Κάποτε το status symbol ενδεχομένως να ήταν ένα ακριβό ρολόι, ένα γρήγορο σπορ αυτοκίνητο ή SUV ή ένα σπίτι σε μια καλή περιοχή. Σήμερα, όμως, μέσα σε έναν κόσμο που λειτουργεί διαρκώς online, η πραγματική πολυτέλεια μοιάζει να είναι κάτι πολύ λιγότερο ορατό, και ενδεχομένως για κάποιους να είναι η ιδιωτικότητα.
Το privacy δεν αφορά πλέον μόνο την προστασία προσωπικών δεδομένων. Έχει μετατραπεί σε ένδειξη ελευθερίας, ελέγχου και κοινωνικού κύρους.
Ζούμε στην εποχή όπου σχεδόν κάθε μας κίνηση αφήνει και ένα ψηφιακό αποτύπωμα. App γνωρίζουν πού βρισκόμαστε, τι αγοράζουμε, τι ψάχνουμε, ακόμα και πόσο χρόνο περνάμε κοιτώντας μια φωτογραφία ή μια φάση σε έναν αγώνα ποδοσφαίρου. Και μετά έρχεται και η στοχευμένη διαφήμιση που μας βομβαρδίζει, επισκεφθείτε το NetBet.gr ή για ρίξτε μια ματιά στον κατάλογό μας με είδη για τένις ή για windsurfing και πολλά άλλα τέτοια προτρεπτικά μηνύματα.
Στα social media, επίσης, έχει δημιουργηθεί μια κουλτούρα συνεχούς έκθεσης, όπου η προσωπική ζωή έχει εκτεθεί όσο ποτέ. Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, η δυνατότητα να παραμένεις αόρατος και κάτω από το ραντάρ αρχίζει να αποκτά μια ιδιαίτερη αξία.
Η υπερβολική έκθεση κουράζει, Κάπου ώπα.
Εδώ και πολλά χρόνια τώρα, το να είσαι active στον ψηφιακό κόσμο θεωρείται must. Όσο περισσότερα κάνει κάποιος share, τόσο πιο cool φαίνεται. Σήμερα, όμως, πολλοί άνθρωποι κουράστηκαν από αυτή τη διαρκή έκθεση, βαρέθηκαν. Μας έλειψε η ηρεμία, ο προσωπικός χώρος. Υπάρχει ανάγκη για έλεγχο και συγκράτηση της πληροφορίας.
Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί επιλέγουν γυρνάνε σε private τους λογαριασμούς τους, περιορίζουν παράλληλα να κάνουν αλόγιστη χρήση social media ή αποφεύγουν να δημοσιεύουν χωρίς αύριο προσωπικές στιγμές τους. Αυτό που κάποτε ήταν για κάποιους μια αντικοινωνική συμπεριφορά, σήμερα μοιάζει με συνειδητή επιλογή.
Η νέα πολυτέλεια ή το νέο must δεν είναι να σε βλέπουν όλοι, να είσαι σε κοινή θέαση. Είναι να μπορείς να επιλέγεις ποιος θα σε βλέπει και αν τελικά το θες.
Από τα social media σε μια πιο «quiet life» φάση
Η έννοια του quiet luxury δεν αφορά μόνο τη μόδα ή το design. Βρίσκει γόνιμο έδαφος πια και στον τρόπο ζωής. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι με κάποια οικονομική άνεση επιλέγουν χαμηλό προφίλ, αποφεύγουν την super έκθεση και επενδύουν πλέον στην ιδιωτικότητά τους.
Exclusive clubs χωρίς φωτογραφίες και ποσταρίσματα, εστιατόρια που τα κινητά απαγορεύονται, ταξίδια χωρίς stories και lives και σπίτια έτσι σχεδιασμένα που να κρατούν τα αδιάκριτα μάτια και κινητά μακριά. Σε έναν κόσμο όπου όλοι προσπαθούν να τραβήξουν προσοχή, η διακριτικότητα γίνεται δύναμη.
