Το μυστήριο του βασιλικού τύμβου: Τα 29 καρφιά που αποκάλυψαν ένα μυστικό 1.300 ετών για τους Βίκινγκς
Οι μνημειακές ταφές πλοίων στη Σκανδιναβία φαίνεται ότι ξεκίνησαν περίπου έναν αιώνα νωρίτερα απ’ ό,τι πίστευαν έως σήμερα οι επιστήμονες, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Antiquity. Η έρευνα αποκάλυψε τα υπολείμματα ενός πλοίου ηλικίας 1.300 ετών, θαμμένου στο νησί Λέκα της Νορβηγίας, το οποίο προϋπήρξε της εποχής των Βίκινγκ.
Η ταφή εντοπίστηκε μέσα σε έναν τεράστιο τύμβο γης, γνωστό ως Herlaugshaugen, που σύμφωνα με τοπικές σάγκες θεωρούνταν ο τάφος ενός θρυλικού βασιλιά. Αν και μεγάλοι ταφικοί τύμβοι συναντώνται συχνά στη βόρεια Ευρώπη, μόνο λίγοι περιέχουν υπολείμματα πλοίων.
Μέσα στον τύμβο
Οι επιστήμονες συνήθως αποφεύγουν να σκάβουν τέτοιου είδους μνημεία, καθώς οι ανασκαφές είναι δαπανηρές και ενδέχεται να προκαλέσουν ζημιές. Η νορβηγική ερευνητική ομάδα επέλεξε να ανοίξει μικρές τομές σε επιλεγμένα σημεία του τύμβου, αναζητώντας ενδείξεις για το εσωτερικό του.
Χρησιμοποιήθηκαν επίσης ανιχνευτές μετάλλων. Αν πράγματι είχε ταφεί πλοίο, τα σιδερένια καρφιά που κρατούσαν τη γάστρα του θα παρέμεναν στη θέση τους, ακόμη κι αν το ξύλο είχε σαπίσει. Οι ερευνητές εντόπισαν συνολικά 29 σιδερένια πριτσίνια, ενώ η ραδιοχρονολόγηση των υπολειμμάτων ξύλου που ήταν προσκολλημένα σε αυτά έδειξε ότι η ταφή πραγματοποιήθηκε γύρω στο 700 μ.Χ.
«Το μνημείο Herlaugshaugen αντιπροσωπεύει μια ταφή πλοίου που χρονολογείται στα τέλη του 7ου ή στις αρχές του 8ου αιώνα», σημειώνουν οι συντάκτες της μελέτης.
Νέα δεδομένα για την προέλευση της παράδοσης
Η σημασία της ανακάλυψης είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς οι επικρατούσες θεωρίες υποστήριζαν ότι οι μνημειακές ταφές πλοίων ξεκίνησαν νωρίτερα στην Αγγλία –όπως η περίφημη ταφή στο Sutton Hoo του 7ου αιώνα– και ότι η πρακτική μεταφέρθηκε στη Νορβηγία γύρω στο 800 μ.Χ., την εποχή που άρχισε η Εποχή των Βίκινγκ.
Ωστόσο, η νέα έρευνα δείχνει πως η παράδοση αυτή είχε ήδη εμφανιστεί στη Σκανδιναβία πολύ νωρίτερα. Με άλλα λόγια, τα μεγάλα θαλάσσια πλοία, ικανά για μακρινά ταξίδια, υπήρχαν πριν από την εμφάνιση των Βίκινγκ, αποκαλύπτοντας στοιχεία για την κοινωνική οργάνωση της εποχής.
Σύμβολα εξουσίας και κοινωνικής ιεραρχίας
Η κατασκευή ενός τόσο μεγάλου τύμβου απαιτούσε τεράστια εργασία και πόρους, γεγονός που δείχνει ότι μόνο ισχυροί βασιλείς ή αρχηγοί μπορούσαν να κινητοποιήσουν τις απαραίτητες δυνάμεις για ένα τέτοιο έργο.
Η ανακάλυψη ενισχύει την άποψη ότι οι ταφές πλοίων συνδέονταν ήδη με ελίτ κοινωνικά στρώματα γύρω στο 700 μ.Χ. «Ο μνημειακός τύμβος πλοίου στη Λέκα αποτελεί ακόμη ένα κρίσιμο κομμάτι για την κατανόηση της κοινωνικής εξέλιξης της βόρειας Ευρώπης από τον 7ο έως τον 10ο αιώνα μ.Χ.», καταλήγουν οι ερευνητές.
