Νορβηγία: Ξανά στο φως τάφος Βίκινγκ 120 χρόνια μετά την πρώτη ανασκαφή – Τα ευρήματα

Το Grønhaug, ο εντυπωσιακός ταφικός τύμβος στο Karmøy της δυτικής Νορβηγίας, αποκάλυψε πρόσφατα τα μυστικά του, καθώς αρχαιολόγοι επανέλαβαν τις ανασκαφές μετά από περισσότερο από έναν αιώνα.

Η Marie Ødegaard, αρχαιολόγος του Μουσείου Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Stavanger, ανέφερε πως “ο τύμβος μπορεί να είχε ξεχαστεί κάπως“. Η Ødegaard ηγείται της έρευνας μαζί με τον Håkon Reiersen, επίσης από το ίδιο πανεπιστήμιο.

Το Grønhaug ανήκει σε μια σειρά μεγάλων ταφικών τύμβων στο Karmøy, με ορισμένους να χρονολογούνται από την Εποχή του Χαλκού. Ήδη οι αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει ευρήματα κάτω από τον βίκινγκ τάφο.

Ιστορικά στοιχεία δείχνουν ότι ο τύμβος ερευνήθηκε για πρώτη φορά το 1902 από τον αρχαιολόγο Haakon Schetelig, ο οποίος επιβεβαίωσε την ύπαρξη βίκινγκ πλοίου, πιθανόν μήκους 15 μέτρων, θαμμένου εντός του τύμβου.

Τμήματα από τον πυθμένα και τη γάστρα του πλοίου φαίνεται να διατηρούνται ακόμα. Κατά την ανασκαφή του 1902, αφαιρέθηκαν ξύλινα κομμάτια γύρω από τις οπές των κουπιών και μεταφέρθηκαν στο Bergen, όπως εξήγησε η Ødegaard. “Το μεγαλύτερο μέρος πιθανόν παρέμεινε στη θέση του επειδή το ξύλο ήταν μαλακό”, σημείωσε.

Έκτοτε, ο τύμβος δεν είχε ξανανοίξει, σύμφωνα με τη Νορβηγική Διεύθυνση Πολιτιστικής Κληρονομιάς, που συντόνισε τη νέα ανασκαφή σε συνεργασία με τον Δήμο Rogaland.

Η ανασκαφή πραγματοποιείται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας για την ένταξη επιπλέον βίκινγκ μνημείων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, σύμφωνα με σχετικό δελτίο Τύπου της Διεύθυνσης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Οι αρχαιολόγοι άνοιξαν χαράδρα στον τύμβο, ακολουθώντας κυρίως το ίχνος που είχε ανοίξει ο Schetelig το 1902, με μικρή επέκταση. Η ανασκαφή είναι περιορισμένης κλίμακας, χωρίς να ανοιχθεί ολόκληρος ο τύμβος.

Έχουν εντοπιστεί ένα ή δύο μεταλλικά πριτσίνια, πιθανότατα από το πλοίο, ωστόσο το πλοίο έχει υποστεί σημαντικές φθορές και ελάχιστα τμήματά του διατηρούνται.

Η Ødegaard επισημαίνει πως βρέθηκε ξυλεία που είχε απορρίψει ο Schetelig, η οποία πιθανώς δεν ανήκει στο πλοίο, καθώς πρόκειται για πεύκο και όχι για δρυ, το παραδοσιακό υλικό των βίκινγκ πλοίων. “Θα μπορούσε να ήταν τμήμα στέγης ή άλλων κατασκευών πάνω στο πλοίο”, εκτιμά. Τα κομμάτια αυτά είναι εξαιρετικά καλά διατηρημένα, γεγονός που ενίσχυσε την απόφαση για νέα έρευνα.

Ένα κρίσιμο ερώτημα αφορά το κατά πόσο τα ευρήματα διατηρούνται ή καταστρέφονται ταχέως μέσα στον τύμβο. Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν πως οι συνθήκες διατήρησης είναι πολύ καλές, σύμφωνα με την Ødegaard.

Ο τάφος έχει υποστεί λεηλασία, όπως συνηθίζεται σε ταφικούς τύμβους με πλοία, περίπτωση αντίστοιχη με τον τάφο του Oseberg. Οι αρχαιολόγοι εξέτασαν στρώμα από φλοιό σημύδας που εντοπίστηκε εντός του τύμβου.

Στο παρελθόν θεωρούσαν ότι ο φλοιός σχετιζόταν με λεηλασία στα τέλη του 10ου αιώνα, ίσως για να περνούν οι άνθρωποι χωρίς να βρέχουν τα πόδια τους ή για τελετουργικούς λόγους. “Τώρα αρχίζουμε να αμφιβάλλουμε για τη χρήση του και ίσως να αποτελούσε τμήμα της κατασκευής του τύμβου”, προσθέτει η Ødegaard.

Η ανασκαφή έφερε στο φως και απρόσμενα ευρήματα: κάτω από τον τύμβο βρέθηκαν ίχνη φυτών μύρτιλου και ερείκης που διατηρούνταν από την Εποχή των Βίκινγκ. “Ήταν τόσο καλά διατηρημένα που μπορούσα να διακρίνω τα φύλλα τους”, σημειώνει. Αυτό υποδηλώνει ότι ο τύμβος χτίστηκε πάνω από τη βλάστηση το καλοκαίρι.

Σύνδεση Βίκινγκ και Εποχής του Χαλκού

Κάτω από τον βίκινγκ τάφο, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ακόμη παλαιότερο τύμβο της Εποχής του Χαλκού. Εντοπίστηκε τεχνητός λιθόσωρος σκεπασμένος με στρώματα χώματος και χλόης, ο οποίος λειτουργούσε ως βάση για τον μεταγενέστερο τύμβο. Για την ακριβή χρονολόγηση απαιτούνται επιπλέον δείγματα.

Στη βάση του παλαιού τύμβου βρέθηκαν πέτρες τοποθετημένες κυκλικά, σχηματίζοντας περίβολο (kerb). Ο παλαιότερος τύμβος φαίνεται να χρησιμοποιήθηκε ως πλατφόρμα για τον βίκινγκ τάφο.

Η χρονολόγηση του πλοίου και του τάφου αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης. Παλαιότερες μελέτες τοποθετούσαν το πλοίο γύρω στο 780, λίγο πριν την Εποχή των Βίκινγκ, όμως νεότερες αναλύσεις το τοποθετούν περί το 864, δηλαδή μέσα στην Εποχή των Βίκινγκ.

Η Ødegaard επισημαίνει πως “η χρονολόγηση έχει γίνει πιο ακριβής τα τελευταία χρόνια, αλλά συνεχίζεται η συζήτηση και ελπίζουμε η νέα έρευνα να προσφέρει ακόμα ακριβέστερα στοιχεία”.

Πηγή: sciencenorway