Μοιάζει συνηθισμένο αλλά δεν είναι: Το «ψάρι-Φρανκενστάιν» που «περπατά» στη στεριά εξαπλώνεται στις ΗΠΑ και προκαλεί τρόμο

Ένα ψάρι-εισβολέας από την Ασία, με την εντυπωσιακή ικανότητα να αναπνέει και να «περπατά» στη στεριά, επεκτείνεται σε νέες πολιτείες των ΗΠΑ. Το φαινόμενο έχει οδηγήσει τις τοπικές αρχές να καλούν τους πολίτες να αναλάβουν δράση για την εξόντωσή του.

Πρόκειται για το «ανατολικό κεφαλόφιδο» (northern snakehead) ή αλλιώς «ψάρι-Φρανκενστάιν», ένα αρπακτικό ψάρι γνωστό για την επιθετική συμπεριφορά και την ανθεκτικότητά του, καθώς μπορεί να επιβιώσει εκτός νερού για αρκετές ημέρες.

Ο Εθνικός Ζωολογικός Κήπος & Ινστιτούτο Διατήρησης της Βιολογίας του Σμιθσόνιαν αναφέρει ότι τα ψάρια snakehead έχουν εξελιχθεί ώστε να «περπατούν» στη στεριά.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο, προωθούνται προς τα εμπρός κουνώντας το κεφάλι και το πίσω πτερύγιό τους σε αντίθετες κατευθύνσεις.

Από το 2022, όταν και εντοπίστηκε για πρώτη φορά, το είδος έχει καταγραφεί στις μεσοατλαντικές πολιτείες και την Ανατολική Ακτή των ΗΠΑ.

Πρόσφατα, οι αρχές της πολιτείας του Μιζούρι ανακοίνωσαν την πρώτη επίσημη θέαση του ψαριού στην επικράτειά τους. Αξιωματούχοι του Τμήματος Διατήρησης της Φύσης του Μιζούρι (MDC) απομάκρυναν ένα δείγμα στην κομητεία Όρεγκον.

Η Άντζελα Σοκολόφσκι, ειδικός εισβολικών ειδών του MDC, δήλωσε: «Αυτή είναι η πρώτη φορά που επιβεβαιώνουμε την παρουσία αυτού του είδους στο τμήμα του ποταμού Ίλεβεν Πόιντ που ανήκει στο Μιζούρι, γεγονός που υποδηλώνει ότι εξαπλώνονται προς το Μιζούρι από γνωστούς πληθυσμούς που βρίσκονται χαμηλότερα, στο Άρκανσας».

Οι αρχές προειδοποιούν τους αλιείς να μην πετούν το ψάρι πίσω στο νερό αν το πιάσουν.

Επειδή το snakehead μπορεί να αναπνέει αέρα και να επιβιώνει στη στεριά για μέρες, το να αφεθεί απλώς στην όχθη δεν αρκεί για να θανατωθεί.

Το MDC καλεί τους πολίτες να «θανατώνουν το ψάρι κόβοντάς του το κεφάλι, αφαιρώντας τα σπλάχνα του ή τοποθετώντας το μέσα σε μια σφραγισμένη πλαστική σακούλα».

Μέχρι στιγμής, η παρουσία του ψαριού στο Μιζούρι έχει επιβεβαιωθεί σε δύο μόνο ποτάμια συστήματα: στον ποταμό Σεν Φράνσις και στον Ίλεβεν Πόιντ, αμφότερα στο νότιο τμήμα της πολιτείας.

Οι εν λόγω υδάτινες διαδρομές συνδέονται με περιοχές του Άρκανσας όπου το είδος έχει ήδη εγκατασταθεί, προσφέροντάς του φυσική οδό εξάπλωσης.

Παρότι δεν έχουν επιβεβαιωθεί πληθυσμοί σε άλλα ποτάμια συστήματα της πολιτείας, η παρακολούθηση της εξάπλωσης του αρπακτικού θεωρείται κρίσιμη, καθώς ανταγωνίζεται τα αυτόχθονα είδη για τους φυσικούς πόρους.

Σε δήλωσή της στις 28 Σεπτεμβρίου, η Σοκολόφσκι τόνισε: «Προβλέπουμε αρνητικές επιπτώσεις στα υδάτινα συστήματά μας, καθώς το ψάρι αυτό ανταγωνίζεται τους υπάρχοντες πληθυσμούς ψαριών για τους πόρους».

