Οι δύο ψυχικές καταστάσεις έχουν κοινά στοιχεία, αλλά και ουσιαστικές διαφορές που επηρεάζουν τη διάγνωση και την αντιμετώπιση
Το άγχος είναι κάτι που όλοι έχουμε βιώσει: Πριν από μία σημαντική απόφαση, σε μία δύσκολη περίοδο ή μπροστά σε μία πρόκληση. Όμως τι συμβαίνει όταν οι σκέψεις δεν σταματούν; Και πότε αυτό που βιώνουμε δεν είναι απλώς άγχος, αλλά κάτι πιο σύνθετο, όπως η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD);
Οι δύο καταστάσεις μπορεί να μοιάζουν, ωστόσο, δεν είναι ίδιες, όπως αναφέρουν με άρθρο τους στο The Conversation, οι ειδικοί στην ψυχολογία Emily Upton και Kayla Steele.
Τι είναι το άγχος;
Το άγχος αφορά κυρίως την ανησυχία για το μέλλον: «Κι αν κάτι πάει στραβά;», «Κι αν αποτύχω;»
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Πρόκειται για μία φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού σε απειλές ή στρεσογόνες καταστάσεις. Ωστόσο, όταν γίνεται έντονο και επίμονο, μπορεί να εξελιχθεί σε διαταραχή, επηρεάζοντας την καθημερινότητα, τον ύπνο και τη συγκέντρωση.
Συνήθως, οι σκέψεις στο άγχος έχουν μία βάση στην πραγματικότητα, ακόμη κι αν είναι υπερβολικές.
Τι είναι η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD);
Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή είναι κάτι διαφορετικό. Περιλαμβάνει:
- Εμμονές (obsessions): ανεπιθύμητες, επίμονες σκέψεις ή εικόνες
- Καταναγκασμούς (compulsions): επαναλαμβανόμενες πράξεις ή «τελετουργίες» για να μειωθεί το άγχος
Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να φοβάται έντονα ότι θα μολυνθεί και να πλένει συνεχώς τα χέρια του ή να ελέγχει επανειλημμένα αν έχει κλείσει την πόρτα.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι αυτές οι σκέψεις είναι παρείσακτες και ανεπιθύμητες, ενώ οι συμπεριφορές γίνονται σχεδόν «υποχρεωτικά» για να μειωθεί η ένταση.
Οι βασικές διαφορές
-Η φύση των σκέψεων
- Άγχος: ανησυχίες για ρεαλιστικά ζητήματα
- OCD: παράλογες, επαναλαμβανόμενες και ενοχλητικές σκέψεις
-Η συμπεριφορά
- Άγχος: αποφυγή καταστάσεων
- OCD: τελετουργίες και επαναλαμβανόμενες πράξεις
– Η ανακούφιση
- Άγχος: μειώνεται όταν λυθεί το πρόβλημα
- OCD: η ανακούφιση είναι προσωρινή και ο κύκλος επαναλαμβάνεται
Μπορούν να συνυπάρχουν;
Ναι, και μάλιστα συχνά. Πολλοί άνθρωποι με OCD εμφανίζουν και αγχώδεις διαταραχές, γεγονός που κάνει τη διάγνωση πιο σύνθετη.
Πότε πρέπει να ζητήσετε βοήθεια;
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το «καμπανάκι» χτυπά όταν:
- οι σκέψεις καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος της ημέρας
- προκαλούν έντονη δυσφορία
- επηρεάζουν την καθημερινότητα ή τις σχέσεις
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αξιολόγηση από ειδικό ψυχικής υγείας είναι απαραίτητη, καθώς μόνο ένας επαγγελματίας μπορεί να θέσει τη σωστή διάγνωση και να προτείνει την κατάλληλη θεραπεία.
Το άγχος και η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή δεν είναι «το ίδιο πράγμα», αλλά και τα δύο είναι διαχειρίσιμα με τη σωστή υποστήριξη.
Όπως τονίζουν οι Emily Upton και Kayla Steele, η κατανόηση της διαφοράς είναι το πρώτο βήμα για να αναζητήσει κανείς βοήθεια και να βελτιώσει ουσιαστικά την ποιότητα ζωής του.
Διαβάστε επίσης
Νέοι σε κρίση – Γιατί η ψυχική υγεία των Ελλήνων κλονίζεται
Κρίση πανικού: Τα συμπτώματα που τρομοκρατούν – Η αντιμετώπιση που σώζει
