ΣΜΕΕ: Η Ελλάδα, οι κρίσιμες πρώτες ύλες και το μέλλον της ευρωπαϊκής εξορυκτικής βιομηχανίας
Στο ρόλο της ελληνικής μεταλλευτικής βιομηχανίας, αναφέρθηκε σε συνέντευξη του ο Κωνσταντίνος Γιαζιτζόγλου, Πρόεδρος του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος, σε μια συγκυρία όπου οι κρίσιμες πρώτες ύλες, η ασφάλεια του εφοδιασμού και η ευρωπαϊκή βιομηχανική ανταγωνιστικότητα είναι όλο και πιο στενά συνδεδεμένες.
Ο Γιαζιτζόγλου χρησιμοποιεί την πρόοδο του έργου χαλκού-χρυσού στις Σκουριές ως αφετηρία για μια ευρύτερη συζήτηση σχετικά με το ορυκτό δυναμικό της Ελλάδας και τον ρόλο της στην ενίσχυση των ευρωπαϊκών αλυσίδων εφοδιασμού πρώτων υλών.
Η συζήτηση καλύπτει τη στρατηγική σημασία του χαλκού και άλλων κρίσιμων πρώτων υλών, την Ευρωπαϊκή Πράξη για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (Critical Raw Materials Act), τα ορυκτά αποθέματα της Ελλάδας, τις επενδύσεις και τις αδειοδοτήσεις, την πρόσβαση στη χρηματοδότηση, το ενεργειακό κόστος και την ανταγωνιστικότητα, τις εγχώριες αλυσίδες εφοδιασμού, την τοπική οικονομική αξία και τη διαφάνεια σε περιβαλλοντικά ζητήματα.
Η εθνική στρατηγική της Ελλάδας για τις κρίσιμες πρώτες ύλες
Όπως εξηγεί ο Πρόεδρος του ΣΜΕΕ, η Ελλάδα ευθυγραμμίζει την εθνική της πολιτική για τα ορυκτά με την Πράξη της ΕΕ για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (CRMA).
Στο πλαίσιο αυτό, η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) παρουσίασε το 2025 το «Εθνικό Πρόγραμμα Έρευνας για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες», με στόχο:
- Την καταγραφή, επαναξιολόγηση και ποσοτικοποίηση των εθνικών αποθεμάτων στρατηγικών/κρίσιμων πρώτων υλών (CRMs) και
Την επαναξιολόγηση παλαιών μεταλλευτικών αποβλήτων και καταλοίπων για την ανάκτηση ορυκτών στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας. - Το Πρόγραμμα αποσκοπεί στην προετοιμασία επιστημονικής τεκμηρίωσης για στοχευμένους διεθνείς δημόσιους διαγωνισμούς μίσθωσης δημόσιων μεταλλευτικών εκτάσεων.
Πλούτων επιλογών
Παράλληλα, επισημαίνει πως η Ελλάδα διαθέτει πλούσιο και ποικιλόμορφο γεωλογικό υπόβαθρο, το οποίο περιλαμβάνει:
- Βωξίτη / Αλουμίνα / Γάλλιο: Η Ελλάδα είναι ήδη ο μεγαλύτερος παραγωγός βωξίτη στην ΕΕ και ένας από τους βασικούς παραγωγούς αλουμινίου. Από το 2027, η Ελλάδα θα είναι ο μοναδικός παραγωγός Γαλλίου στην ΕΕ, καλύπτοντας το 100% της τρέχουσας ζήτησης. Εξετάζεται επίσης η προοπτική συμπαραγωγής Σκανδίου.
- Χαλκό: Όπως προαναφέρθηκε, το έργο στις Σκουριές θα παράγει –μεταξύ άλλων– χαλκό.
- Αντιμόνιο: Κοιτάσματα στη Χίο και πιθανά κοιτάσματα στη Βόρεια Ελλάδα.
- Γερμάνιο και Ψευδάργυρο: Ένα έργο της εταιρείας Rockfire βρίσκεται σε εξέλιξη στην Πελοπόννησο.
- Νικέλιο και Κοβάλτιο: Διάφορα κοιτάσματα ελληνικών λατεριτών καθώς και κατάλοιπα εξόρυξης (LARCO).
- Σπάνιες Γαίες (REEs) και Κρίσιμα Μέταλλα: Άμμοι βαρέων ορυκτών κατά μήκος της βόρειας ακτογραμμής (Θράκη/Μακεδονία) που περιέχουν μοναζίτη/ζιρκόνιο, καθώς και κατάλοιπα βωξίτη (ερυθρά ιλύς).
Πέρα από τα ορυκτά που περιλαμβάνονται στη λίστα της CRMA, η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά κοιτάσματα μαγνησίτη, περλίτη, μπεντονίτη και αταπουλγίτη, καθώς και τα παγκοσμίου φήμης «ελληνικά μάρμαρα». Η οικονομική αξία αυτών των πόρων είναι δεδομένη. Υφίσταται επίσης γεωπολιτική αξία, η οποία πρέπει να αναγνωριστεί.
