα, αν πίσω από το ροχαλητό κρύβεται μια διαταραχή της αναπνοής κατά τον ύπνο.
Η υπνική άπνοια χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες διακοπές και επανεκκινήσεις της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου. Ενδείξεις που μπορεί να χρειάζονται διερεύνηση είναι οι παύσεις στην αναπνοή, το αίσθημα πνιγμού μέσα στη νύχτα, οι συχνές αφυπνίσεις και οι πρωινοί πονοκέφαλοι.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, σύμφωνα με τη Δρ Simon, μπορεί να συστηθεί η χρήση συσκευής CPAP, η οποία μέσω ειδικής μάσκας παρέχει αέρα υπό σταθερή πίεση, διατηρώντας ανοιχτούς τους αεραγωγούς κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Τι μπορεί να βοηθήσει στο απλό ροχαλητό
Όταν πρόκειται για απλό ροχαλητό και όχι για υπνική άπνοια, η Δρ Simon αναφέρει ότι ορισμένες αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορεί να βοηθήσουν.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται
- η απώλεια βάρους όταν χρειάζεται,
- η διακοπή του καπνίσματος,
- ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ πριν από τον ύπνο και
- η αλλαγή της στάσης ύπνου, για παράδειγμα από ύπτια θέση σε πλάγια.
Οι ειδικοί συστήνουν επίσης ιατρική αξιολόγηση όταν το πρόβλημα επιμένει, ώστε να διερευνηθεί αν υπάρχει ρινική απόφραξη ή αλλεργία που συμβάλλει στο ροχαλητό.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί ειδικός εξατομικευμένος ενδοστοματικός νάρθηκας, ο οποίος μετακινεί ελαφρώς προς τα εμπρός την κάτω γνάθο με στόχο να παραμένει περισσότερο ανοιχτός ο αεραγωγός.
Ο καθηγητής Johal εκτιμά ότι πολλά ζευγάρια ανέχονται το πρόβλημα για πολύ περισσότερο χρόνο απ’ όσο χρειάζεται, με επιπτώσεις τόσο στην ευεξία όσο και στη σχέση τους.
Το βασικό μήνυμα των ειδικών είναι ότι το επίμονο ροχαλητό δεν χρειάζεται να θεωρείται κάτι που το ζευγάρι απλώς πρέπει να υπομένει. Υπάρχουν διαθέσιμες λύσεις, αρκεί πρώτα να διερευνηθεί σωστά η αιτία του.
Διαβάστε επίσης
Και όμως οι γυναίκες (δεν) ροχαλίζουν λιγότερο – Ένας επιστήμονας βάζει τα πράγματα στη θέση τους
Ροχαλητό: Μια καθηγήτρια προτείνει 5 λύσεις που το καταπολεμούν χωρίς μηχανήματα ή επεμβάσεις
