Το «αόρατο πέπλο» γύρω από τη Γη: Χιλιάδες τόνοι κοσμικής σκόνης κάθε χρόνο – Η νέα μελέτη αποκαλύπτει μια άγνωστη πηγή
Ένα αόρατο κοσμικό πέπλο φαίνεται να περιβάλλει τη Γη, προκαλώντας έντονο ενδιαφέρον στην επιστημονική κοινότητα. Μια νέα μελέτη ρίχνει φως σε χιλιάδες τόνους διαστημικής σκόνης που πέφτουν κάθε χρόνο στον πλανήτη μας και αποκαλύπτει ότι η προέλευσή τους ενδέχεται να είναι πολύ πιο κοντά απ’ όσο πιστεύαμε.
Τα ευρήματα δείχνουν πως αυτά τα μικροσκοπικά σωματίδια ίσως δεν προέρχονται από τα βάθη του γαλαξία, αλλά από άγνωστα αντικείμενα που κινούνται κοντά στη Γη. Σύμφωνα με τη μελέτη, υπάρχουν πλέον αποδείξεις ότι μέρος των κοσμικών υπολειμμάτων έχει προέλευση από τέτοια άγνωστα σώματα.
Το πρόβλημα με τον εντοπισμό της προέλευσης αυτής της σκόνης είναι ότι τα περισσότερα σωματίδια καταστρέφονται κατά την είσοδό τους στην ατμόσφαιρα. Εκείνα που επιβιώνουν – γνωστά ως «κοσμικά σφαιρίδια» – λιώνουν και αναδιαμορφώνονται λόγω της τριβής, διατηρώντας ωστόσο ισότοπα οξυγόνου που επιτρέπουν στους επιστήμονες να ιχνηλατήσουν την προέλευσή τους.
Κάθε χρόνο, περισσότεροι από 5.000 τόνοι κοσμικού υλικού φτάνουν στην επιφάνεια της Γης, ενώ έως και 15.000 τόνοι εξαερώνονται στην ατμόσφαιρα. Τα σωματίδια αυτά έχουν μέγεθος από 30 έως 200 μικρόμετρα και σχηματίζουν μια συνεχή «βροχή» μικρομετεωριτών που λούζει τον πλανήτη μας.
Η μυστηριώδης «Ομάδα 4» και η άγνωστη προέλευση
Με βάση τα χημικά αποτυπώματά τους, οι επιστήμονες κατατάσσουν τα σφαιρίδια σε ομάδες. Περίπου το 10% αυτών ανήκει σε μια κατηγορία με ασυνήθιστα χαμηλές ποσότητες οξυγόνου-16, γνωστή ως «Ομάδα 4», η οποία δεν αντιστοιχεί σε καμία γνωστή ομάδα μετεωριτών. Αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ορισμένα σφαιρίδια προέρχονται από μη αναγνωρισμένα αντικείμενα κοντά στη Γη.
Σύμφωνα με τη μελέτη του Matthias Van Ginneken και των συνεργατών του, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances, η προέλευση αυτών των σφαιριδίων μπορεί να προσδιοριστεί μέσω των τροχιακών τους παραμέτρων. Η ομάδα εντόπισε μια κατηγορία σφαιριδίων, τα λεγόμενα «CumPo» (cumulate olivine porphyritic), τα οποία διαθέτουν μοναδική ορυκτολογική υφή και υποδεικνύουν ιδιαίτερες τροχιές κοντινών στη Γη αντικειμένων (NEO).
Ανακαλύψεις από την Ανταρκτική έως τις πόλεις
Δείγματα τέτοιων σφαιριδίων βρέθηκαν στην Ανταρκτική, αλλά και σε στέγες κτιρίων σε μεγάλες πόλεις. Οι ερευνητές, χρησιμοποιώντας ηλεκτρονική μικροσκοπία και χημικές αναλύσεις, εντόπισαν μια νέα υποομάδα με υψηλή περιεκτικότητα σε θείο, που ονομάστηκε «SCumPo».
Τα σφαιρίδια αυτά παρουσιάζουν ελάχιστο οξυγόνο-16, απουσία μαγνητίτη και χαμηλή περιεκτικότητα σε νικέλιο, ενώ περιέχουν θειούχο σίδηρο-νικέλιο και άφθονο θείο. Ορισμένα δείγματα εμφάνισαν μάλιστα μικτές ιδιότητες, γεγονός που υποδηλώνει ότι προήλθαν από δύο διαφορετικές πηγές υλικού.
Προς μια νέα κατηγορία κοντινών αντικειμένων
Οι αριθμητικές προσομοιώσεις έδειξαν ότι τα σφαιρίδια εισήλθαν στην ατμόσφαιρα με ταχύτητες έως 17 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο, χαρακτηριστικές για αντικείμενα κοντά στη Γη και όχι για αστεροειδείς της Κύριας Ζώνης. Η ομάδα εκτιμά ότι οι πηγές τους συνδέονται με τις κατηγορίες CM, CO και CY των ανθρακούχων χονδριτών — πρωτόγονους μετεωρίτες πλούσιους σε άνθρακα.
«Είναι πιθανό το μητρικό σώμα αυτών των υλικών να ήταν ένας πρωτόγονος ανθρακούχος αστεροειδής που απέκτησε τροχιά παρόμοια με εκείνη ενός κομήτη», σημειώνουν οι ερευνητές. Η ύπαρξη μιας νέας, άγνωστης κατηγορίας κοντινών στη Γη αντικειμένων θα αποτελούσε, όπως τονίζουν, «μια ανακάλυψη-ορόσημο» για την αστρονομία.
Η μελέτη με τίτλο «16O poor cosmic spherules from near-Earth CY chondrite asteroids» δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances, ανοίγοντας νέους ορίζοντες στην κατανόηση της προέλευσης της διαστημικής σκόνης που αγγίζει καθημερινά τη Γη.
