Το λεμφικό σύστημα έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλές θέμα στα social media το τελευταίο διάστημα, με influencers και λογαριασμούς ευεξίας να προωθούν την «λεμφική αποστράγγιση» ως τρόπο βελτίωσης της επιδερμίδας, μείωσης του πρηξίματος και ενίσχυσης των ρουτινών ομορφιάς.
Τι είναι, όμως, η λεμφική αποστράγγιση; Και είναι πραγματικά ωφέλιμη;
Το λεμφικό σύστημα αποτελεί ζωτικό μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος και βοηθά στην προστασία του σώματος από λοιμώξεις και ασθένειες. Αποτελείται από μικροσκοπικά αγγεία, που εκτείνονται στους περισσότερους ιστούς του σώματος και μεταφέρουν τη λέμφο, ένα διαυγές υγρό, που περιέχει εξειδικευμένα λευκά αιμοσφαίρια (λεμφοκύτταρα), τα οποία βοηθούν το σώμα να καταπολεμήσει τις λοιμώξεις.
Το λεμφικό σύστημα έχει 3 κύριους ρόλους:
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
✔ απομακρύνει την περίσσεια υγρού, για να βοηθήσει στην πρόληψη του πρηξίματος,
✔ υποστηρίζει το ανοσοποιητικό σύστημα, βοηθώντας στην ανίχνευση και την αντίδραση σε βακτήρια, ιούς, παράσιτα και καρκινικά κύτταρα, και
✔ απορροφά λίπη από τα τρόφιμα, μεταφέροντάς τα σε όλο το σώμα.
Τι γίνεται όταν το λεμφικό σύστημα δε λειτουργεί σωστά;
Όπως εξηγούν η Belinda Thompson, Λέκτορας στο Αυστραλιανό Κέντρο Εκπαίδευσης, Έρευνας και Θεραπείας Λεμφοιδήματος του Πανεπιστημίου Macquarie και η Louise Koelmeyer, Διευθύντρια του Κέντρου σε άρθρο τους στο The Conversation, όταν το λεμφικό σύστημα έχει υποστεί βλάβη ή δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε, μπορεί να συσσωρευτεί υγρό στην πληγείσα περιοχή. Τότε εμφανίζεται το λεμφοίδημα, που συνήθως προσβάλλει χέρια και πόδια.
Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι λεμφοιδήματος:
➤ Το πρωτοπαθές εμφανίζεται όταν το λεμφικό σύστημα δεν αναπτύσσεται κανονικά, συχνά λόγω γενετικών παραγόντων, που επηρεάζουν τον αριθμό ή τη λειτουργία των λεμφικών αγγείων. Μπορεί να υπάρχει από τη γέννηση ή να εμφανιστεί αργότερα στη ζωή.
➤ Το δευτεροπαθές αναπτύσσεται όταν το λεμφικό σύστημα έχει υποστεί βλάβη. Μια συχνή αιτία είναι η θεραπεία του καρκίνου, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει την αφαίρεση λεμφαδένων κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης ή τη βλάβη τους μέσω ακτινοθεραπείας.
Τα άτομα με λεμφοίδημα ενδέχεται, επίσης, να είναι πιο επιρρεπή σε λοιμώξεις, καθώς το λεμφικό τους σύστημα δεν λειτουργεί αποτελεσματικά.
Όταν το λεμφικό υγρό δεν μπορεί να αποστραγγιστεί σωστά, το σώμα προσπαθεί να το ανακατευθύνει μέσω μικρών λεμφικών αγγείων κοντά στο δέρμα. Αυτό μπορεί προσωρινά να βοηθήσει, ωστόσο τελικά αυτές οι εναλλακτικές οδοί «φράζουν», επειδή δεν έχουν σχεδιαστεί για να μεταφέρουν τόσο μεγάλο φορτίο. Η λεμφογραφία με πράσινο ινδοκυανίνης (ICG), μια ειδική απεικονιστική εξέταση, μπορεί να εκτιμήσει κατά πόσο το λεμφικό σύστημα είναι υπερφορτωμένο.
