Φανταστείτε έναν περίπατο λίγο διαφορετικό από τον συνηθισμένο. Το σώμα παραμένει όρθιο, τα χέρια κινούνται πιο έντονα μπρος-πίσω, η αναπνοή γίνεται βαθύτερη και κάθε βήμα μοιάζει περισσότερο συνειδητό. Αυτή είναι, σε γενικές γραμμές, η εικόνα του «λεμφικού περπατήματος», της νέας wellness τάσης που κερδίζει έδαφος στα social media.
Οι υποστηρικτές του ισχυρίζονται ότι αυτή η τεχνική μπορεί να περιορίσει το φούσκωμα και το πρήξιμο, να βελτιώσει την κυκλοφορία, να ενισχύσει το ανοσοποιητικό και ακόμη και να βοηθήσει τον οργανισμό να «αποβάλει τις τοξίνες».
Όπως συμβαίνει συχνά με τις τάσεις ευεξίας, πίσω από τους εντυπωσιακούς ισχυρισμούς υπάρχει ένας πυρήνας πραγματικής φυσιολογίας. Οι μύες μας πράγματι συμβάλλουν στη μετακίνηση της λέμφου κάθε φορά που συσπώνται και χαλαρώνουν. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι απαιτείται ένας ειδικός τρόπος περπατήματος για να αρχίσει να λειτουργεί το λεμφικό σύστημα.
Τι ακριβώς κάνει το λεμφικό σύστημα
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Το λεμφικό σύστημα αποτελεί ένα πολύπλοκο δίκτυο αγγείων, ιστών και οργάνων που λειτουργεί παράλληλα με το καρδιαγγειακό σύστημα. Μικρές ποσότητες υγρού διαφεύγουν διαρκώς από τα μικροσκοπικά αιμοφόρα αγγεία και καταλήγουν στους ιστούς που περιβάλλουν τα κύτταρα. Ένας από τους βασικούς ρόλους του λεμφικού συστήματος είναι να συλλέγει αυτό το πλεονάζον υγρό και τις πρωτεΐνες και να τα επιστρέφει στην κυκλοφορία του αίματος.
Η λειτουργία του, ωστόσο, δεν σταματά εκεί. Συμμετέχει στην πέψη, καθώς τα λεμφικά αγγεία του λεπτού εντέρου βοηθούν στην απορρόφηση των λιπών και των λιποδιαλυτών βιταμινών. Παράλληλα, βρίσκονται σε στενή αλληλεπίδραση με το μικροβίωμα του εντέρου και το ανοσοποιητικό σύστημα, συμβάλλοντας στη ρύθμιση της φλεγμονής και στη διατήρηση της υγείας του εντέρου.
Καθοριστικός είναι και ο ρόλος του στην άμυνα του οργανισμού. Μέσω των λεμφικών αγγείων και των λεμφαδένων μεταφέρονται κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, επιτρέποντας στον οργανισμό να οργανώνει την ανοσολογική του απόκριση.
Γιατί η κίνηση βοηθά τη λέμφο
Σε αντίθεση με το κυκλοφορικό σύστημα, το λεμφικό δεν διαθέτει έναν μεγάλο κεντρικό «κινητήρα», όπως είναι η καρδιά. Η λέμφος – ένα διαυγές ή ελαφρώς κιτρινωπό υγρό – μετακινείται με διάφορους μηχανισμούς. Τα ίδια τα λεμφικά αγγεία μπορούν να συσπώνται, όμως σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης οι μεταβολές της πίεσης κατά την αναπνοή και, κυρίως, οι επαναλαμβανόμενες συσπάσεις των σκελετικών μυών.
Με απλά λόγια, οι μύες λειτουργούν σαν μικρές αντλίες. Όταν συσπώνται, πιέζουν τα αιμοφόρα και λεμφικά αγγεία που περνούν ανάμεσά τους και γύρω τους. Οι βαλβίδες που υπάρχουν μέσα σε αυτά τα αγγεία εμποδίζουν το υγρό να κινηθεί προς τα πίσω και έτσι το κατευθύνουν προς τα πάνω, ακόμη και ενάντια στη βαρύτητα.
Οι γάμπες ως η «δεύτερη καρδιά»
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι μύες της γάμπας. Κάθε φορά που κάνουμε ένα βήμα, οι μύες στο κάτω μέρος των ποδιών συσπώνται και χαλαρώνουν, διευκολύνοντας την επιστροφή του φλεβικού αίματος προς την καρδιά. Γι’ αυτό και οι γάμπες περιγράφονται ορισμένες φορές ως η «δεύτερη καρδιά» του σώματος.
Η ίδια αρχή, όμως, δεν περιορίζεται στα πόδια ούτε αποκλειστικά στο περπάτημα. Κάθε μορφή άσκησης που προκαλεί επαναλαμβανόμενη μυϊκή σύσπαση μπορεί να συμβάλει στη φυσιολογική κίνηση της λέμφου. Αυτό σημαίνει ότι η πιο ενεργή χρήση των χεριών, των ποδιών και του κορμού κατά το περπάτημα έχει πράγματι λογική από άποψη φυσιολογίας.
