Το comeback των μαγκρόβιων δασών: Αποκτούν ξανά ζωή μετά από δεκαετίες ανθρώπινης καταστροφής
Σε μία από τις σπάνιες αισιόδοξες ειδήσεις για το περιβάλλον, οι επιστήμονες διαπίστωσαν πως τα παράκτια μαγκρόβια δάση του κόσμου έχουν αρχίσει να επουλώνουν τις «πληγές» που είχε προκαλέσει η ανθρώπινη παρέμβαση.
Τα δάση αυτά αναπτύσσονται μέσα στο νερό προστάτευαν εκατομμύρια ανθρώπους από τις καταιγίδες και απορροφούσαν τεράστιες ποσότητες άνθρακα.
Για δεκαετίες ολόκληρες, αυτά τα βαλτώδη δάση κατέγραφαν ραγδαία μείωση, λόγω της αποψίλωσης και με σκοπό να αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη ιχθυοτροφείων και κατοικιών.
Η τάση αυτή έχει αρχίσει να αναστρέφεται, όπως επισημαίνει το BBC. Μια νέα μελέτη δείχνει ότι από το 2010 ο κόσμος κερδίζει περισσότερα μαγκρόβια δάση από ό,τι χάνει – χάρη στη θεσμική θωράκιση και την αυξημένη ευαισθητοποίηση του κόσμου αναφορικά με τη σημασία τους.
«Ένας από τους αφανείς περιβαλλοντικούς ήρωες του κόσμου»
Οι ερευνητές λένε ότι ο βασικός παράγοντας για τη θετική αυτή εξέλιξη είναι η ικανότητα αυτών των δασών να αναγεννώνται φυσικά μόλις οι άνθρωποι σταματήσουν να τα κόβουν.
Τα μαγκρόβια δάση είναι ένας από τους αφανείς περιβαλλοντικούς ήρωες του κόσμου.
Αποθηκεύουν έως και πέντε φορές περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα από τα χερσαία δάση και οι ρίζες τους μπορούν να επιβραδύνουν τα κύματα και να προστατεύσουν τις παράκτιες κοινότητες από τα κύματα που φέρνουν οι καταιγίδες και τα τσουνάμι.
Αυτές οι ρίζες παρέχουν ένα φυτώριο για πολλά είδη ψαριών και άλλης θαλάσσιας ζωής – προστατεύοντάς τα από τους θηρευτές και παρέχοντας άφθονη τροφή.
Τα οφέλη αυτά, ωστόσο, απειλούνται τον τελευταίο αιώνα, καθώς η άνοδος της ιχθυοκαλλιέργειας, της γεωργίας και η επέκταση των παράκτιων πόλεων και κωμοπόλεων έχουν οδηγήσει στην αποψίλωση και την ταχεία απομάκρυνση των μαγκρόβιων δασών.
Από τη δεκαετία του 1980 έως το 2010, πάνω από 12.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα μαγκρόβιων δασών αποψιλώθηκαν ή καταστράφηκαν σε όλη την Ασία, την Αφρική και την Αμερική.
Ωστόσο, η νέα μελέτη δείχνει μια πραγματική αντιστροφή αυτής της τάσης, ιδιαίτερα την τελευταία δεκαετία. Οι συνολικές καθαρές απώλειες – το δάσος που χάθηκε και δεν αντικαταστάθηκε – από τη δεκαετία του 1980 έχουν πλέον μειωθεί σε περίπου 849 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Οι προσπάθειες αποκατάστασης που έχουν γίνει εδώ και δεκαετίες έχουν βοηθήσει τα δάση να ανακάμψουν, αλλά η μεγάλη αλλαγή έχει προέλθει από τη φυσική επέκταση των μαγκρόβιων δασών σε πολλά μέρη του κόσμου μετά τη μείωση της αποψίλωσης των δασών.
Αυτό επέτρεψε τη σταθεροποίηση των επιπέδων των δασών στην Ινδονησία και την ανάπτυξη στη Μιανμάρ, δύο από τις χώρες με την υψηλότερη πυκνότητα μαγκρόβιων δασών.
Το τσουνάμι που άλλαξε την αντίληψη του κόσμου
Στην Ινδονησία, οι συνέπειες του τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό το 2004 φαίνεται να έπαιξαν κομβικό ρόλο στην αλλαγή της αντίληψης των ανθρώπων σχετικά με τη σημασία των μαγκρόβιων δασών.
«Ορισμένα νησιά καλύφθηκαν από μαγκρόβια δάση και μετά το τσουνάμι αυτά τα νησιά εξακολουθούσαν να προστατεύονται, γεγονός που αύξησε την ευαισθητοποίηση του κόσμου σχετικά με τη σημασία της προστασίας των μαγκρόβιων δέντρων», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας, καθηγητής Ζεν Ζανγκ από το Πανεπιστήμιο «Tulane» στις ΗΠΑ.
Αντίστοιχη αλλαγή στη στάση του κόσμου παρατηρήθηκε στη Μιανμάρ μετά τον κυκλώνα Ναργκίς το 2008.
Αυτές οι εικόνες προήλθαν από τον δορυφόρο Landsat «ο οποίος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στις αλλαγές του θόλου και παρέχει παγκοσμίως συνεπείς παρατηρήσεις που προηγούμενες αξιολογήσεις μπορεί να είχαν παραβλέψει», δήλωσε η καθηγήτρια Ελίζαμπεθ Ρόμπινσον, διευθύντρια του Ινστιτούτου Έρευνας Grantham.
«Πρόκειται για μια σημαντική πρόοδο» ανέφερε στο BBC.
«Αυτά είναι καλά νέα για τα μαγκρόβια δάση – υπάρχουν περισσότερα από όσα νομίζαμε και δείχνουν την ανθεκτικότητά τους» δήλωσε ο καθηγητής Πιτ Μπάντινγκ από το Πανεπιστήμιο Aberystwyth, ένας εκ των συγγραφέων.