«Τα κεφαλόφιδα είναι αρπακτικά ψάρια και είναι πιθανό να κατασπαράξουν τα εγχώρια ψάρια μας και τα είδη αλιείας, όπως το λαβράκι με μικρό στόμα, προκαλώντας ενδεχομένως άμεσες αρνητικές επιπτώσεις στους πληθυσμούς τους».

Το «Ψάρι-Φρανκενστάιν» στη Νέα Υόρκη

Το είδος, που συχνά αποκαλείται «Ψάρι-Φρανκενστάιν» (Frankenfish), είχε εντοπιστεί τον περασμένο Ιούνιο και στη Νέα Υόρκη.

Η ανακάλυψη έγινε στη λίμνη Λίλι Ποντ στην κομητεία Σάφοκ του Λονγκ Άιλαντ, όταν ένας ψαράς έπιασε στα αγκίστρια του ένα από αυτά τα αρπακτικά.

Το περιστατικό κινητοποίησε το Τμήμα Περιβαλλοντικής Διατήρησης της Πολιτείας της Νέας Υόρκης (DEC) για την αποτροπή της εγκατάστασης του είδους.

Η Χάιντι Ο’ Ριορντάν, περιφερειακή διευθύντρια αλιείας του DEC της Νέας Υόρκης, δήλωσε στο CBS News: «Δεν ανήκουν εδώ, δεν έχουν φυσικούς θηρευτές, θα καταστρέψουν τους πληθυσμούς των εγχώριων ψαριών μας, ενώ τείνουν να τρώνε σχεδόν ό,τι χωράει στο τεράστιο στόμα τους».

Αν και με την πρώτη ματιά το κεφαλόφιδο μοιάζει με συνηθισμένο ψάρι, οι περιβαλλοντολόγοι προειδοποιούν ότι αποτελεί σοβαρή απειλή για τα τοπικά οικοσυστήματα.

Το αρπακτικό αυτό ψάρι αναπαράγεται με ταχείς ρυθμούς. Τα θηλυκά μπορούν να γεννήσουν έως και 15.000 αυγά τη φορά και να αναπαραχθούν έως και πέντε φορές το χρόνο.

Τα αυγά εκκολάπτονται σε λίγες ημέρες, επιτρέποντας στον πληθυσμό να αυξάνεται ραγδαία μόλις εγκατασταθεί σε μια περιοχή.

Ως κορυφαίος θηρευτής, το κεφαλόφιδο τρέφεται με ψάρια, βατράχους, καραβίδες και άλλα υδρόβια ζώα, διαταράσσοντας τη φυσική ισορροπία των υδάτινων οδών.

Το πρόγραμμα Πληροφοριών για τα Εισβολικά Είδη της Νέας Υόρκης επισημαίνει: «Το είδος αυτό προκαλεί ανησυχία επειδή είναι ένας κορυφαίος θηρευτής και διαταράσσει τη φυσική υδάτινη διατροφική αλυσίδα στα οικοσυστήματα».

Χαρακτηριστικά και εξάπλωση στις ΗΠΑ

Τα snakehead απαντώνται συνήθως σε λίμνες γλυκού νερού, υγροτόπους, ποτάμια και ρέματα με αργή ροή, ιδιαίτερα σε περιοχές με στάσιμα νερά.

Το ψάρι διακρίνεται από την ερπετοειδή εμφάνιση, το μακρύ και λεπτό σώμα, το εκτεταμένο ραχιαίο πτερύγιο που καλύπτει σχεδόν όλο το μήκος της πλάτης του και το καφέ μοτίβο με κηλίδες που θυμίζει δέρμα βόα-σφιγκτήρα.

Τα ενήλικα άτομα μπορούν να φτάσουν σε μήκος σχεδόν ενός μέτρου.

Τα τελευταία χρόνια, το είδος συνεχίζει να διευρύνει το αποτύπωμά του σε ολόκληρη την αμερικανική επικράτεια.

Πριν από τον εντοπισμό του στη Νέα Υόρκη, θεάσεις είχαν αναφερθεί στις πολιτείες Άρκανσας, Κονέκτικατ, Ντέλαγουερ, Φλόριντα, Τζόρτζια, Ιλινόις, Λουιζιάνα, Μέριλαντ, Μέιν, Μισισιπή, Μιζούρι, Νιου Τζέρσεϊ, Βόρεια Καρολίνα, Πενσυλβάνια, Βιρτζίνια, καθώς και στην περιφέρεια της Κολούμπια (Ουάσινγκτον).