Και οι βαθιές αναπνοές έχουν σημασία
Στην εξίσωση μπαίνει και η αναπνοή. Το διάφραγμα, ο βασικός αναπνευστικός μυς του σώματος, μεταβάλλει με κάθε εισπνοή και εκπνοή τις πιέσεις στον θώρακα και την κοιλιά. Η βαθύτερη διαφραγματική αναπνοή προκαλεί μεγαλύτερες μεταβολές της πίεσης, οι οποίες μπορούν να διευκολύνουν τη μετακίνηση του αίματος και της λέμφου από το κάτω μέρος του σώματος προς τον θώρακα.
Οι ίδιες μεταβολές της πίεσης γύρω από τα όργανα του πεπτικού μπορούν παράλληλα να υποστηρίξουν την κινητικότητα του εντέρου.
Επομένως, το να περπατά κάποιος κουνώντας περισσότερο τα χέρια του, χρησιμοποιώντας ενεργά περισσότερες μυϊκές ομάδες και αναπνέοντας βαθύτερα έχει φυσιολογική βάση. Εδώ, όμως, τελειώνει η επιστημονική βεβαιότητα και αρχίζουν οι υπερβολές του διαδικτύου.
Είναι καλύτερο από το απλό περπάτημα;
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν σαφείς επιστημονικές ενδείξεις ότι το λεγόμενο «λεμφικό περπάτημα» προσφέρει σε έναν υγιή άνθρωπο περισσότερα οφέλη από το συνηθισμένο περπάτημα.
Ο συγκεκριμένος συνδυασμός έντονης κίνησης των χεριών, όρθιας στάσης και βαθύτερης αναπνοής, όπως παρουσιάζεται στα social media, δεν έχει αποδειχθεί ότι διαθέτει κάποια ιδιαίτερη «αποτοξινωτική», λιποδιαλυτική ή ανοσοενισχυτική δράση.
Όπως εξηγεί με άρθρο της στο The Conversation, η Hannah Campbell, λέκτορας Εφαρμοσμένης Ανθρώπινης Φυσιολογίας στο University of Leeds, ερευνήτρια στον τομέα της γυναικείας υγείας, της άσκησης και της φυσικής δραστηριότητας και κλινική φυσιολόγος άσκησης, το πιο σωστό επιστημονικά μήνυμα πίσω από την τάση είναι πολύ απλούστερο: Η κίνηση, η ενεργοποίηση των μυών και η βαθύτερη αναπνοή μπορούν πράγματι να υποστηρίξουν τη φυσιολογική ροή της λέμφου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι απαιτείται κάποια ειδική «τεχνική».
Πότε η άσκηση αποκτά μεγαλύτερη σημασία
Η σημασία της μυϊκής κίνησης είναι ακόμη πιο ξεκάθαρη σε ανθρώπους με λεμφοίδημα, μια κατάσταση κατά την οποία το λεμφικό σύστημα δεν απομακρύνει αποτελεσματικά τα υγρά από τους ιστούς, με αποτέλεσμα να προκαλείται οίδημα.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι κατάλληλες ασκήσεις που ενεργοποιούν τη «μυϊκή αντλία», μεταξύ των οποίων μπορεί να περιλαμβάνεται και το περπάτημα, αποτελούν συχνά μέρος της συνολικής αντιμετώπισης υπό την καθοδήγηση των επαγγελματιών υγείας.
Για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους, πάντως, το μήνυμα είναι διαφορετικό: δεν χρειάζεται να μάθουν έναν νέο τρόπο να περπατούν – χρειάζεται απλώς να κινούνται περισσότερο.
Κάθε κίνηση μετρά
Περπάτημα, ανέβασμα σκάλας, χορός, βάρη, κολύμπι, κηπουρική ή τρέξιμο έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: αναγκάζουν τους μυς να συσπώνται ξανά και ξανά.
Ακόμη και το να σηκωθεί κάποιος από την καρέκλα έπειτα από πολλές ώρες καθιστικής ζωής αρκεί για να επανενεργοποιήσει μυϊκές ομάδες που παρέμεναν σε σχετική αδράνεια.
Και τα οφέλη δεν αφορούν μόνο τη λέμφο. Η συστηματική χρήση των μυών βοηθά στη διατήρηση της δύναμης και της λειτουργικότητας, ενώ υποστηρίζει την καρδιαγγειακή και μεταβολική υγεία, αλλά και την ευεξία.
Ίσως, λοιπόν, το πιο χρήσιμο μάθημα από το «λεμφικό περπάτημα» να είναι πολύ λιγότερο εντυπωσιακό από ό,τι υπόσχονται τα social media – αλλά και πολύ πιο ουσιαστικό: κινηθείτε συχνά, κινηθείτε συνειδητά και βάλτε περισσότερους μυς σε κάθε κίνηση.
Γιατί, τελικά, για το λεμφικό σύστημα κάθε βήμα, κάθε διάταση και κάθε μυϊκή σύσπαση μετρά.
Διαβάστε επίσης
Ξεκινάτε γυμναστήριο από Σεπτέμβριο; Όλα τα βήματα για να το κάνετε σωστά, χωρίς τραυματισμούς
Το παράδοξο της άσκησης – Μειώνει τον κίνδυνο άνοιας μόνο όταν μας αρέσει αυτό που κάνουμε
Έκανε κάθε μέρα βαθιά καθίσματα με βάρη για 1 μήνα – Δείτε την εκπληκτική αλλαγή στο σώμα του
