Οι συμμαχίες της Ελλάδας με επίκεντρο την Ανατολική Μεσόγειο και η ενόχληση της Τουρκίας

Σε ένα περιβάλλον αυξημένης έντασης, η Αθήνα επιχειρεί να ενισχύσει το πλέγμα των συμμαχιών της, επενδύοντας στην αμυντική συνεργασία, την ενεργειακή διασύνδεση και τον συντονισμό με χώρες που έχουν κοινά συμφέροντα στην περιοχή.

Την ίδια ώρα, η Άγκυρα κλιμακώνει τις προκλήσεις, με την ελληνική κυβέρνηση να διαμηνύει ότι έχει προετοιμαστεί για όλα τα ενδεχόμενα και πως διαθέτει σχέδιο για κάθε πιθανό σενάριο έντασης.

Στο επίκεντρο βρίσκεται και το ζήτημα των θαλάσσιων πάρκων. Η ελληνική πλευρά έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει παράνομη τη μονομερή ανακήρυξη δύο «εθνικών θαλάσσιων πάρκων» από την Τουρκία, ενώ αναμένονται και τα εφαρμοστικά διατάγματα για τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα.

Αθήνα: «Πυροτέχνημα» τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα

Η κυβέρνηση τονίζει σε κάθε τόνο πώς τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα ότι δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα.

Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, ο οποίος παρομοίασε την τουρκική κίνηση με κάποιον που «τρέχει μόνος του στον κήπο του και δίνει στον εαυτό του μετάλλιο».

Όπως ανέφερε, πρόκειται για «πυροτέχνημα που δεν παράγει αποτέλεσμα», προσθέτοντας ότι η Ελλάδα αντιδρά με τον κατάλληλο τρόπο προκειμένου να υπερασπιστεί τα εθνικά της συμφέροντα.

Το μήνυμα από την Αθήνα είναι ότι οι κινήσεις της Άγκυρας ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να κινείται στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» και η αμερικανική στήριξη

Στο πεδίο της αμυντικής διπλωματίας, ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η συνεργασία Ελλάδας και Ισραήλ, η οποία πλέον έχει και την επίσημη στήριξη της Ουάσινγκτον.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ χαιρέτισε τη συνεργασία των δύο χωρών, επισημαίνοντας ότι προωθεί τους κοινούς στόχους στον τομέα της ασφάλειας.

Η δήλωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία στον απόηχο της συμφωνίας για την ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα», του ελληνικού σχεδιασμού για ένα πολυεπίπεδο σύστημα αντιαεροπορικής και αντι-drone προστασίας.

Στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας αποδίδεται ιδιαίτερη σημασία στην αμερικανική τοποθέτηση, καθώς η Ελλάδα επιχειρεί να διαμορφώσει ένα ευρύτερο πλέγμα ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο Νίκος Δένδιας έχει περιγράψει Ελλάδα και Κύπρο ως «άξονα σοβαρότητας, ασφάλειας και ειρήνης στην Ανατολική Μεσόγειο», με σημείο αναφοράς το διεθνές δίκαιο και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ: η νέα εξίσωση ασφαλείας

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η Κύπρος έχει επίσης ενισχύσει την αντιαεροπορική της άμυνα μέσω ισραηλινών συστημάτων, δημιουργώντας, μαζί με την Ελλάδα, ένα ευρύτερο πλέγμα προστασίας στην περιοχή.

Η ασφάλεια, η ενέργεια και οι περιφερειακές εξελίξεις βρέθηκαν παράλληλα στο επίκεντρο της συνάντησης του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Πρόεδρο του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ.

Ο κ. Χριστοδουλίδης υπογράμμισε την ανάγκη συνεργασίας με χώρες που έχουν «παρόμοιο τρόπο σκέψης», με στόχο τη δημιουργία συνθηκών σταθερότητας, ασφάλειας και συνεργασίας.

Από την πλευρά του, ο Ισραηλινός Πρόεδρος έστειλε μήνυμα υπέρ της ειρήνης στην περιοχή.

Η Τουρκία κοιτάζει προς τα F-35

Την ίδια ώρα, η Άγκυρα επιχειρεί να ενισχύσει τη σχέση της με την Ουάσινγκτον, με βασικό στόχο την επιστροφή της στο πρόγραμμα των F-35.

Ο Τούρκος Πρόεδρος υποδέχθηκε τον Αμερικανό πρέσβη στην Άγκυρα Τομ Μπάρακ, καθώς και τον Αμερικανό βουλευτή Ντάρελ Ίσα.

Μετά τη συνάντηση, ο Μπάρακ έκανε λόγο για μια συμμαχία που «δεν ήταν ποτέ ισχυρότερη», υπογραμμίζοντας τους δεσμούς ΗΠΑ και Τουρκίας ως σύμμαχοι του ΝΑΤΟ και οικονομικοί εταίροι.

Η τουρκική πλευρά, ωστόσο, βλέπει την Ελλάδα να προχωρά στην απόκτηση F-35 και επιχειρεί να καλύψει το επιχειρησιακό κενό.

Ο απόστρατος υποπτέραρχος Χουσεΐν Φαζλά αναγνώρισε δημόσια ότι η Τουρκία έχει μείνει πίσω, σημειώνοντας ότι εάν το πρόγραμμα F-35 είχε προχωρήσει από το 2018, σήμερα η χώρα θα μπορούσε να διαθέτει περίπου 60 έως 70 αεροσκάφη.

Στο επίκεντρο και το Κυπριακό

Παράλληλα, το Κυπριακό παραμένει ψηλά στην ατζέντα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Η συνάντηση του Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουφάν Έρχιουρμαν πραγματοποιήθηκε σε καλό κλίμα, με τους δύο να ανανεώνουν το ραντεβού τους για την επόμενη εβδομάδα, πριν από το ταξίδι στη Νέα Υόρκη και τη συνάντησή τους με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.

Η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς το Κυπριακό συνδέεται άμεσα με τη συνολική εικόνα ασφάλειας και σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο ίδιο γεωπολιτικό κάδρο εντάσσεται και η ελληνογαλλική συνεργασία.

Στη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Εμανουέλ Μακρόν στο Παρίσι, οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο βρέθηκαν στο επίκεντρο, μαζί με τα επόμενα βήματα για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο σχεδιασμός προβλέπει την επανέναρξη των ερευνών για την πόντιση του καλωδίου εντός των επόμενων δύο μηνών, μετά και τη συμφωνία για την είσοδο της Meridiam.