Η Γη δοκιμάζει τα τεκτονικά της όρια: «Το ελατήριο» και οι σφοδροί σεισμοί που χτυπούν τη Νότια Αμερική
Τέσσερις ισχυρές σεισμικές δονήσεις μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες φέρνουν ξανά στο προσκήνιο την τεράστια γεωλογική διεργασία που εξελίσσεται κάτω από τη Νότια Αμερική.
Δύο σεισμοί, μεγέθους 7,2 και 7,5 Ρίχτερ, έπληξαν τη Βενεζουέλα στις 24 Ιουνίου, στις 10 Αυγούστου ακολούθησε σεισμός 7,4 βαθμών στην Κολομβία και σήμερα, 20 Αυγούστου, ισχυρή δόνηση σημειώθηκε στο Περού.
Διαβάστε ακόμα: σχυρός σεισμός 7,2 Ρίχτερ έπληξε το Περού (video)
Το περουβιανό Ινστιτούτο Γεωφυσικής έδωσε αρχικά μέγεθος 7,2, ενώ το αμερικανικό USGS τον υπολόγισε σε 6,7 βαθμούς.
O σεισμός έγινε αντιληπτός ακόμη και στην πρωτεύουσα Λίμα, που βρίσκεται σε απόσταση 800 χιλιομέτρων από το επίκεντρο
Στα ανοικτά των δυτικών ακτών της Νότιας Αμερικής βρίσκεται η πλάκα Νάζκα, μια τεράστια ωκεάνια πλάκα του Ειρηνικού.
Ανατολικά της βρίσκεται η Νοτιοαμερικανική πλάκα, πάνω στην οποία βρίσκεται ολόκληρη σχεδόν η Νότια Αμερική.
Οι δύο πλάκες βρίσκονται σε διαρκή κίνηση. Η Νάζκα κινείται προς τα ανατολικά με ταχύτητα περίπου 7-8 εκατοστά τον χρόνο και βυθίζεται κάτω από τη Νοτιοαμερικανική πλάκα.
Η διαδικασία αυτή ονομάζεται καταβύθιση και το όριο των δύο πλακών εκτείνεται σε μήκος περίπου 7.000 χιλιομέτρων, από τη Χιλή μέχρι την περιοχή της Κεντρικής Αμερικής.
Οι πλάκες συνεχίζουν να κινούνται, όμως σε μεγάλα τμήματα του ορίου τους δεν ολισθαίνουν ομαλά.
Όταν η τάση ξεπεράσει την αντοχή των πετρωμάτων, το ρήγμα μετακινείται απότομα και η αποθηκευμένη ενέργεια απελευθερώνεται με τη μορφή σεισμού.
Η ίδια τεκτονική διαδικασία έχει διαμορφώσει και τις Άνδεις.
Η βύθιση της Νάζκα κάτω από τη Νότια Αμερική προκαλεί την ανύψωση της τεράστιας οροσειράς και συνδέεται επίσης με την εκτεταμένη ηφαιστειακή δραστηριότητα της περιοχής.
Γι’ αυτό η δυτική Νότια Αμερική αποτελεί μία από τις πλέον σεισμογενείς περιοχές του πλανήτη. Εδώ έχει καταγραφεί και ο ισχυρότερος σεισμός στην ιστορία των οργάνων μέτρησης: ο σεισμός του Βαλδίβια στη Χιλή το 1960, μεγέθους 9,5 Ρίχτερ.
Το 2010 η Χιλή χτυπήθηκε από σεισμό 8,8 βαθμών, ενώ το 1906 ένας σεισμός 8,8 βαθμών σημειώθηκε στα ανοικτά του Εκουαδόρ και της Κολομβίας.
Η πρόσφατη ακολουθία αποκτά έτσι ιδιαίτερο ενδιαφέρον, χωρίς να αλλάζει τη βασική εικόνα της περιοχής.
Η σεισμικότητα στη Βενεζουέλα, την Κολομβία και το Περού συνδέεται με διαφορετικά ρήγματα και τεκτονικά περιβάλλοντα, αλλά εντάσσεται στη γενικότερη γεωδυναμική της περιοχής των Άνδεων και της αλληλεπίδρασης των τεκτονικών πλακών.
Ο σημερινός σεισμός στο Περού σημειώθηκε σε βάθος περίπου 66 χιλιομέτρων σύμφωνα με το USGS και έγινε αισθητός σε αρκετές περιοχές, μεταξύ άλλων στην Ικα και την Αρεκίπα.
Μέχρι τις πρώτες αναφορές δεν υπήρχαν νεκροί ή σημαντικές ζημιές, ενώ δεν εκδόθηκε προειδοποίηση για τσουνάμι.
Η Νάζκα συνεχίζει να βυθίζεται κάτω από τη Νότια Αμερική, με αποτέλεσμα το τεράστιο αυτό τεκτονικό σύστημα να παραμένει διαρκώς ενεργό.
Οι σεισμοί είναι ο τρόπος με τον οποίο τμήματα του συστήματος απελευθερώνουν την ενέργεια και την τάση που έχουν συσσωρεύσει.
Και αυτό εξηγεί γιατί η Νότια Αμερική μπορεί να δίνει σεισμούς μεγέθους 7, 8 ή ακόμη και 9 Ρίχτερ: κάτω από την ήπειρο λειτουργεί εδώ και εκατομμύρια χρόνια ένα από τα μεγαλύτερα «ελατήρια» του πλανήτη.
Βαλδίβια, Χιλή – 1960: 9,5
Μάουλε, Χιλή – 2010: 8,8
Εκουαδόρ–Κολομβία – 1906: 8,8
Ατακάμα, Χιλή – 1922: περίπου 8,5
Αρίκα, Περού–Χιλή – 1868: περίπου 8,5
Αρεκίπα, Περού – 2001: 8,4
Ιγιαπέλ, Χιλή – 2015: 8,3
Ικίκε, Χιλή – 2014: 8,2
Βολιβία – 1994: 8,2
Περού – 1974: περίπου 8,0
