Η ρύθμιση – «ανάσα» για τον νόμο Κατσέλη και ο «ελέφαντας» του ιδιωτικού χρέους

Η ρύθμιση που έφερε στη Βουλή η κυβέρνηση και ουσιαστικά βάζει τέλος σε μία εκκρεμότητα ετών σε σχέση με τον υπολογισμό των τόκων στα δάνεια του νόμου Κατσέλη είναι μια σημαντική ανάσα για χιλιάδες δανειολήπτες, απαλλάσσοντάς τους και από νέες δικαστικές περιπέτειες με αξιώσεις για επιστροφή των τόκων που εισπράχθηκαν.

Η ρύθμιση φιλοδοξεί επίσης να δημιουργήσει μια σταθερότητα και σε δάνεια εκτός δικαστικών αποφάσεων, ενώ η κυβέρνηση θεωρεί ως το πλέον κατάλληλο και αποτελεσματικό εργαλείο ρύθμισης δανείων τον εξωδικαστικό.

Ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης υποστηρίζει ότι η ρύθμιση είναι η σημαντικότερη που έχει γίνει για το ιδιωτικό χρέος σημειώνοντας ότι η παρέμβαση αφορά «πάνω από 100.000 δανειολήπτες», υποστηρίζοντας ότι με την παρέμβαση αυτή, λύνεται μία αβεβαιότητα δεκαετιών γύρω από τις δικαστικές ρυθμίσεις δανείων.

«Δεν θέλαμε να υπάρχει γκρίζα ζώνη», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών, υπογραμμίζοντας ότι στόχος της νομοθέτησης είναι η πολιτεία να δώσει ξεκάθαρο πλαίσιο σε όλους τους εμπλεκόμενους, για να αποφευχθούν νέες νομικές αβεβαιότητες που ανακύπτουν από την απόφαση την οποία εξέδωσε προ ημερών η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, καθώς και προσφυγές οι οποίες θα καθυστερούσαν την εφαρμογή της. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει ο υπουργός και η κυβέρνηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό, τον οποίο χαρακτήρισε ο κ. Πιερρακάκης χαρακτήρισε «υπερόπλο» για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους.

«Ο εξωδικαστικός είναι για εμένα η κυρίαρχη πολιτική», τόνισε, προσθέτοντας ότι με τις νέα διάταξη που ψηφίστηκε και θα ενεργοποιηθεί το φθινόπωρο «μπορείς να προστατέψεις μόνο την πρώτη κατοικία» εξασφαλίζοντας «μεγαλύτερο κούρεμα» και «χαμηλότερη δόση».

Οι οφειλές των πολιτών όμως δεν περιορίζονται μόνο στα στεγαστικά δάνεια, που «κοκκίνισαν» κατά τη διάρκεια της κρίσης, αλλά και οι παντός φύσεως οφειλές στο Δημόσιο, στις εφορίες, στα ασφαλιστικά ταμεία και μεταξύ ιδιωτών.

Τα συνεχώς αυξανόμενα ληξιπρόθεσμα στην Εφορία

Και αυτός είναι ο ελέφαντας μέσα στο δωμάτιο και πρέπει να παραδεχθούμε ότι υπάρχει και σε μεγάλο βαθμό υπονομεύει, υπό μία ορισμένη ανάγνωση, και την οικονομία της χώρας.

Το επίσης μεγαλό αγκάθι είναι οι οφειλές προς την εφορία, με το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών που φτάνει τα 114,5 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, τα 41,2 δισ. ευρώ χαρακτηρίζονται “ανεπίδεκτα είσπραξης” (κυρίως πτωχευμένες επιχειρήσεις, πρόσωπα που έχουν φύγεια από τη ζωή κ.λπ.), διαμορφώνοντας το πραγματικό ληξιπρόθεσμο χρέος κοντά στα 79 δισ. ευρώ.

Ποια είναι όμως η ταυτότητα των οφειλετών; Ο αριθμός τους φτάνει στα 3,7 εκατομμύρια (φυσικά και νομικά πρόσωπα). Τα χρέη των φυσικών προσώπων αποτελούν περίπου το 38% του συνόλου, λίγο πάνω από τα 42 δισ. ευρώ, ενώ των νομικών προσώπων αγγίζουν τα 68 δισ. ευρώ. Το 75% του συνολικού ποσού οφειλών προέρχεται από μεγάλες υποθέσεις με χρέη άνω του 1,5 εκατ. ευρώ ανά περίπτωση, ενώ Το 89% των οφειλετών έχει χρέος κάτω των 10.000 ευρώ, το οποίο όμως αναλογεί σε μόλις ένα μικρό κλάσμα του συνολικού χρέους.

Οι οφειλές στον ΕΦΚΑ και το αντίκτυπο στην Οικονομία

Ανάλογη είναι η εικόνα των οφειλών στα ασφαλιστικά ταμείων. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ έχει ανέλθει στα 51,8 δισ. ευρώ, που παρουσιάζει σταθερά αυξητικές τάεις

Η συντριπτική πλειοψηφία των ασφαλισμένων (το 75%) έχει οφειλές έως 15.000 ευρώ, ενώ ένα μεγάλο τμήμα του συνολικού χρέους συγκεντρώνεται σε λιγότερους από 85.000 οφειλέτες με υψηλά χρέη (άνω των 50.000 ευρώ).

Αυτά τα 165 δισ. όποια και αν είναι η ανάγνωση αποτελούν μεγάλο πρόβλημα όχι μόνο για τους οφειλέτες, αλλά και για την ελληνική οικονομία. Τα εκατομμύρια των οφειλετών δεν έχουν φορολογική ή ασφαλιστική ενημερότητα, το οποίο σημαίνει ότι έχουν περιορισμένη δυνατότητα ακόμα και αγοράς ενός μεταχειρισμένου αυτοκινήτου. Πρακτικά όλοι αυτοί οι πολίτες είναι σε μεγάλο βαθμό οικονομικά ανενεργοί, ειδικά αυτοί που σσκούσαν ελεύθερο επάγγελμα και η κρίση τους οδήγησε στο να κλείσουν τα καταστήματά τους ή να σταματήσουν τη δραστηριότητά τους. Και είναι βέβαιο ότι πολλοί απ’ αυτούς με «δεμένα» χέρια αναζητούν εισόδημα στα «μαύρα» που προφανώς δεν φορολογείται.

Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν, αλλά όσο διαιωνίζεται το πρόβλημα και γίνεται ακόμα μεγαλύτερο με την αύξηση των ληξοπρόθεσμων, ουσιαστικά αποτελεί πρόβλημα για την Οικονομία, ενώ οδηγεί μεγάλα κομμάτια του πληθυσμού στην περιθωριοποίηση. Και αυτό δεν είναι ένα δευτερεύον πρόβλημα, αλλά κάτι που είναι ανάγκη να λυθεί… χθες.