Τι είναι η λεμφική αποστράγγιση;
Η κύρια θεραπεία για το λεμφοίδημα είναι η συμπίεση. Αυτό συνήθως περιλαμβάνει ιατρικές κάλτσες ή επιδέσμους που ασκούν πίεση στην πρησμένη περιοχή, βοηθώντας στη μετακίνηση της περίσσειας υγρού και την αποσυμπίεση του πρησμένου ιστού.
Η άσκηση και η φροντίδα του δέρματος μπορούν επίσης να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο. Οι μυϊκές συσπάσεις κατά τη διάρκεια της κίνησης λειτουργούν σαν αντλία, βοηθώντας στη μετακίνηση της λέμφου και άλλων υγρών σε όλο το σώμα. Η καθημερινή φροντίδα του δέρματος, συμπεριλαμβανομένου του απαλού καθαρισμού και της ενυδάτωσης, βοηθά στη διατήρηση της υγείας του δέρματος και μειώνει τον κίνδυνο ρωγμών και λοιμώξεων που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν το λεμφοίδημα.
Ορισμένα άτομα με λεμφοίδημα μπορεί, επίσης, να ωφεληθούν από τη χειροκίνητη λεμφική αποστράγγιση. Πρόκειται για μια εξειδικευμένη τεχνική μασάζ, που εκτελείται από εκπαιδευμένο θεραπευτή λεμφοιδήματος, για να βοηθήσει στην απομάκρυνση των υγρών από τις περιοχές συμφόρησης. Ωστόσο, τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι, από μόνη της, δεν προσφέρει σημαντική ή διαρκή βελτίωση στο λεμφοίδημα. Είναι, επομένως, καλύτερο να χρησιμοποιείται παράλληλα με άλλες, τεκμηριωμένες θεραπείες.
Οι ισχυρισμοί ότι η λεμφική αποστράγγιση μπορεί να βελτιώσει την υγεία ή την ομορφιά του δέρματος είναι ακόμη λιγότερο τεκμηριωμένοι. Αν και ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να παρατηρήσουν προσωρινά αποτελέσματα, όπως μείωση του πρηξίματος, οι σχετικές έρευνες είναι περιορισμένες και τα τυχόν οφέλη είναι πιθανό να είναι μικρά ή βραχυπρόθεσμα.
Πόσο καλή ιδέα είναι η λεμφική αποστράγγιση σε υγιείς ανθρώπους;
Εάν το λεμφικό σας σύστημα είναι υγιές και δεν παρουσιάζετε επίμονο πρήξιμο, πιθανότατα δεν χρειάζεστε λεμφική αποστράγγιση. Στους περισσότερους ανθρώπους, το λεμφικό σύστημα λειτουργεί χωρίς να χρειάζεται ειδικές θεραπείες, μασάζ ή ρουτίνες ομορφιάς.
Ο καλύτερος τρόπος για να υποστηρίξετε την υγεία του λεμφικού συστήματος είναι μέσω απλών, τεκμηριωμένων συνηθειών: Ισορροπημένη διατροφή, επαρκής ενυδάτωση και τακτική άσκηση.
Εάν παρατηρήσετε ανεξήγητο ή επίμονο πρήξιμο, ή ανησυχείτε για την υγεία του λεμφικού σας συστήματος, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. Γενικότερα, η λεμφική αποστράγγιση μπορεί να έχει ορισμένα οφέλη σε συγκεκριμένες ιατρικές καταστάσεις, αλλά θα πρέπει να πραγματοποιείται από εκπαιδευμένο θεραπευτή και να χρησιμοποιείται ως μέρος ενός ευρύτερου θεραπευτικού σχεδίου. Για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους, ωστόσο, το λεμφικό σύστημα του σώματος δε χρειάζεται καμία παρέμβαση για να κάνει τη δουλειά του.
Διαβάστε επίσης
Λεμφοίδημα: Ολοκληρωμένη αντιμετώπιση με φυσικοθεραπεία
Λεμφοίδημα: Γιατί κανείς δεν μιλάει για τη νόσο που ταλαιπωρεί εκατομμύρια καρκινοπαθείς
Καρκίνος: Τα υπέρ και τα κατά της αφαίρεσης λεμφαδένων – Ο ειδικός εξηγεί
