Όταν ο ένας σύζυγος διαγνωστεί με άνοια, αυξάνεται σημαντικά η πιθανότητα να εμφανίσει άνοια και ο άλλος σύμφωνα με μεγάλη μελέτη – Η διαπίστωση αυτή ωστόσο δεν σημαίνει ότι η άνοια «μεταδίδεται» ούτε εξηγείται αποσπασματικά – Η εξήγηση είναι πιο σύνθετη σύμφωνα με την Joyce Siette Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Νευρολογίας
Όταν ο ένας σύζυγος διαγνωστεί με άνοια, αυξάνεται σημαντικά η πιθανότητα να εμφανίσει άνοια και ο άλλος. Αυτό είναι το βασικό εύρημα μιας μεγάλης μελέτης από την Ταϊβάν, η οποία ανέλυσε τα δεδομένα σχεδόν ενός εκατομμυρίου παντρεμένων ενηλίκων και παρακολούθησε την πορεία της υγείας τους σε βάθος χρόνου.
Την έρευνα παρουσιάζει σε άρθρο της στο The Conversation η Joyce Siette Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Αναπληρώτρια Διευθύντρια του Ινστιτούτου MARCS για τον Εγκέφαλο, τη Συμπεριφορά και την Ανάπτυξη, Πανεπιστήμιο Δυτικού Σίδνεϊ.
Οι ερευνητές εξέτασαν περισσότερους από 190.000 ανθρώπους των οποίων ο ή η σύζυγος είχε πρόσφατα διαγνωστεί με άνοια και τους συνέκριναν με περισσότερους από 760.000 ανθρώπους χωρίς άνοια και χωρίς σύντροφο που έπασχε από τη νόσο. Τα δεδομένα προέρχονταν από το εθνικό σύστημα ασφάλισης υγείας της Ταϊβάν και κάλυπταν την περίοδο 1998-2022.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι γυναίκες των οποίων ο σύζυγος είχε άνοια παρουσίαζαν κατά 74% υψηλότερο σχετικό κίνδυνο να διαγνωστούν και οι ίδιες. Στους άνδρες, η αντίστοιχη αύξηση έφτανε το 69%. Τα ποσοστά αυτά ακούγονται ιδιαίτερα υψηλά, όμως χρειάζεται να εξεταστεί και ο απόλυτος κίνδυνος.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Μέσα σε πέντε χρόνια, άνοια εμφάνισε περίπου το 6,5% των γυναικών που είχαν σύζυγο με τη νόσο, έναντι 3,7% όσων δεν είχαν. Στους άνδρες, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 9,2% και 5,8%. Με απλά λόγια, η διάγνωση άνοιας στον έναν σύντροφο συνδέθηκε με περίπου τρεις επιπλέον περιπτώσεις άνοιας ανά 100 συζύγους μέσα σε μία πενταετία.
Η μελέτη, πάντως, δεν αποδεικνύει ότι η φροντίδα ενός ανθρώπου με άνοια προκαλεί άμεσα τη νόσο στον φροντιστή του ούτε ότι η άνοια «μεταδίδεται» μεταξύ των συντρόφων. Οι εξηγήσεις φαίνεται να είναι πιο σύνθετες.
Οι άνθρωποι συχνά επιλέγουν συντρόφους με παρόμοια εκπαίδευση, εισόδημα, συνήθειες και γενικό προφίλ υγείας. Στη συνέχεια, επί δεκαετίες, μοιράζονται το ίδιο περιβάλλον, την ίδια διατροφή, παρόμοια επίπεδα άσκησης, κοινωνικές εμπειρίες και παράγοντες όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση. Έτσι, μπορεί να συσσωρεύουν κοινούς κινδύνους για την υγεία του εγκεφάλου.
Παράλληλα, η φροντίδα ενός συντρόφου με άνοια μπορεί να επιβαρύνει βαθιά τον φροντιστή. Το χρόνιο στρες, ο διαταραγμένος ύπνος, η κοινωνική απομόνωση, η μειωμένη σωματική δραστηριότητα και η χειρότερη διατροφή έχουν συσχετιστεί με δυσμενέστερη γνωστική υγεία.
Το πιθανότερο, επομένως, είναι ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική αιτία. Η κοινή ζωή, το παρόμοιο κοινωνικό και υγειονομικό υπόβαθρο, οι κοινοί παράγοντες κινδύνου και η ψυχοσωματική επιβάρυνση της φροντίδας ενδέχεται να λειτουργούν συνδυαστικά. Η μελέτη δεν μπορεί να ξεχωρίσει τη συμβολή κάθε παράγοντα, αναδεικνύει όμως την ανάγκη να στηρίζονται συστηματικά και οι φροντιστές, προστατεύοντας όχι μόνο την ψυχική αλλά και τη μακροπρόθεσμη γνωστική τους υγεία.
Διαβάστε επίσης
Άνοια: Η διατροφή που «σβήνει» τη φλεγμονή και προστατεύει τον εγκέφαλο
Πώς τα μάτια «προδίδουν» τον κίνδυνο νόσου Αλτσχάιμερ – Τι έδειξε νέα μελέτη
Άνοια: Το κόστος της φροντίδας των πασχόντων «βαραίνει» τις οικογένειες – Νέες οδηγίες του ΠΟΥ
