Οι κατσαρίδες μπορεί να κρατούν το κλειδί για τη μετατροπή του πλαστικού σε καύσιμο
Οι κατσαρίδες ίσως να αποτελούν ένα απρόσμενο όπλο στη μάχη κατά της πλαστικής ρύπανσης. Νέα μελέτη δείχνει ότι το είδος Blaptica dubia μπορεί να απομακρύνει σχεδόν το 55% του πολυστυρενίου που καταναλώνει μέσα σε 42 ημέρες, όχι απλώς θρυμματίζοντάς το, αλλά διασπώντας το χημικά με τη βοήθεια των μικροοργανισμών του εντέρου του.
Το πολυστυρένιο είναι από τα πιο επίμονα πλαστικά στο περιβάλλον. Χρησιμοποιείται ευρέως σε συσκευασίες και δοχεία μίας χρήσης, διασπάται πολύ δύσκολα και, όταν μετατρέπεται σε μικροπλαστικά, μπορεί να παραμένει για χρόνια σε έδαφος και νερό, μεταφέροντας μάλιστα και άλλους ρύπους στην τροφική αλυσίδα, αναφέρει το Earth.com.
Η νέα μελέτη, από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας του Χαρμπίν στην Κίνα σε συνεργασία με το αμερικανικό Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Environmental Science and Ecotechnology, εστίασε ακριβώς στο τι συμβαίνει όταν το πλαστικό περνά από τον οργανισμό της κατσαρίδας. Σε εργαστηριακές συνθήκες, κάθε έντομο κατανάλωνε περίπου 6 mg πολυστυρενίου την ημέρα. Οι ερευνητές υπολογίζουν ότι η πραγματική αποδόμηση έφτανε τα 3,3 mg ανά κατσαρίδα ημερησίως, επίδοση που, σύμφωνα με τους ίδιους, είναι υψηλότερη από εκείνη άλλων εντόμων που έχουν μελετηθεί για κατανάλωση πλαστικού.
Τα βακτήρια που βοηθούν
Το σημαντικότερο εύρημα είναι ότι η κατσαρίδα δεν δρα μόνη της. Η ανάλυση του εντερικού μικροβιώματος έδειξε ότι η δίαιτα με πολυστυρένιο άλλαξε τη μικροβιακή κοινότητα, ενισχύοντας βακτήρια όπως τα Pseudomonas, Citrobacter, Klebsiella και Stenotrophomonas, ομάδες που συνδέονται με τη διάσπαση ανθεκτικών οργανικών ενώσεων. Παράλληλα, αυξήθηκαν ένζυμα που σχετίζονται με οξειδωτικές χημικές διεργασίες, δηλαδή ακριβώς με τους μηχανισμούς που χρειάζονται για να αρχίσει να «σπάει» ένα τόσο ανθεκτικό πολυμερές.
Εξήγηση της διάσπασης του πλαστικού από το μικροβίωμα της κατσαρίδας Blaptica dubia, σε εικόνα από τη μελέτη
Environmental Science and Ecotechnology
Οι ερευνητές βρήκαν επίσης σαφείς ενδείξεις ότι το πλαστικό υφίσταται πραγματική χημική αποδόμηση. Το μοριακό βάρος του ανακτημένου πολυστυρενίου από τα περιττώματα των εντόμων είχε μειωθεί σημαντικά, ενώ αναλύσεις κατέγραψαν νέες οξυγονούχες χημικές ομάδες, σημάδι οξείδωσης και θραύσης των πολυμερικών αλυσίδων.
Από εκεί και πέρα φαίνεται πως αναλαμβάνει η ίδια η κατσαρίδα. Η μελέτη έδειξε αυξημένη δραστηριότητα σε μεταβολικές οδούς που σχετίζονται με την παραγωγή ενέργειας, όπως η β-οξείδωση, η οξειδωτική φωσφορυλίωση και ο κύκλος TCA (κύκλος τρικαρβοξυλικού οξέος). Αυτό υποδηλώνει ότι, αφού τα μικρόβια διασπάσουν το πολυστυρένιο σε μικρότερα μόρια, ο οργανισμός της κατσαρίδας μπορεί να απορροφήσει ορισμένα από αυτά και να τα χρησιμοποιήσει μεταβολικά σαν καύσιμο.
Η αξία της ανακάλυψης
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι το συμπέρασμα δεν είναι πως πρέπει να απελευθερωθούν κατσαρίδες στο περιβάλλον για να λύσουν το πρόβλημα των πλαστικών. Η αξία της ανακάλυψης βρίσκεται στο ότι το έντερο της κατσαρίδας μοιάζει με μια φυσική «γραμμή παραγωγής» για την αποδόμηση του πολυστυρενίου. Αν αποσαφηνιστούν οι κρίσιμοι μικροοργανισμοί, τα ένζυμα και τα ενδιάμεσα προϊόντα αυτής της διαδικασίας, η γνώση αυτή θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε ελεγχόμενα συστήματα βιοαποκατάστασης ή ανακύκλωσης.
