Νεότερη ανάλυση συνδέει τη ΔΕΠΥ με αυξημένη συχνότητα γαστρεντερικών ενοχλήσεων – Τι έδειξε για δυσκοιλιότητα, ευερέθιστο έντερο και κοιλιακό πόνο και τι εξετάζουν οι επιστήμονες
Αν και η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) έχει συσχετιστεί περισσότερο με τη δυσκολία συγκέντρωσης, την υπερκινητικότητα και την παρορμητικότητα, νεότερη μελέτη στρέφει την προσοχή σε ένα άλλο όργανο που συνδέεται άρρηκτα με τον εγκέφαλο: το έντερο.
Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία, όσοι έχουν διαγνωστεί με ΔΕΠΥ εμφανίζουν συχνότερα μια σειρά από γαστρεντερικά συμπτώματα, από δυσκοιλιότητα και κοιλιακό πόνο μέχρι σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Συνολικά, οι πιθανότητες εμφάνισης γαστρεντερικών συμπτωμάτων ήταν 48% υψηλότερες σε σχέση με όσους δεν είχαν διαγνωστεί με τη διαταραχή.
Τα ευρήματα προέρχονται από συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο Journal of Attention Disorders. Οι ερευνητές συγκέντρωσαν στοιχεία από 23 μελέτες και περισσότερους από 1,9 εκατομμύρια ανθρώπους, διαφορετικών ηλικιών και από 11 χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Σουηδίας, της Ισπανίας, της Γερμανίας, της Κίνας και της Νότιας Κορέας.
Από τη δυσκοιλιότητα στο ευερέθιστο έντερο
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η σύνδεση της ΔΕΠΥ με τις διαταραχές του εντέρου δεν περιορίστηκε σε μία μόνο γαστρεντερική ενόχληση. Αντίθετα, αυξημένες πιθανότητες καταγράφηκαν για κάθε κατηγορία συμπτωμάτων που εξετάστηκε.
Πιο συγκεκριμένα, η δυσκοιλιότητα ήταν σχεδόν δύο φορές πιθανότερη στα άτομα με ΔΕΠΥ, ενώ οι πιθανότητες εμφάνισης συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου ήταν αυξημένες κατά 58%. Ο κοιλιακός πόνος εμφάνιζε αύξηση 88%, η δυσπεψία 52%, ενώ περισσότερο από διπλάσιες ήταν οι πιθανότητες διάρροιας.
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα αφορούσε την εγκόπριση, δηλαδή την επαναλαμβανόμενη ακούσια αποβολή κοπράνων ή απώλεια ελέγχου των κενώσεων, ένα πρόβλημα που αφορά κυρίως παιδιά. Στα άτομα με ΔΕΠΥ οι πιθανότητες εμφάνισής της ήταν περισσότερες από τετραπλάσιες σε σύγκριση με τα άτομα χωρίς διαγνωσμένη ΔΕΠΥ.
Έχει σημασία ότι οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στα γαστρεντερικά συμπτώματα και όχι σε οργανικές παθήσεις του πεπτικού, όπως οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου. Με άλλα λόγια, η εικόνα που προκύπτει αφορά καθημερινές ενοχλήσεις από το πεπτικό που μπορεί να υπάρχουν ακόμη και χωρίς διαγνωσμένη γαστρεντερολογική νόσο.
Πώς εξηγείται αυτή η σύνδεση;
Οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη μία οριστική εξήγηση για τη συγκεκριμένη συσχέτιση. Ένας πιθανός μηχανισμός βρίσκεται στον άξονα εντέρου-εγκεφάλου, το πολύπλοκο σύστημα αμφίδρομης επικοινωνίας μεταξύ πεπτικού και κεντρικού νευρικού συστήματος. Προηγούμενες έρευνες έχουν εντοπίσει διαφορές στη σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος των ανθρώπων με ΔΕΠΥ. Οι επιστήμονες εξετάζουν κατά πόσο μεταβολές στα βακτήρια του εντέρου, αλλά και στους νευρικούς μηχανισμούς επικοινωνίας μεταξύ εντέρου και εγκεφάλου, μπορεί να συμβάλλουν στην εμφάνιση συμπτωμάτων.
Η εξήγηση, ωστόσο, μπορεί να είναι και πιο απλή. Η ΔΕΠΥ πολλές φορές συνοδεύεται από ακανόνιστα γεύματα, παράλειψη γευμάτων ή διαφορετικά πρότυπα διατροφής. Οι αισθητηριακές ευαισθησίες απέναντι σε συγκεκριμένες γεύσεις, μυρωδιές και υφές μπορεί επίσης να οδηγούν σε περιορισμένη ποικιλία τροφών και χαμηλότερη πρόσληψη φυτικών ινών, παράγοντας που ευνοεί τη δυσκοιλιότητα. Αντίστοιχα, το στρες και η συναισθηματική απορρύθμιση μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία του εντέρου, ενώ και οι διαταραχές ύπνου, συχνές στη ΔΕΠΥ, ενδέχεται να παίζουν ρόλο.
Από την εξίσωση δε θα μπορούσαν να λείπουν και οι φαρμακευτικές αγωγές. Τα διεγερτικά φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της ΔΕΠΥ μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες όπως μειωμένη όρεξη, ναυτία και κοιλιακό πόνο. Οι συγγραφείς, ωστόσο, επισημαίνουν ότι αυτό δεν φαίνεται να εξηγεί ολόκληρη τη συσχέτιση. Η δυσκοιλιότητα και η εγκόπριση, για παράδειγμα, δεν αποτελούν τυπικές ανεπιθύμητες ενέργειες των διεγερτικών φαρμάκων. Γι’ αυτό και θεωρούν ότι πιθανότατα εμπλέκονται περισσότεροι βιολογικοί και συμπεριφορικοί μηχανισμοί.
Μεγαλύτερη προσοχή από τους επαγγελματίες υγείας
Παρά το μεγάλο μέγεθος του δείγματος, τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι η ΔΕΠΥ προκαλεί προβλήματα στο έντερο. Πρόκειται για συσχέτιση και οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμα με βεβαιότητα ποιοι μηχανισμοί βρίσκονται πίσω από αυτή. Υποστηρίζουν ότι οι επαγγελματίες υγείας θα ήταν χρήσιμο να ρωτούν συστηματικά για συμπτώματα από το πεπτικό και, όταν αυτά επιμένουν ή είναι σοβαρά, να εξετάζεται η συμβολή γαστρεντερολόγου ή ειδικού στη διατροφή.
Με απλά λόγια, τα επίμονα γαστρεντερικά συμπτώματα δεν θα πρέπει να περνούν απαρατήρητα ή να θεωρούνται αυτομάτως άσχετα με τη συνολική κατάσταση της υγείας των ατόμων με ΔΕΠΥ.
Διαβάστε επίσης
ΔΕΠΥ: Aπό ποιους κινδύνους γλιτώνουν όσοι ακολουθούν φαρμακευτική αγωγή
Πότε «χάνουν» τη δράση τους τα φάρμακα για τη ΔΕΠΥ; Τι λέει η επιστήμη
ΔΕΠΥ, αυτισμός και σχιζοφρένεια: Δείκτης κινδύνου η έλλειψη αυτής της βιταμίνης στη βρεφική ηλικία
