Τα «Βέλη του Διαβόλου» κρύβουν ένα μυστήριο 4.000 ετών – Το αρχαίο ταξίδι των «γιγάντων» της Βρετανίας

Μια σειρά από τρεις άνισα τοποθετημένους ορθοστάτες στην δυτική άκρη του Boroughbridge, στο North Yorkshire, αποτέλεσε αντικείμενο μελέτης από τον ερευνητή Anthony Clarke του Curtin University και τους συνεργάτες του.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι συγκεκριμένοι λίθοι με την ονομασία «Devil’s Arrows» ή τα βέλη του διαβόλου είναι τοποθετημένοι σε μια γενική κατεύθυνση βορειοβορειοδυτικά προς νοτιονοτιοανατολικά, εκτείνονται σε μήκος 174 μέτρων, χωρίς να σχηματίζουν απολύτως ευθεία γραμμή.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη σωζόμενη σειρά ορθοστατών στη Βρετανία, με τον νότιο λίθο να αποτελεί τον δεύτερο ψηλότερο μεγαλιθικό λίθο μετά το Rudston Monolith, ενώ ο κεντρικός κατατάσσεται τρίτος σε ύψος.

Το μνημείο χαρακτηρίζεται ως σπάνιο και αποτελεί μία από τις λίγες περιπτώσεις στοίχισης λίθων σε πεδινό τοπίο.

Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν πως οι ορθοστάτες τοποθετήθηκαν κατά τη Νεολιθική περίοδο ή στις αρχές της Εποχής του Χαλκού, περίπου το 2000 π.Χ., αν και η ακριβής χρονολόγηση παραμένει αβέβαιη λόγω απουσίας πρόσφατων ανασκαφών.

Με τη χρήση μιας ελάχιστα επεμβατικής τεχνικής, οι ερευνητές ανέλυσαν κρυστάλλους ζιρκονίου και απατίτη που εντοπίστηκαν στους λίθους.

Συγκρίνοντας τα χημικά χαρακτηριστικά αυτών των ορυκτών, που καταγράφουν ηλικίες από την Παλαιοζωική έως την Αρχαϊκή περίοδο, διαπίστωσαν ότι οι λίθοι προέρχονται από τα Brimham Rocks, μια εντυπωσιακή συστάδα βράχων περίπου 18 χιλιόμετρα δυτικά του μνημείου.

Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν τα Brimham Rocks ως πηγή, αντί των Plumpton Rocks που βρίσκονται πιο κοντά και θεωρούνταν μέχρι σήμερα η κύρια πηγή, ακόμη και σε επίσημες καταχωρίσεις πολιτιστικής κληρονομιάς της Αγγλίας.

Επιπλέον, οι ερευνητές απέκλεισαν το ενδεχόμενο οι λίθοι να είναι μεταφερόμενοι από παγετώνες, καθώς τα τοπικά παγετώδη ρεύματα κινούνταν νότια και όχι ανατολικά από τα Pennine uplands.

Υποστηρίζουν επίσης ότι τουλάχιστον ένας χαμένος μεγαλιθικός λίθος από την αρχική στοίχιση – σύμφωνα με ιστορικές πηγές υπήρχε και τέταρτος λίθος – πιθανόν καταστράφηκε και επαναχρησιμοποιήθηκε.

Οι ερευνητές θεωρούν πως τα αποτελέσματα αυτά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πρότυπο που έχει παρατηρηθεί και στο Stonehenge: οι κατασκευαστές των μνημείων συχνά επέλεγαν συγκεκριμένες τοποθεσίες εξόρυξης λίθων με συμβολική σημασία, προσπερνώντας πιο κοντινές πηγές.

Όπως αναφέρει ο Dr. Clarke, «η έρευνά μας δείχνει ότι οι λίθοι δεν προήλθαν απλώς από το πλησιέστερο σημείο, αλλά επιλέχθηκαν σκόπιμα από μια απαιτητική τοποθεσία 18 χιλιόμετρα μακριά».

Το συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι οι προϊστορικοί τεχνίτες μετέφεραν αυτούς τους τεράστιους λίθους – καθένας άνω των 25 τόνων – από σημαντική απόσταση, γεγονός που απαιτούσε εξαιρετικό σχεδιασμό και τεχνική δεξιότητα.

Η επιλογή της τοποθεσίας εξόρυξης φαίνεται να είχε ιδιαίτερη σημασία για τους δημιουργούς, υποδηλώνοντας ότι το τοπίο από το οποίο προέρχονταν οι λίθοι ήταν εξίσου σημαντικό με το ίδιο το μνημείο.

Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο Proceedings of the Royal Society A.