Για κάποιους, η πεζοπορία δεν είναι απλώς μια σωματική δραστηριότητα. Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για διαδρομές μεγάλων αποστάσεων, το μονοπάτι μπορεί να μετατραπεί σε έναν χώρο εσωτερικής μετάβασης, ένα σημείο ανάμεσα σε όσα αφήσαμε πίσω του και σε όσα ελπίζουμε να ξαναχτίσουμε μέσα μας.
Για όσους, όμως, έχουν βιώσει τραυματικές εμπειρίες, ο χρόνος στη φύση μπορεί να λειτουργήσει θεραπευτικά. Η παραμονή στην άγρια φύση, μακριά από τους ρυθμούς και τις απαιτήσεις της καθημερινότητας, προσφέρει χώρο για σκέψη, επεξεργασία και ανασύνθεση. Εκεί όπου συχνά η ζωή δεν αφήνει χρόνο για να «χωνευτούν» δύσκολες εμπειρίες, το μονοπάτι δίνει ρυθμό, σιωπή και απόσταση.
Η Aimee Frazier, MA, LPC, ειδικός ψυχικής υγείας που ειδικεύεται στη θεραπεία πεζοπορίας αναλύει με άρθρο της στο Psychology Today όλα τα οφέλη και τι πραγματικά προσφέρουν αυτές οι εξορμήσεις.
Όταν το περπάτημα έγινε τρόπος επιβίωσης
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Το 1948, ο Earl Schaffer, βετεράνος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ξεκίνησε να περπατήσει το τότε δύσβατο και ελάχιστα συντηρημένο Appalachian Trail στις ΗΠΑ. Ο ίδιος έλεγε πως ήθελε να «περπατήσει για να αφήσει πίσω τον πόλεμο».
Παρότι εκείνη την εποχή ο όρος διαταραχή μετατραυματικού στρες δεν χρησιμοποιούνταν ακόμη, ο Schaffer είχε περιγράψει τον εαυτό του ως «χωρίς ελπίδα» και βαθιά πληγωμένο. Κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας του κρατούσε ημερολόγιο, καταγράφοντας την εμπειρία του και όσα ένιωθε. Αργότερα πίστευε ότι αυτό το ταξίδι του έσωσε τη ζωή. Του έδωσε ξανά μια αίσθηση σκοπού, αλλά και την ευκαιρία να εμπιστευτεί άλλους ανθρώπους μέσα από μικρές πράξεις καλοσύνης αγνώστων, τους οποίους αποκαλούσε «αγγέλους του μονοπατιού».
Πολλοί πεζοπόροι ξεκινούν αντίστοιχα από σημαντικά ορόσημα της ζωής τους, όπως ο θάνατος ενός μέλους της οικογένειας, ένα διαζύγιο , η επαγγελματική εξουθένωση ή η απεξάρτηση. «Το μονοπάτι γίνεται ένα μέρος όπου αυτό το εσωτερικό βάσανο μπορεί να μεταφραστεί στη γλώσσα του σώματος» λέει η ειδικός. Οι πονεμένοι μύες, η κόπωση, η δυσφορία, η ανηφόρα, η βροχή ή η μοναξιά της διαδρομής μπορούν να γίνουν ένα απτό πεδίο έκφρασης όσων δεν ειπώθηκαν ποτέ. «Με αυτόν τον τρόπο, το μονοπάτι μπορεί να μεταμορφώσει αόρατες πληγές σε κάτι απτό. Η δυσκολία μπορεί να γίνει μεταμορφωτική λόγω του νοήματος που τη συνοδεύει» εξηγεί.
Μπορεί η πεζοπορία να θεραπεύσει το τραύμα;
Η πεζοπορία μεγάλων αποστάσεων δεν αποτελεί από μόνη της θεραπεία ούτε μπορεί να αντικαταστήσει την ψυχοθεραπευτική υποστήριξη όταν αυτή είναι απαραίτητη. Ωστόσο, μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά στην ανάρρωση από το τραύμα.
Έρευνες και προγράμματα υπαίθριας θεραπείας δείχνουν ότι η παρατεταμένη παραμονή στη φύση μπορεί να συμβάλει στη μείωση συμπτωμάτων μετατραυματικού στρες, ιδιαίτερα όταν υπάρχει ένα ασφαλές πλαίσιο. Προγράμματα για βετεράνους, όπως το Warrior Expeditions, έχουν καταγράψει σημαντική μείωση συμπτωμάτων PTSD μετά από μακροχρόνιες εμπειρίες πεζοπορίας και παραμονής στην άγρια φύση.
