Μετά από τέσσερις δεκαετίες κλινικής εμπειρίας και χιλιάδες ώρες θεραπευτικών συνεδριών, η ψυχολόγος Barbara Greenberg μοιράζεται δέκα πολύτιμα μαθήματα που έχει αποκομίσει από τη δουλειά της με ανθρώπους κάθε ηλικίας. Όπως αναφέρει στο άρθρο της στο Psychology Today, η μακρόχρονη παρουσία της στο θεραπευτικό δωμάτιο δεν της δίδαξε μόνο πώς να βοηθά τους θεραπευόμενούς της, αλλά και πώς να κατανοεί βαθύτερα την ανθρώπινη φύση.
Οι παρακάτω αρχές, σύμφωνα με την ίδια, μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο οδηγό τόσο για επαγγελματίες ψυχικής υγείας όσο και για όσους βρίσκονται σε μια προσωπική πορεία αυτογνωσίας και ανάπτυξης.
1. Η θεραπεία είναι μια ομαδική προσπάθεια
Η ψυχολόγος υπογραμμίζει ότι κανένας θεραπευτής δεν εργάζεται απομονωμένα. Όταν πρόκειται για παιδιά, η συνεργασία με την οικογένεια είναι καθοριστικής σημασίας, ενώ στην περίπτωση των ενηλίκων, η θεραπευτική διαδικασία αποτελεί κοινή προσπάθεια θεραπευτή και θεραπευόμενου. «Πρόκειται για σκληρή δουλειά. Θυμάμαι έναν επόπτη να μου λέει ότι θα πρέπει να ιδρώνεις μέχρι το τέλος της συνεδρίας. Πιστεύω ότι σκόπευε να σου μεταφέρει ότι θα πρέπει να είσαι απόλυτα παρών ως θεραπευτής» προσθέτει.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
2. Οι ίδιοι προβληματισμοί δεν σημαίνουν ίδιες λύσεις
Παρότι πολλοί άνθρωποι μπορεί να αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα, οι αντιδράσεις και οι ανάγκες τους διαφέρουν σημαντικά. Η ψυχολόγος τονίζει ότι κάθε άτομο διαθέτει διαφορετικούς πόρους, δεξιότητες και αντοχές. «Σκεφτείτε παιδιά που δέχονται εκφοβισμό. Ένα παιδί μπορεί να είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει τις λεκτικές του δεξιότητες για να ανταποκριθεί, ενώ ένα άλλο παιδί μπορεί να χρειάζεται τη συμμετοχή του γονιού» εξηγεί.
3. Οι πρώτες εντυπώσεις συχνά είναι ελλιπείς
Ένα από τα σημαντικότερα λάθη που μπορεί να κάνει ένας θεραπευτής, σύμφωνα με τη Greenberg, είναι να σχηματίσει πρόωρα μια ολοκληρωμένη εικόνα για τον χαρακτήρα ή την ιστορία ενός ανθρώπου. «Θυμάμαι μια γυναίκα που περιέγραφε προβλήματα στον γάμο της. Παρουσίαζε τον εαυτό της ως βαθιά θρησκευόμενη και αφοσιωμένη σύζυγο. Καθώς τη γνώριζα καλύτερα, αποκάλυψε ότι είχε ιστορικό εξωσυζυγικών σχέσεων με φίλους της κόρης της, άνδρες γύρω στα είκοσι τους χρόνια. Η ιστορία της ήταν σαφώς πιο σύνθετη από ό,τι είχα αρχικά υποθέσει» σημειώνει.
4. Κάθε συνεδρία είναι μια ευκαιρία μάθησης
Η θεραπευτική διαδικασία δεν αποτελεί μονόδρομο. Η Greenberg πιστεύει ότι κάθε συνάντηση θα πρέπει να αφήνει ένα χρήσιμο συμπέρασμα τόσο στον θεραπευόμενο όσο και στον θεραπευτή.
5. Ο εφησυχασμός αποτελεί παγίδα
Κάποιες φορές, δημιουργείται η ψευδαίσθηση ότι γνωρίζουμε περισσότερα από όσα πραγματικά γνωρίζουμε. Η ψυχολόγος επισημαίνει ότι η ανοιχτή σκέψη και η πλήρης παρουσία στη συνεδρία είναι απαραίτητες για να αποφευχθεί αυτή η παγίδα.
6. Οι σημαντικότερες αποκαλύψεις χρειάζονται χρόνο
Σύμφωνα με τη Greenberg, η θεραπεία είναι μια διαδικασία που ξεδιπλώνεται σταδιακά και απαιτεί υπομονή. Γι’ αυτό και δε θα πρέπει να βγάζετε βιαστικά συμπεράσματα. Όσα αποκαλύπτονται μετά από μήνες μπορεί να είναι πολύ πιο ουσιαστικά από όσα λέγονται στις πρώτες συναντήσεις. «Έχω συνεργαστεί με αρκετά άτομα που αποκάλυψαν δυσάρεστες εμπειρίες παιδικής ηλικίας μόνο μετά από αρκετούς μήνες. Ζητήματα όπως η σεξουαλική κακοποίηση ή/και η παρενόχληση συνήθως δεν συζητούνται νωρίς στη θεραπεία» σχολιάζει.
7. Η εμπιστοσύνη είναι η βάση της θεραπείας
Χωρίς εμπιστοσύνη και γνήσια ενσυναίσθηση, η θεραπευτική σχέση δύσκολα μπορεί να αποδώσει. Η Greenberg τονίζει ότι οι θεραπευόμενοι χρειάζονται να αισθάνονται πως γίνονται αποδεκτοί χωρίς κριτική, προκειμένου να μπορέσουν να ανοιχτούν και να επεξεργαστούν ουσιαστικά τα ζητήματά τους.
8. Ο σωστός ρυθμός έχει σημασία
Η βιασύνη μπορεί να υπονομεύσει τη θεραπευτική διαδικασία. Ο θεραπευτής οφείλει να αναγνωρίζει πότε ο άνθρωπος απέναντί του είναι έτοιμος να αγγίξει πιο ευαίσθητα θέματα και να προσαρμόζει ανάλογα τον ρυθμό της συζήτησης.
9. Η ακρόαση δεν περιορίζεται στα λόγια
Η Greenberg προτρέπει τους επαγγελματίες να «ακούν» όχι μόνο με τα αυτιά τους αλλά και με την παρατήρηση και τη συναισθηματική τους επίγνωση. Τα συναισθήματα που αναδύονται μέσα στη συνεδρία μπορεί να προσφέρουν σημαντικές πληροφορίες για την ψυχική κατάσταση του θεραπευόμενου και τις σχέσεις του με τους άλλους. «Εάν αισθάνεστε ασυνήθιστα απογοητευμένοι στη συνεδρία, αξιολογήστε εάν ο ασθενής σας αισθάνεται επίσης απογοητευμένος» προσθέτει.
10. Οι άνθρωποι είναι κάτι περισσότερο από τα προβλήματά τους
Τέλος, η ψυχολόγος υπενθυμίζει ότι η θεραπεία δεν πρέπει να επικεντρώνεται αποκλειστικά στις δυσκολίες. Η αναγνώριση των δυνατών σημείων, των επιτευγμάτων και των προσωπικών πόρων κάθε ανθρώπου είναι εξίσου σημαντική. «Κανείς δεν θέλει να αντιμετωπίζεται μόνο μέσα από το πρίσμα των αδυναμιών του» καταλήγει.
Διαβάστε επίσης
Τι θα πρέπει να γνωρίζουμε πριν ξεκινήσουμε ψυχοθεραπεία; Η ψυχολόγος απαντά