Αυτή η αλλαγή φαίνεται να έχει αντίκτυπο και στις νεότερες γενιές. Παρότι μεγάλωσαν με TikTok και Instagram, πολλοί είναι εκείνοι οι νέοι που στρέφονται πια σε πιο κλειστές κοινότητες, ιδιωτικά group chats και πλατφόρμες με μεγαλύτερο έλεγχο περιεχομένου. Δεν θέλουν σώνει και ντε να εξαφανιστούν από το internet. Θέλουν, όμως, να έχουν τον έλεγχο της εικόνας και των δεδομένων τους. Και αυτό μετράει.
Η ιδιωτικότητα έχει πλέον το… κόστος της
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία είναι ότι το privacy δεν είναι πάντα εύκολο. Συχνά θέλει χρόνο και χρήμα. Οι ασφαλείς συσκευές, οι encrypted υπηρεσίες, τα VPN, οι premium πλατφόρμες χωρίς διαφημίσεις και οι κατοικίες με αυξημένα μέτρα προστασίας είναι επιλογές που δεν μπορούν όλοι να υποστηρίξουν οικονομικά. Άλλο που όλοι θα θέλαμε διακαώς.
Με άλλα λόγια, η ιδιωτικότητα μετατρέπεται σταδιακά σε προνόμιο. Ποιος να το περίμενε; Εκείνος που μπορεί να προστατεύσει τα δεδομένα του ή να ζήσει χωρίς την αέναη ψηφιακή έκθεση του τώρα, αποκτά ένα νέο είδος κοινωνικής ισχύος.
Ακόμα και στον επιχειρηματικό κόσμο, η διακριτικότητα θεωρείται πλέον σημαντικό asset. Brands που δίνουν έμφαση στην προστασία δεδομένων ή στην απουσία επιθετικής διαφήμισης κερδίζουν την εμπιστοσύνη του κοινού ολοένα και περισσότερο. Οι καταναλωτές είναι πιο υποψιασμένοι από ποτέ και νιώθουν εύκολα ότι όταν ένα προϊόν είναι «δωρεάν» (και καλά), συνήθως το πραγματικό κόστος είναι τα προσωπικά τους δεδομένα.
Η ιδιωτικότητα ως μορφή προσωπικής ελευθερίας
Πέρα από το κοινωνικό status, υπάρχει και μια άλλη σαφώς βαθύτερη διάσταση. Η ιδιωτικότητα συνδέεται άμεσα με την ψυχική μας ηρεμία. Όταν κάθε στιγμή μπορεί να φωτογραφηθεί, να καταγραφεί ή να σχολιαστεί από κάποιον, ο άνθρωπος λειτουργεί συχνά σαν να έχει πάνω του όλα τα φώτα.
Η δυνατότητα να κάνεις λάθη χωρίς κοινό, να αλλάζεις γνώμη χωρίς δημόσια πίεση και να ζεις στιγμές χωρίς να τις μετατρέπεις σε content είναι κάτι που αποκτά τεράστια αξία. Το privacy δεν σημαίνει απομόνωση. Σημαίνει χώρο για να είσαι ο εαυτός σου.
Ίσως γι’ αυτόν τον λόγο όλο και περισσότεροι επιλέγουν πιο κλειστές μορφές επικοινωνίας. Οι προσωπικές συναντήσεις, τα μικρά δίκτυα φίλων και οι εμπειρίες χωρίς κάμερες και κινητά αρχίζουν να μοιάζουν ολοένα και πιο ουσιαστικές από την ανάγκη για συνεχή έκθεση και προβολή.
Τι έπεται;
Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη, τα smart devices και η συλλογή δεδομένων εξελίσσονται, το ζήτημα της ιδιωτικότητας θα γίνεται ολοένα και πιο φλέγον. Η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο την ασφάλεια στο internet. Αφορά τον τρόπο που θέλουμε και επιλέγουμε να ζούμε.
Σε μια κοινωνία όπου όλα είναι σε δημόσια θέα, η επιλογή να κρατήσεις κάτι μόνο για τον εαυτό σου αποκτά ένα κάποιο ειδικό και διαφορετικό βάρος. Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο σύγχρονο status symbol, όχι το να σε προσέχουν όλοι, αλλά το να μπορείς να επιλέγεις πότε θα μένεις εκτός θορύβου, οπτικού ή ηχητικού.
