«Ακόμα και τα έντονα φαινόμενα του καιρού περνούν». Αυτή η φράση δεν ήταν για τον Trevor Harley απλώς μία παρατήρηση για τη φύση. Ήταν ένας τρόπος να αντέξει τις δικές του σκοτεινές περιόδους.
Ο Βρετανός ψυχολόγος, Ομότιμος Καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Dundee, ο οποίος παρακολουθεί και καταγράφει εμμονικά τον καιρό εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια, περιγράφει πώς η βροχή, οι θυελλώδεις άνεμοι, το χιόνι και οι καταιγίδες τον βοήθησαν να αντιμετωπίσει την κατάθλιψη και το άγχος. Και όπως υποστηρίζει, η επιστήμη φαίνεται να συμφωνεί μαζί του: O λεγόμενος «κακός καιρός» δεν επηρεάζει μόνο τη διάθεσή μας, μπορεί να λειτουργεί ευεργετικά για τον εγκέφαλο, το ανοσοποιητικό, την καρδιά και την ψυχική ανθεκτικότητα.
Για δεκαετίες, ο ήλιος παρουσιαζόταν ως το απόλυτο σύμβολο ευεξίας. Όμως ο Trevor Harley επιχειρεί να ανατρέψει αυτή την αντίληψη, φωτίζοντας τις λιγότερο «λαμπερές» πλευρές της φύσης. Εκείνες που μας αναγκάζουν να επιβραδύνουμε, να παρατηρήσουμε, να προσαρμοστούμε.
Η βροχή που ηρεμεί τον εγκέφαλο
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ο ήχος της βροχής δεν είναι τυχαίο ότι χαλαρώνει πολλούς ανθρώπους. Σύμφωνα με τον καθηγητή, η σταθερή και επαναλαμβανόμενη ηχητική της συχνότητα μοιάζει με το λεγόμενο «ροζ θόρυβο», έναν ήχο που βοηθά τον εγκέφαλο να χαλαρώσει και να περάσει ευκολότερα σε βαθύ ύπνο. Έρευνες έχουν δείξει ότι τέτοιοι ήχοι μειώνουν το στρες και την αίσθηση του πόνου.
Δεν είναι όμως μόνο αυτό. Όταν οι σταγόνες της βροχής πέφτουν στο ξερό έδαφος, απελευθερώνεται το χαρακτηριστικό άρωμα της γης μετά τη βροχή. Ορισμένες χημικές ενώσεις που απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα, όπως η γεωσμίνη, φαίνεται να συνδέονται με καλύτερη διάθεση, μειωμένη φλεγμονώδη απόκριση και ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι οι βροχερές ημέρες ίσως μας κάνουν και πιο αποδοτικούς. Μελέτη σε εργαζομένους στην Ιαπωνία έδειξε ότι η παραγωγικότητα αυξανόταν όταν έξω έβρεχε, πιθανώς επειδή μειώνονταν οι περισπασμοί και η ανάγκη για εξωτερικά ερεθίσματα.
Οι καταιγίδες και η παράξενη αίσθηση ανακούφισης
Για κάποιους ανθρώπους, οι καταιγίδες δημιουργούν φόβο. Για άλλους, όμως, προκαλούν ένα σχεδόν ανεξήγητο αίσθημα ηρεμίας.
Ο Trevor Harley εξηγεί ότι οι αλλαγές στην ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια μίας καταιγίδας αυξάνουν τα αρνητικά ιόντα κοντά στο έδαφος. Υπάρχουν μελέτες που συνδέουν τα αρνητικά ιόντα με καλύτερη διάθεση και μείωση συμπτωμάτων κατάθλιψης σε ορισμένους ανθρώπους.
Ίσως γι’ αυτό πολλοί περιγράφουν εκείνη τη χαρακτηριστική αίσθηση «καθαρού αέρα» μετά από μια δυνατή βροχή ή μια καταιγίδα.
Το κρύο που «ξυπνά» το σώμα
Ο χειμώνας συνήθως συνδέεται με κακή διάθεση και μελαγχολία. Ωστόσο, η έκθεση στο κρύο – όταν γίνεται με μέτρο – ενεργοποιεί μηχανισμούς επιβίωσης που μπορούν να λειτουργήσουν ευεργετικά για τον οργανισμό.
Οι χαμηλές θερμοκρασίες αυξάνουν την εγρήγορση, βελτιώνουν την κυκλοφορία του αίματος και ενεργοποιούν το καφέ λίπος, έναν τύπο λίπους που βοηθά το σώμα να παράγει θερμότητα και να καίει περισσότερη ενέργεια.
Δεν είναι τυχαίο ότι τα παγωμένα μπάνια, οι χειμερινές βουτιές και η κρυοθεραπεία αποκτούν ολοένα και περισσότερους υποστηρικτές τα τελευταία χρόνια. Πίσω από αυτή την τάση κρύβεται η ανάγκη του σύγχρονου ανθρώπου να επανασυνδεθεί με φυσικά ερεθίσματα που το σώμα του είχε μάθει να αποφεύγει.
Η άνοιξη δεν είναι πάντα αθώα
Από την άλλη πλευρά, ούτε ο καλός καιρός σημαίνει απαραίτητα ψυχική ισορροπία.
Η άνοιξη και οι πρώτες έντονες ηλιοφάνειες συνδέονται συχνά με υπερδιέγερση, αϋπνία και αυξημένο άγχος σε άτομα με ευαισθησία στις αλλαγές του φωτός και της θερμοκρασίας. Οι εποχικές μεταβολές επηρεάζουν τις ορμόνες, τον κιρκάδιο ρυθμό και τη σεροτονίνη, γι’ αυτό και πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ψυχικά «απορρυθμισμένοι» ακόμη και όταν ο καιρός θεωρείται ιδανικός.
Αυτό που μας διδάσκει τελικά ο καιρός
Για τον Trevor Harley, η παρατήρηση του καιρού έγινε τελικά ένα μάθημα ψυχολογικής αντοχής. Η αποδοχή ότι τίποτα δεν μένει ίδιο, ούτε η καταιγίδα ούτε η λιακάδα, τον βοήθησε να αντιμετωπίσει διαφορετικά τις δικές του δύσκολες περιόδους.
Ίσως τελικά αυτό να είναι και το μεγαλύτερο μάθημα της φύσης προς τον άνθρωπο: Ότι όλα αλλάζουν. Και πως ακόμη και οι πιο σκοτεινές μέρες δεν κρατούν για πάντα.
Διαβάστε επίσης
Η κατάθλιψη «χτυπά» τους ηλικιωμένους 4 χρόνια πριν το τέλος της ζωής – Νέα μελέτη
«Αιμορραγία» 76 δισ. ευρώ τον χρόνο στην Ευρώπη λόγω ψυχικών νόσων – Πιο ευάλωτοι οι νέοι