Ο λόγος δεν είναι μόνο η επαφή με τη φύση. Είναι και η αίσθηση αυτοαποτελεσματικότητας που χτίζεται βήμα βήμα. «Η ανάρρωση από τραύμα απαιτεί κατάλληλες συνθήκες και την ικανότητα ανοικοδόμησης ενός αισθήματος ασφάλειας, εμπιστοσύνης, αυτονομίας και σύνδεσης με τον εαυτό και τους άλλους» σημειώνει.
Ξαναγράφοντας την ιστορία του πόνου
Η Jocelyn Smith, γνωστή στον κόσμο της πεζοπορίας ως Unhinged Hiker, έχει μιλήσει ανοιχτά για την ανάρρωσή της από σύνθετο τραύμα και για τον ρόλο που έπαιξε το μονοπάτι σε αυτή τη διαδικασία.
Όπως εξηγεί, για πολλούς ανθρώπους που έχουν βιώσει παιδικό τραύμα, η πεζοπορία μεγάλων αποστάσεων δεν είναι απλώς ένα άθλημα αντοχής. Είναι ένας τρόπος να ανακτήσουν την έννοια της δυσκολίας. Η πρόκληση, η εξάντληση και η επιμονή μπορεί να θυμίζουν παλιές οδυνηρές εμπειρίες, μόνο που αυτή τη φορά η δυσκολία είναι επιλεγμένη. Υπάρχει σκοπός. Υπάρχει κατεύθυνση. Υπάρχει ανταμοιβή. Με αυτόν τον τρόπο, ο πόνος παύει να είναι μόνο κάτι που συνέβη στο άτομο. Γίνεται κάτι μέσα από το οποίο μπορεί να κινηθεί με δύναμη, πρόθεση και αυτενέργεια.
Όταν η κίνηση γίνεται αποφυγή
Παρόλα αυτά, η πεζοπορία δεν είναι πάντα θεραπευτική. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η συνεχής κίνηση μπορεί να γίνει ένας τρόπος αποφυγής. Κάποιος μπορεί να περπατά όχι για να επεξεργαστεί όσα τον βαραίνουν, αλλά για να μη σταματήσει ποτέ αρκετά ώστε να τα αντιμετωπίσει. Όταν η πεζοπορία χρησιμοποιείται μακροπρόθεσμα ως τρόπος απομάκρυνσης από σχέσεις, ευαλωτότητα ή δύσκολα συναισθήματα, μπορεί να χάσει τον θεραπευτικό της χαρακτήρα και να λειτουργήσει περισσότερο ως μηχανισμός φυγής.
Επιπλέον, δεν αισθάνονται όλοι ασφαλείς στην άγρια φύση. Για κάποιους, η απομόνωση, η έκθεση στο άγνωστο ή η έλλειψη ελέγχου μπορεί να είναι επιβαρυντικές εμπειρίες. Η αίσθηση ασφάλειας είναι βασική προϋπόθεση για κάθε διαδικασία ανάρρωσης από το τραύμα.
Το μονοπάτι ως ευκαιρία επανασύνδεσης
Η πεζοπορία μεγάλων αποστάσεων δεν μπορεί να σβήσει το τραύμα ούτε να ακυρώσει όσα έχουν συμβεί. Μπορεί όμως να προσφέρει κάτι πολύτιμο: έναν χώρο όπου το άτομο μπορεί να ξανασυναντήσει τον εαυτό του. «Μπορεί να μην εξαλείψει όλες τις ψυχολογικές επιπτώσεις του τραύματος, όμως προσφέρει ευκαιρίες για την ίαση τουλάχιστον ορισμένων από αυτές» καταλήγει η ειδικός.
Διαβάστε επίσης:
Μεγαλύτερη ψυχική ισορροπία έχουν όσοι μεγάλωσαν κοντά στη φύση
Μικροβιοφοβία: Η κίνηση – κλειδί που μπορεί να την περιορίσει ανέξοδα
Άγχος: Η ευχάριστη παρέμβαση που δαμάζει τις ορμόνες του στρες
