Η στιγμή που τα παιδιά φεύγουν από το σπίτι μπορεί να σηματοδοτεί μια νέα αρχή, αλλά για ορισμένους γονείς συνοδεύεται από μοναξιά, απώλεια ταυτότητας και αίσθημα κενού – Τι έδειξε βρετανική μελέτη για τους άνω των 60 ετών
Ο Σεπτέμβριος είναι παραδοσιακά συνυφασμένος με νέα ξεκινήματα. Όταν, όμως, αυτά γίνονται μακριά από την ασφάλεια του σπιτιού, αφήνουν σε όσους μένουν πίσω -στους γονείς στην προκειμένη περίπτωση- ένα μεγάλο κενό. Η μετάβαση στην ενήλικη ζωή των παιδιών τους δεν ήταν τόσο ομαλή όσο νόμιζαν.
Το φαινόμενο αυτό περιγράφεται ως «σύνδρομο της άδειας φωλιάς» και μια νέα βρετανική έρευνα δείχνει ότι η εμπειρία δεν είναι ίδια για όλους. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τη Δρ. Denise Turner, Καθηγήτρια Κοινωνικής Εργασίας στο Πανεπιστήμιο του Hertfordshire, και εξετάζεται από κοινού με την Δρα Katie Walsh, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ανθρωπογεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο του Sussex σε άρθρο τους στο The Conversation, στο πλαίσιο της ευρύτερης συζήτησης για το πώς οι αλλαγές στην οικογενειακή ζωή επηρεάζουν την ευεξία σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Μια νέα ευκαιρία αλλά και ένα αβάσταχτο κενό
Όπως αναφέρουν, τα ευρήματα της μελέτης ήταν ανάμεικτα. «Ορισμένοι συμμετέχοντες είδαν τη μετάβαση ως μια ευκαιρία για νέες εμπειρίες και προσωπική ανάπτυξη. Άλλοι, ιδιαίτερα όσοι ήταν άγαμοι, χήροι ή ζούσαν μόνοι, βίωσαν σημαντική μοναξιά, δυσφορία και μειωμένη αίσθηση σκοπού» σημειώνουν.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα ήταν ότι η δυσκολία δεν αφορά απλώς το γεγονός ότι το σπίτι έχει λιγότερους ανθρώπους. Σύμφωνα με τις ερευνήτριες, οι συμμετέχοντες περιέγραψαν ότι τους έλειπε ολόκληρη η καθημερινή δομή της οικογενειακής ζωής: οι συζητήσεις, οι συνήθειες, οι μικρές ευθύνες και ο ενεργός ρόλος του γονέα. Για ορισμένους, αυτή η αλλαγή συνοδεύτηκε από έντονη αίσθηση απώλειας και από το ερώτημα «ποιος είμαι τώρα;». Μετά από χρόνια κατά τα οποία η ταυτότητά τους ήταν στενά συνδεδεμένη με τη φροντίδα των παιδιών, η αποχώρησή τους δημιούργησε σε κάποιους ένα πραγματικό κενό.
Ποιοι δυσκολεύονται περισσότερο
Η συντροφικότητα αναδείχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους προστατευτικούς παράγοντες. Όπως εξηγούν, οι γονείς που είχαν σύντροφο ή στενούς ανθρώπους κοντά τους ήταν σαφώς λιγότερο πιθανό να βιώσουν έντονα αρνητικές συνέπειες μετά την αποχώρηση των παιδιών. Αντίθετα, όσοι ήταν μόνοι, χήροι ή ζούσαν χωρίς σύντροφο εμφάνισαν μεγαλύτερη ευαλωτότητα στη μοναξιά, στην ψυχική δυσφορία και στην απώλεια σκοπού.
Η εικόνα, ωστόσο, δεν είναι μόνο αρνητική. Αρκετοί συμμετέχοντες είδαν την αποχώρηση των παιδιών ως ευκαιρία για περισσότερη ελευθερία, νέες εμπειρίες και προσωπική ανάπτυξη. Κάποιοι επέστρεψαν σε χόμπι που είχαν εγκαταλείψει, ταξίδεψαν, αναζωπύρωσαν φιλίες ή στράφηκαν ξανά σε προσωπικούς και επαγγελματικούς στόχους. Αυτό δείχνει ότι η «άδεια φωλιά» δεν αποτελεί από μόνη της μια αρνητική εμπειρία. Το πώς θα βιωθεί εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις σχέσεις, τις κοινωνικές συνθήκες και το αν ο γονέας διαθέτει άλλες πηγές νοήματος και σύνδεσης στη ζωή του.
Γιατί το θέμα αφορά όλο και περισσότερους
Οι ερευνήτριες επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη μετάβαση αξίζει μεγαλύτερη προσοχή, ιδιαίτερα καθώς οι άνθρωποι ζουν περισσότερο και περνούν περισσότερα χρόνια μετά τη συνταξιοδότηση ή παίρνουν διαζύγιο σε μεγαλύτερη ηλικία. Ως αποτέλεσμα, οι μονογονεϊκές οικογένειες γίνονται συχνότερες, ενώ οι μεγαλύτεροι άνθρωποι που έχουν χωρίσει ή χάσει τον σύντροφό τους είναι πιθανότερο να βρεθούν να ζουν μόνοι όταν τα παιδιά τους εγκαταλείψουν το πατρικό σπίτι.
«Η έρευνα δείχνει ότι χρειάζεται να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή στο σύνδρομο της άδειας φωλιάς ως μια σημαντική μετάβαση της ζωής, αλλά και στις πιθανές επιπτώσεις της για την υγεία και την κοινωνική φροντίδα» σημειώνουν οι ερευνήτριες.
«Καθώς η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση έχουν συσχετιστεί με επιβαρύνσεις στη σωματική και ψυχική υγεία, οι ερευνητές σχεδιάζουν να συνεχίσουν τη μελέτη του φαινομένου, ώστε να αναπτυχθούν καλύτεροι τρόποι υποστήριξης των ανθρώπων που περνούν αυτή τη μετάβαση. Η “άδεια φωλιά” μπορεί κάποια στιγμή να είναι αναπόφευκτη. Το να αισθανόμαστε, όμως, και εμείς άδειοι όταν τα παιδιά φύγουν, δεν είναι» καταλήγουν.
Διαβάστε επίσης
Αντιγήρανση: Το μυστικό της νεότητας βρίσκεται στο έντερό μας
Ύπνος: Τρεις συνήθειες που πρέπει να κόψουμε για να γίνει καλύτερος
