«Επιχείρηση Περίοδος»: Η πρώτη διαστημική αποστολή για μελέτη της έμμηνου ρύσης
Μια πρωτοποριακή αποστολή ετοιμάζεται να μελετήσει για πρώτη φορά την έμμηνο ρύση σε συνθήκες μικροβαρύτητας, επιχειρώντας να καλύψει ένα σημαντικό επιστημονικό κενό που παραμένει ανοιχτό εδώ και δεκαετίες στην ιατρική των διαστημικών πτήσεων.
Πριν από 46 χρόνια, μηχανικοί της NASA είχαν ρωτήσει τη Σάλι Ράιντ, την πρώτη Αμερικανίδα που ταξίδεψε στο Διάστημα, αν 100 ταμπόν ήταν αρκετά για μια εξαήμερη αποστολή. Το περιστατικό προκαλεί σήμερα χαμόγελα, αλλά αναδεικνύει μια πραγματικότητα: καμία επιστημονική μελέτη δεν έχει αφιερωθεί ειδικά στην έμμηνο ρύση στο Διάστημα.
Αυτό φιλοδοξεί να αλλάξει η μη κερδοσκοπική οργάνωση Operation Period, η οποία προωθεί την έννοια της «εμμηνορροϊκής ελευθερίας» – δηλαδή την ισότιμη πρόσβαση όλων σε προϊόντα περιόδου και την εξάλειψη των κοινωνικών και υλικών εμποδίων που περιορίζουν αυτή την πρόσβαση.
Η αποστολή Operation Period-01 το 2027
Η υποτροχιακή αποστολή Operation Period-01 (OP-01) προγραμματίζεται για το 2027. Οι ιδρύτριες της οργάνωσης σχεδιάζουν να ταξιδέψουν οι ίδιες στο Διάστημα με πτήση της Virgin Galactic, προκειμένου να πραγματοποιήσουν έρευνα σε περιβάλλον μικροβαρύτητας.
Η Manju Bangalore, συνιδρύτρια και εκτελεστική διευθύντρια της Operation Period, καθώς και υπό εκπαίδευση ερευνήτρια-αστροναύτης για την OP-01, δήλωσε στο Space.com ότι μέσα από τη δράση της οργάνωσης στη Γη διαπίστωσαν πως «υπήρχαν ακόμη τα ίδια κενά και στην ιατρική των διαστημικών πτήσεων». Όπως τόνισε, στόχος είναι όλες οι γυναίκες με έμμηνο ρύση να ζουν με αξιοπρέπεια και να αξιοποιούν πλήρως το δυναμικό τους, «και αυτό περιλαμβάνει τους αστροναύτες».
Το viral βίντεο που άνοιξε τον δρόμο
Η συζήτηση γύρω από το θέμα ενισχύθηκε χάρη σε ένα βίντεο που έγινε viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σε αυτό, η Bangalore εκτελεί μια πρώιμη εκδοχή πειράματος για τη συμπεριφορά εμμηνορροϊκού υγρού σε συνθήκες χαμηλής βαρύτητας, κατά τη διάρκεια παραβολικής πτήσης.
Το βίντεο, όπως ανέφερε, συνέβαλε στην αποστιγματοποίηση της περιόδου και ανέδειξε τα κενά στην ιατρική των διαστημικών πτήσεων. Παράλληλα, ανέδειξε την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα σχετικά με τη φυσιολογία του γυναικείου σώματος εκτός Γης.
Σήμερα, οι γυναίκες που συμμετέχουν σε διαστημικές αποστολές επιλέγουν συχνά να καταστέλλουν την περίοδό τους με ορμονικά ενδομήτρια σπιράλ ή αντισυλληπτικά χάπια. Αν και η επιλογή αυτή παραμένει διαθέσιμη, η απουσία δεδομένων για το πώς εκδηλώνεται στην πράξη η έμμηνος ρύση στο Διάστημα περιορίζει τις δυνατότητες των αστροναυτών να διαχειριστούν το σώμα τους με ασφάλεια και γνώση.
Παραμονή στη Σελήνη και μελλοντικές αποστολές
Η ανάγκη για τέτοια δεδομένα καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική ενόψει αποστολών μεγαλύτερης διάρκειας ή παρατεταμένης παραμονής στη Σελήνη. Σύμφωνα με την Bangalore, τα υπάρχοντα στοιχεία δείχνουν ότι η έμμηνος ρύση είναι γενικά ασφαλής, ωστόσο λείπουν ποσοτικά δεδομένα που θα βοηθούσαν στον σχεδιασμό και τη διαχείριση των απαραίτητων πόρων.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την υγεία, αλλά και την πρακτική πλευρά των διαστημικών αποστολών. Στο Διάστημα κάθε γραμμάριο βάρους και όγκος αντικειμένου έχει σημασία, επομένως οι μελλοντικές αποστολές χρειάζονται ακριβέστερες πληροφορίες για τις πραγματικές ανάγκες σε συνθήκες μικροβαρύτητας.
Επιστημονικές εφαρμογές και στη Γη
Η έρευνα της OP-01 αναμένεται να έχει εφαρμογές και στη Γη. Η Bangalore υπογράμμισε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλα κενά στη μελέτη της έμμηνου ρύσης, φέρνοντας ως παράδειγμα πρόσφατα ευρήματα που αποκάλυψαν ότι εταιρείες προϊόντων περιόδου δοκίμαζαν τα προϊόντα τους με αλατούχο διάλυμα αντί για εμμηνορροϊκό αίμα.
Αυτή η πρακτική, όπως είπε, μπορεί να συνέβαλε στην υποδιάγνωση της βαριάς εμμηνορροϊκής αιμορραγίας, η οποία επηρεάζει περίπου το 20% των Αμερικανίδων με έμμηνο ρύση. Η αποστολή OP-01 δεν αναμένεται να απαντήσει σε όλα τα ερωτήματα γύρω από την έμμηνο ρύση στο Διάστημα, ωστόσο θεωρείται ένα πρώτο καθοριστικό βήμα για τη δημιουργία ευρύτερων συνόλων δεδομένων σχετικά με τη γυναικεία φυσιολογία εκτός Γης.
