«Μην σταυρώνεις τα πόδια σου, θα χαλάσεις τα γόνατά σου», «θα κάνεις κιρσούς». Αυτές είναι μόλις κάποιες από τις φράσεις που ενδεχομένως έχουμε ακούσει από μικρή ηλικία για τον τρόπο που καθόμαστε. Ανήκουν σε εκείνη τη γνωστή κατηγορία «κανόνων υγείας» που συχνά περνούν από γενιά σε γενιά χωρίς να αμφισβητούνται. Ωστόσο, πόση αλήθεια κρύβεται πίσω από αυτές τις συμβουλές;
Τρεις ειδικοί, ο Joshua Pate, Επίκουρος Καθηγητής Φυσικοθεραπείας στο Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας Σίδνεϊ, o Bruno Tirotti Saragiotto, Αναπληρωτής Καθηγητής και Επικεφαλής Φυσικοθεραπείας στο Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας Σίδνεϊ και ο Mark Overton, Επίκουρος Καθηγητής Φυσικοθεραπείας Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας Σίδνεϊ εξηγούν σε άρθρο τους στο The Conversation τι ισχύει στην πραγματικότητα, σύμφωνα με την επιστήμη.
Μύθος ή πραγματικότητα;
Για τους περισσότερους ανθρώπους, η καθιστή θέση με σταυρωμένα πόδια δεν φαίνεται να είναι επιβλαβής. Οι διαθέσιμες επιστημονικές ενδείξεις, σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν υποστηρίζουν ότι αυτή η συνήθεια προκαλεί βλάβες στην πλάτη, φθείρει τα ισχία ή τα γόνατα, ούτε ότι σχετίζεται με την εμφάνιση κιρσών.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Σε μια μελέτη, ζητήθηκε από φυσιοθεραπευτές από διαφορετικές χώρες να επιλέξουν την «καλύτερη στάση καθίσματος». Οι απαντήσεις τους ποικίλλουν σημαντικά. «Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι πεποιθήσεις σχετικά με την ιδανική στάση καθίσματος διαμορφώνονται από την παράδοση και την επαγγελματική κουλτούρα» σχολιάζουν.
Αντίθετα, το πραγματικό πρόβλημα φαίνεται να είναι άλλο: η παρατεταμένη ακινησία. «Η στάση του σώματος εξακολουθεί να είναι σημαντική, αλλά η πλάτη μας είναι δυνατή και προσαρμόζεται. Είναι φτιαγμένη για να ανέχεται ένα ευρύ φάσμα στάσεων» συμπληρώνουν. Με άλλα λόγια, το σώμα μας δεν «υποφέρει» από μια συγκεκριμένη στάση, αλλά από την έλλειψη εναλλαγής στάσεων.
Τι ισχύει για πλάτη, γόνατα και ισχία;
Ένας από τους πιο συχνούς φόβους είναι ότι το σταύρωμα των ποδιών «φθείρει» τις αρθρώσεις. Σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να το αποδεικνύουν. Ωστόσο, τα γόνατα και τα ισχία μας δέχονται πολύ μεγαλύτερη καταπόνηση σε καθημερινές δραστηριότητες, όπως το περπάτημα, το ανέβασμα σκάλας ή το κουβάλημα βάρους.
Το να κάθεται κανείς με σταυρωμένα πόδια αλλάζει προσωρινά τη θέση των αρθρώσεων, χωρίς όμως να υπάρχουν ενδείξεις ότι προκαλεί μακροχρόνια βλάβη ή αρθρίτιδα. Οι σύγχρονες οδηγίες για την υγεία των αρθρώσεων δίνουν έμφαση στη φυσική δραστηριότητα, τη μυϊκή ενδυνάμωση και τη διατήρηση υγιούς βάρους – και όχι στην αποφυγή μιας απλής καθημερινής στάσης.
Τι συμβαίνει με τους κιρσούς;
Ένας ακόμη διαδεδομένος μύθος είναι ότι το σταύρωμα των ποδιών προκαλεί κιρσούς. Οι τρεις ειδικοί τονίζουν ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει, καθώς η εμφάνισή τους σχετίζεται κυρίως με παράγοντες όπως η ηλικία, η κληρονομικότητα, η εγκυμοσύνη, η παχυσαρκία και η πολύωρη ορθοστασία.
Αν και το σταύρωμα των ποδιών μπορεί να επηρεάσει προσωρινά την κυκλοφορία του αίματος, δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι οδηγεί σε κιρσούς.
Πότε χρειάζεται προσοχή;
Υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις όπου μπορεί να συστηθεί η αποφυγή του σταυρώματος των ποδιών, όπως μετά από συγκεκριμένες χειρουργικές επεμβάσεις (π.χ. στο ισχίο) ή όταν υπάρχει πόνος σε κάποια περιοχή. Ακόμη και τότε, πρόκειται συνήθως για προσωρινή οδηγία και όχι για γενικό κανόνα. «Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από το να λέμε ότι η στάση είναι γενικά επιβλαβής για όλους» αναφέρουν.
Όσον αφορά στο γνωστό «μούδιασμα» ή το μυρμήγκιασμα που μπορεί να νιώσουμε μετά από αρκετή ώρα στην ίδια θέση, αυτό δεν είναι ένδειξη βλάβης, εξηγούν, αλλά ένα απλό σήμα ότι το σώμα χρειάζεται κίνηση.
Συμπέρασμα
Το σώμα μας λειτουργεί καλύτερα όταν κινείται και αλλάζει θέσεις. Αν σας είναι άνετο να κάθεστε με σταυρωμένα πόδια, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Το σημαντικό είναι να μην μένετε ακίνητοι για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
«Κινηθείτε περισσότερο, αλλάξτε τη στάση σας και εμπιστευτείτε το σώμα σας, καθώς είναι πιθανώς πολύ λιγότερο εύθραυστο από ό,τι πιστεύετε» καταλήγουν.
Διαβάστε επίσης
Ισχιαλγία: Πώς να απαλλαγείτε από τον πόνο που σας «κλειδώνει»
Τρέξιμο: Τι να αλλάξουμε για να πονούν λιγότερο τα γόνατά μας
