Η φανουρόπιτα αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδοσιακά εδέσματα της ελληνικής κουζίνας και ουσιαστικά πρόκειται για ένα νηστίσιμο κέικ με λάδι, χωρίς βούτυρο.
Παρασκευάζεται κάθε χρόνο με αφορμή τη γιορτή του Αγίου Φανουρίου, στις 27 Αυγούστου, και προσφέρεται στους πιστούς ως ευλογία.
Σύμφωνα με την παράδοση, η φανουρόπιτα συνδέεται με την επιθυμία των πιστών να «φανερώσει» ο Άγιος Φανούριος κάτι που έχουν χάσει ή αναζητούν, είτε πρόκειται για κάποιο αντικείμενο είτε ακόμη και για έναν άνθρωπο ή μια λύση σε μια δύσκολη κατάσταση.
Η προσφορά της πίτας έχει, παράλληλα, συνδεθεί με τη μητέρα του Αγίου Φανουρίου. Η παράδοση αναφέρει πως επρόκειτο για μια γυναίκα που είχε φερθεί σκληρά στους φτωχούς και μέσα από την παρασκευή και την προσφορά της φανουρόπιτας, οι πιστοί ζητούν τη συγχώρεσή της.
Έτσι, η φανουρόπιτα δεν αποτελεί απλώς ένα παραδοσιακό γλυκό, αλλά ένα έθιμο με έντονο θρησκευτικό και συμβολικό χαρακτήρα, που παραμένει ζωντανό μέχρι σήμερα.
Πώς να την φτιάξετε:
Υλικά
- 280 γρ. ελαιόλαδο απαλό ή ηλιέλαιο
- 290 γρ. ψιλή ζάχαρη
- 110 γρ. γλυκό κρασί
- 330 γρ. χυμό πορτοκαλιού και ξύσμα από 2 πορτοκάλια
- 1 κ.γ. μαγειρική σόδα
- Κανέλα και γαρίφαλο
- 500 γρ. αλεύρι που φουσκώνει μόνο του
Προαιρετικά:
- 60 γρ. σουσάμι
- 140 γρ. ανάμεικτες σταφίδες
- 120 γρ. ψιλοκομμένα καρύδια
Για το μείγμα μπαχαρικών:
- 1 κ.γ. γεμάτο κανέλα
- ½ κ.γ. γαρίφαλο
- ⅓ κ.γ. μοσχοκάρυδο
Εκτέλεση
Σε ένα μεγάλο μπολ ανακατεύουμε το λάδι με τη ζάχαρη, το ξύσμα πορτοκαλιού και τα μπαχαρικά. Χτυπάμε καλά με σύρμα για 2-3 λεπτά, μέχρι η ζάχαρη να αρχίσει να διαλύεται και το μείγμα να αποκτήσει κρεμώδη υφή.
Προσθέτουμε το γλυκό κρασί και ανακατεύουμε. Σε ξεχωριστό δοχείο διαλύουμε τη σόδα στον χυμό πορτοκαλιού. Επειδή το μείγμα θα αφρίσει, καλό είναι να το κάνουμε πάνω από το μπολ με τα υπόλοιπα υλικά. Ρίχνουμε τον χυμό στο μείγμα και ανακατεύουμε.
Προσθέτουμε σταδιακά το αλεύρι και ανακατεύουμε απαλά, χωρίς υπερβολή. Η ζύμη πρέπει να είναι σχετικά ρευστή, σαν παχύρρευστος χυλός.
Λαδώνουμε ένα ταψί περίπου 30×24 εκ. Αν χρησιμοποιήσουμε σουσάμι, πασπαλίζουμε μια ποσότητα στον πάτο και στα τοιχώματα και κρατάμε το υπόλοιπο για την επιφάνεια. Ρίχνουμε μέσα το μείγμα και, αν θέλουμε, προσθέτουμε καρύδια και σταφίδες.
Ψήσιμο
Ψήνουμε σε καλά προθερμασμένο φούρνο, στις αντιστάσεις, στους 170°C, τοποθετώντας το ταψί στην κάτω σχάρα για περίπου 1 ώρα και 10 λεπτά.
Εναλλακτικά, ψήνουμε στον αέρα στους 160°C, στη μεσαία σχάρα, για περίπου 1 ώρα.
Πριν βγάλουμε τη φανουρόπιτα από τον φούρνο, ελέγχουμε το κέντρο της με ένα μαχαίρι. Αν βγαίνει καθαρό και χωρίς υγρά υπολείμματα ζύμης, είναι έτοιμη. Η πίτα θα έχει φουσκώσει αισθητά και η επιφάνειά της θα έχει πάρει όμορφο χρυσαφένιο χρώμα.
Τα μυστικά για αφράτη φανουρόπιτα
Το σωστό ψήσιμο είναι σημαντικό: αν μείνει λιγότερο από όσο χρειάζεται, θα λασπώσει στο εσωτερικό, ενώ αν παραψηθεί, θα στεγνώσει και θα τρίβεται.
Εξίσου σημαντικό είναι να διαλυθεί καλά η ζάχαρη στο λάδι πριν προστεθούν τα υπόλοιπα υλικά. Αν η ζάχαρη είναι χοντρόκοκκη, μπορούμε πρώτα να την αλέσουμε ώστε να γίνει πιο λεπτή.
Μόλις προστεθεί το αλεύρι, χρειάζεται όσο το δυνατόν λιγότερο ανακάτεμα. Το υπερβολικό χτύπημα μπορεί να κάνει τη ζύμη πιο ελαστική και να οδηγήσει σε πιο σφιχτή φανουρόπιτα.
Αν δεν υπάρχει γλυκό κρασί, μπορούμε να ανακατέψουμε λίγο πετιμέζι ή μέλι με ένα απλό κρασί.
Για να μην καταλήξουν οι σταφίδες και τα καρύδια στον πάτο, τα ραντίζουμε πρώτα με 2-3 κουταλιές κρασί ή χυμό πορτοκαλιού και στη συνέχεια τα πασπαλίζουμε με λίγο από το αλεύρι της συνταγής. Τα προσθέτουμε στο τέλος και ανακατεύουμε απαλά.
Πηγή: argiro.gr
