Νέα μεγάλη ανασκόπηση επιστημονικών μελετών επιβεβαιώνει ότι το Τάι Τσι δεν ωφελεί μόνο τη φυσική κατάσταση, αλλά ενισχύει την ψυχική υγεία, τον ύπνο και τη γνωστική λειτουργία των ηλικιωμένων
Για να γεράσουμε καλά, θα πρέπει να συνεχίσουμε να κινούμαστε και να ασκούμαστε. Δεν προσφέρουν, όμως, όλες οι μορφές άσκησης τα ίδια οφέλη. Οι παραδοσιακές πολεμικές τέχνες και ιδιαίτερα το Tai Chi Chuan φαίνεται ότι συνδυάζουν τη σωματική κίνηση με την ενσυνειδητότητα, δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη πρακτική που ενισχύει τόσο το σώμα όσο και το μυαλό.
Αυτό επισημαίνει ο E. Paul Zehr, νευροεπιστήμονας με εξειδίκευση στη σχέση εγκεφάλου και κίνησης και δάσκαλος παραδοσιακών πολεμικών τεχνών, αναλύοντας στο Psychology Today μια πρόσφατη επιστημονική ανασκόπηση που χαρτογράφησε όλα τα διαθέσιμα στοιχεία για τις επιδράσεις του Tai Chi στην υγεία των ηλικιωμένων.
Ένας «χάρτης» των επιστημονικών αποδείξεων
Ερευνητές από τη Βραζιλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες επιχείρησαν να δημιουργήσουν έναν ολοκληρωμένο «χάρτη αποδείξεων», καταγράφοντας τι γνωρίζει σήμερα η επιστήμη για τα οφέλη του Tai Chi, πόσο αξιόπιστα είναι τα διαθέσιμα δεδομένα και ποια ερωτήματα παραμένουν ακόμη αναπάντητα.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Για τον σκοπό αυτό ανέλυσαν σχεδόν 8.000 δημοσιευμένες επιστημονικές εργασίες. Μετά από αυστηρή αξιολόγηση, συμπεριλήφθηκαν τελικά 118 μελέτες, εκ των οποίων περίπου το ένα τρίτο κρίθηκε υψηλής επιστημονικής ποιότητας. Η πλειονότητα των ερευνών αφορούσε το Tai Chi Chuan, με προγράμματα διάρκειας 30 έως 60 λεπτών, δύο ή τρεις φορές την εβδομάδα, για διάστημα 12 έως 24 εβδομάδων. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες ήταν γυναίκες από τον γενικό πληθυσμό, με μέση ηλικία περίπου 70 ετών.
Συνολικά αξιολογήθηκαν 238 διαφορετικά αποτελέσματα υγείας και 56 συσχετίσεις, προσφέροντας μία από τις πληρέστερες εικόνες που υπάρχουν σήμερα για τις επιδράσεις της συγκεκριμένης πρακτικής.
Τα μεγαλύτερα οφέλη αφορούσαν το μυαλό
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της ανασκόπησης, τα πιο ισχυρά επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι το Tai Chi:
- βελτιώνει την ισορροπία,
- μειώνει τον κίνδυνο πτώσεων,
- περιορίζει τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης,
- ενισχύει τη γνωστική λειτουργία,
- βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου,
- αυξάνει την ποιότητα ζωής και την αίσθηση ευεξίας,
- συμβάλλει στη βελτίωση της λειτουργικότητας ατόμων με νόσο του Πάρκινσον.
Όπως επισημαίνει ο Zehr, το πιο εντυπωσιακό εύρημα είναι ότι τα περισσότερα τεκμηριωμένα οφέλη αφορούν την ψυχική υγεία και τη συνολική ευεξία και όχι μόνο τη φυσική κατάσταση.
Η ανασκόπηση έδειξε επίσης ότι για ορισμένους δείκτες τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα παραμένουν ανεπαρκή ή αντικρουόμενα. Συγκεκριμένα, δεν προέκυψαν σαφή συμπεράσματα σχετικά με την επίδραση του Tai Chi στη συγκέντρωση, την ευκινησία, τη μυϊκή μάζα, την HDL («καλή») χοληστερόλη, την υπέρταση, τη στεφανιαία νόσο και τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου. Αυτό, σύμφωνα με τον Zehr, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η πρακτική δεν προσφέρει οφέλη στους συγκεκριμένους τομείς, αλλά ότι απαιτούνται περισσότερες και καλύτερα σχεδιασμένες μελέτες.
Τα οφέλη πιθανότατα δεν περιορίζονται στο Tai Chi
Παρότι η συγκεκριμένη ανασκόπηση επικεντρώθηκε αποκλειστικά στο Tai Chi, ο Zehr εκτιμά ότι τα συμπεράσματα μπορούν να επεκταθούν και σε άλλες παραδοσιακές πολεμικές τέχνες, στις οποίες η ενσυνειδητότητα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της εκπαίδευσης. Αναφέρει ως χαρακτηριστικά παραδείγματα το καράτε της Οκινάουα, το Wing Chun και το Aikido, τα οποία, εκτός από την αυτοάμυνα, καλλιεργούν τον έλεγχο του σώματος, την αναπνοή, τη συγκέντρωση και την ψυχική ισορροπία.
Μήπως έχουμε «ξεχάσει» την έννοια της ενσυνειδητότητας;
Ο Zehr διατυπώνει και μια ενδιαφέρουσα υπόθεση. Αναρωτιέται μήπως τα οφέλη του Tai Chi εμφανίζονται τόσο έντονα επειδή ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχει απομακρύνει τους περισσότερους ανθρώπους από πρακτικές που καλλιεργούν την ενσυνειδητότητα. Όπως εξηγεί, στην επιστήμη της άσκησης είναι γνωστό ότι όσο περισσότερο γυμνάζεται κάποιος, τόσο μικρότερες γίνονται σταδιακά οι επιπλέον βελτιώσεις, επειδή ο οργανισμός έχει ήδη προσαρμοστεί στο ερέθισμα.
Ίσως, λοιπόν, υποστηρίζει, σήμερα να είμαστε τόσο «απροπόνητοι» στην ενσυνειδητότητα, ώστε οι πρακτικές που τη συνδυάζουν με την κίνηση να παράγουν ακόμη μεγαλύτερα οφέλη.
Το βέβαιο, καταλήγει, είναι ότι τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία είναι πλέον αρκετά ισχυρά: «Ανεξάρτητα από το γιατί οι επιπτώσεις είναι τόσο μεγάλες, τα στοιχεία είναι πειστικά ότι η ενσυνειδητότητα θα πρέπει να αποτελεί βασικό συστατικό της εκπαίδευσης σε όλη τη διάρκεια της ζωής».
Διαβάστε επίσης
Υπέρταση: Η αρχαία κινεζική πρακτική που ρίχνει την πίεση – Όλοι μπορούν να τη δοκιμάσουν
Η άσκηση για καλύτερη ισορροπία και διάθεση μετά από έμφραγμα
Η πανάρχαια μέθοδος που καταπολεμά αποτελεσματικά την αϋπνία – Ιδανική για τους άνω των 50
