Φαρμακευτική κάνναβη: Τι δείχνει νέα έρευνα για τη χρήση της σχετικά με την αντιμετώπιση ψυχικών διαταραχών
Μια εκτενής ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό The Lancet Psychiatry έρχεται να ανατρέψει μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες τάσεις της σύγχρονης ιατρικής: τη χρήση σκευασμάτων κάνναβης για την αντιμετώπιση ψυχικών διαταραχών. Οι ερευνητές, εξετάζοντας μεγάλο όγκο κλινικών δεδομένων, δεν εντόπισαν αξιόπιστες αποδείξεις ότι η φαρμακευτική κάνναβη συμβάλλει αποτελεσματικά στη θεραπεία του άγχους, της κατάθλιψης ή της διαταραχής μετατραυματικού στρες (PTSD).
Τα ευρήματα δημοσιοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία οι συνταγογραφήσεις προϊόντων κάνναβης αυξάνονται ραγδαία, ιδιαίτερα στην Αυστραλία, όπου έχουν ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο εγκρίσεις. Παρά την εκρηκτική αυτή ζήτηση, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η έρευνα δεν έχει προχωρήσει με τον ίδιο ρυθμό.
Ο Dr. Jack Wilson από το Matilda Centre του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ, επικεφαλής της μελέτης, σημείωσε ότι τα αποτελέσματα υποδεικνύουν την ανάγκη επανεξέτασης του τρόπου με τον οποίο τα προϊόντα αυτά χρησιμοποιούνται στην ψυχική υγεία.
«Αν και η έρευνά μας δεν εξέτασε άμεσα το ζήτημα, η συστηματική χρήση φαρμακευτικής κάνναβης ενδέχεται να προκαλεί περισσότερη βλάβη παρά όφελος, επιδεινώνοντας τα ψυχικά συμπτώματα ή καθυστερώντας την εφαρμογή πιο αποτελεσματικών θεραπειών», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Περιορισμένα οφέλη σε άλλες παθήσεις
Περισσότεροι από 700.000 Αυστραλοί δηλώνουν ότι χρησιμοποιούν φαρμακευτική κάνναβη για τη διαχείριση πάνω από 250 διαφορετικών παθήσεων. Η ανάλυση εντόπισε περιορισμένα στοιχεία που δείχνουν πιθανό όφελος για ορισμένες περιπτώσεις, όπως η εξάρτηση από κάνναβη, ο αυτισμός, η αϋπνία και το σύνδρομο Tourette.
Σύμφωνα με τον Dr. Wilson, «η συνολική ποιότητα των δεδομένων για αυτές τις παθήσεις, όπως ο αυτισμός και η αϋπνία, παραμένει χαμηλή. Χωρίς επαρκή ιατρική ή ψυχολογική υποστήριξη, η χρήση φαρμακευτικής κάνναβης σπάνια δικαιολογείται».
Πρόσθεσε ότι υπάρχουν τεκμηριωμένες ενδείξεις για οφέλη σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως η μείωση κρίσεων επιληψίας, η αντιμετώπιση της σπαστικότητας σε ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας και η ανακούφιση από ορισμένους τύπους πόνου. Ωστόσο, τα στοιχεία για ψυχικές διαταραχές παραμένουν ανεπαρκή.
Όπως επισήμανε, «στην περίπτωση του αυτισμού, αν και παρατηρήθηκαν ενδείξεις μείωσης των συμπτωμάτων, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι δεν υπάρχει μία ενιαία εμπειρία αυτισμού, επομένως τα αποτελέσματα χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία».
Διαταραχές χρήσης ουσιών: οφέλη και κίνδυνοι
Η μελέτη έδειξε ότι η φαρμακευτική κάνναβη δεν είναι αποτελεσματική για όλες τις διαταραχές χρήσης ουσιών. Αν και μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από κάνναβη, συνδέθηκε με αύξηση της επιθυμίας για κοκαΐνη σε άτομα με διαταραχή χρήσης κοκαΐνης.
«Όπως η μεθαδόνη χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της εξάρτησης από οπιοειδή, έτσι και τα φάρμακα κάνναβης ίσως αποτελέσουν μέρος μιας αποτελεσματικής θεραπείας για όσους πάσχουν από εξάρτηση από κάνναβη. Όταν χορηγούνται παράλληλα με ψυχοθεραπεία, μπορούν να μειώσουν τη χρήση κάνναβης», εξήγησε ο Dr. Wilson.
Ωστόσο, πρόσθεσε, «στη θεραπεία ατόμων με διαταραχή χρήσης κοκαΐνης, η φαρμακευτική κάνναβη αύξησε τις επιθυμίες, γεγονός που σημαίνει ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για αυτό τον σκοπό καθώς μπορεί να επιδεινώσει την εξάρτηση».
Έκκληση για αυστηρότερη ρύθμιση
Η ραγδαία αύξηση στη συνταγογράφηση φαρμακευτικής κάνναβης έχει προκαλέσει ανησυχία σε κορυφαίους ιατρικούς φορείς, όπως η Australian Medical Association (AMA) και η Pharmacy Guild of Australia. Οι οργανισμοί αυτοί επισημαίνουν τα κενά στη ρύθμιση και την αβεβαιότητα σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των προϊόντων.
Σε απάντηση, η Therapeutic Goods Administration (TGA) ξεκίνησε επανεξέταση του πλαισίου για τη φαρμακευτική κάνναβη, δημοσιοποιώντας περισσότερες από 500 υποβολές τον Φεβρουάριο.
«Η μελέτη μας παρέχει μια ολοκληρωμένη και ανεξάρτητη αξιολόγηση των οφελών και των κινδύνων των φαρμάκων κάνναβης, που μπορεί να βοηθήσει την TGA και τους κλινικούς γιατρούς να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις, διασφαλίζοντας ότι οι ασθενείς λαμβάνουν αποτελεσματικές θεραπείες και αποφεύγουν μη ασφαλή προϊόντα», ανέφερε ο Dr. Wilson.
Η έρευνα, με τίτλο “The efficacy and safety of cannabinoids for the treatment of mental disorders and substance use disorders: a systematic review and meta-analysis”, δημοσιεύθηκε στις 16 Μαρτίου 2026 στο The Lancet Psychiatry και χρηματοδοτήθηκε από το NHMRC.
Ο Wayne Hall και η Myfanwy Graham έχουν λάβει αμοιβές για συμβουλευτικές υπηρεσίες από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Ο Hall έχει καταθέσει ως εμπειρογνώμονας για τους κινδύνους της χρήσης κάνναβης, ενώ η Graham συμμετέχει στην Medicinal Cannabis Expert Working Group του αυστραλιανού Υπουργείου Υγείας, Γήρανσης και Αναπηρίας. Έχει επίσης λάβει χρηματοδότηση από την TGA για ανεξάρτητες αξιολογήσεις στοιχείων σχετικά με τη φαρμακευτική κάνναβη. Όλοι οι υπόλοιποι συγγραφείς δήλωσαν ότι δεν έχουν αντικρουόμενα συμφέροντα.
