ΣΕΒ – ΙΟΒΕ: «Καμπανάκι» για την ανταγωνιστικότητα – Τα βήματα που πρέπει να γίνουν
Στην ανάγκη αύξησης της παραγωγικότητας στην ελληνική οικονομία καθώς το μοντέλο ανάπτυξης που την στήριξε μετά την κρίση πλέον φθάνει στα όρια του ήταν το βασικό συμπέρασμα της χθεσινής παρουσίασης μελέτης του ΙΟΒΕ για λογαριασμό του ΣΕΒ με αντικείμενο την παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας.
«Για να συνεχίσουμε να αυξάνουμε το ΑΕΠ, δεν μπορούμε να βασιζόμαστε μόνο στην αύξηση του αριθμού των εργαζομένων», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος, περιγράφοντας την παραγωγικότητα ως τη βασική προϋπόθεση ώστε να υπάρξουν υψηλότεροι μισθοί, μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα και διατηρήσιμη ανάπτυξη.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην μελέτη η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα παραμένει ουσιαστικά στα επίπεδα του 2000, ενώ η χώρα συνεχίζει να απέχει σημαντικά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Συγκεκριμένα η παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο αντιστοιχεί μόλις στο 54% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ ανά ώρα εργασίας πέφτει ακόμη χαμηλότερα, στο 43%.
Ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ κ. Νίκος Βέττας περιέγραψε πώς πριν από την οικονομική κρίση υπήρχε μια σταδιακή σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας με την Ευρώπη, η οποία όμως ανατράπηκε κατά τη δεκαετία της κρίσης. Από το 2017 και μετά υπάρχει ανάκαμψη, ωστόσο αυτή δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη βελτίωση της παραγωγικότητας. «Το ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια με ταχύτερους ρυθμούς από την ευρωζώνη επειδή περισσότεροι άνθρωποι εργάζονται και όχι επειδή η οικονομία παράγει περισσότερο ανά εργαζόμενο».
Η ευθύνη
Όπως ξεκαθάρισε στην τοποθέτηση του ο πρόεδρος του ΣΕΒ «για τη χαμηλή παραγωγικότητα δεν ευθύνονται οι εργαζόμενοι. Ευθύνη έχουν τόσο οι επιχειρήσεις όσο και η Πολιτεία. Οι επιχειρήσεις πρέπει να επενδύσουν περισσότερο, να καινοτομήσουν, να μεγαλώσουν και να αξιοποιήσουν νέες τεχνολογίες. Και η Πολιτεία πρέπει να δημιουργήσει ένα περιβάλλον που θα στηρίζει την παραγωγή, τις επενδύσεις, τις δεξιότητες, τη χρηματοδότηση, την ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης και τη μείωση της γραφειοκρατίας. Μόνο έτσι μπορούμε να πετύχουμε διατηρήσιμη ανάπτυξη και καλύτερο επίπεδο ζωής για όλους.»
Σύμφωνα με τον κ. Θεοδωρόπουλο «Η παραγωγικότητα δεν είναι τεχνικός δείκτης. Είναι εθνικός στόχος. Και δεν έχει καμία σχέση με την εντατικοποίηση της εργασίας. Είναι η δυνατότητα μιας οικονομίας να παράγει περισσότερη αξία με τους ίδιους πόρους».
Τα βήματα που πρέπει να γίνουν
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ το κεφάλαιο ανά εργαζόμενο, παραμένει σημαντικά χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Σε αρκετούς κλάδους της οικονομίας, το επενδεδυμένο κεφάλαιο ανά εργαζόμενο στην ΕΕ είναι από 1,3 έως και 5,7 φορές υψηλότερο σε σύγκριση με την Ελλάδα.
Το πιο ανησυχητικό εύρημα είναι ότι το καθαρό απόθεμα παγίου κεφαλαίου ανά εργαζόμενο στην Ελλάδα έχει μειωθεί σχεδόν κατά 30% από το 2000, καθώς, όπως εξήγησαν και οι αναλυτές του ΙΟΒΕ, η αύξηση της απασχόλησης τα τελευταία χρόνια ήταν ταχύτερη από την αύξηση των επενδύσεων.
Το μέγεθος μετράει στις επιχειρήσεις
Χωρίς μεγαλύτερα εταιρικά σχήματα οι επιχειρήσεις δύσκολα μπορούν να επενδύσουν συστηματικά σε τεχνολογία, αυτοματοποίηση, έρευνα, τεχνητή νοημοσύνη και ψηφιακό μετασχηματισμό. Για τον λόγο αυτό, το ΙΟΒΕ περιγράφει ως βασική προτεραιότητα τη σταδιακή αύξηση του μέσου μεγέθους των επιχειρήσεων μέσω συνεργασιών και συγχωνεύσεων.
Ο κ. Θεοδωρόπουλος επέμεινε ιδιαίτερα στο συγκεκριμένο σημείο, υποστηρίζοντας ότι η δομή της ελληνικής επιχειρηματικότητας αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους της χαμηλής παραγωγικότητας της οικονομίας. «Πρέπει να πείσουμε τις ελληνικές επιχειρήσεις ότι πρέπει να μεγαλώσουν», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι οι μικρές επιχειρήσεις «εκ των πραγμάτων δεν διαθέτουν τα κεφάλαια» για επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες, τεχνητή νοημοσύνη και ψηφιακά εργαλεία.
Επιβεβλημένος ο ψηφιακός μετασχηματισμός
Στην μελέτη του ΙΟΒΕ ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στον ψηφιακό μετασχηματισμό, με την τεχνητή νοημοσύνη να βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της συζήτησης για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Συγκεκριμένα περιγράφει ως κρίσιμες προτεραιότητες την επέκταση των ψηφιακών υποδομών και την ευρύτερη αξιοποίηση τεχνολογιών όπως cloud, big data, αυτοματοποίηση και AI, σε συνδυασμό με αναδιοργάνωση διαδικασιών και αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Μάλιστα, η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η αδύναμη επίδοση της ελληνικής οικονομίας στην παραγωγικότητα δεν συνδέεται μόνο με τη διάρθρωση των κλάδων, αλλά και με την περιορισμένη τεχνολογική αναβάθμιση μέσα στις ίδιες τις επιχειρήσεις. Το ΙΟΒΕ κάνει λόγο για χαμηλή ενσωμάτωση παραγωγικών επενδύσεων και αδύναμη ενδοκλαδική δυναμική, παρά την ανάκαμψη της οικονομίας τα τελευταία χρόνια.
