NASA: Το νέο υπερηχητικό αεροσκάφος ξεπέρασε για πρώτη φορά το φράγμα του ήχου με 1.147 χλμ./ώρα

Το νέο υπερηχητικό αεροσκάφος της NASA, γνωστό ως «Son of Concorde», κατάφερε να σπάσει για πρώτη φορά το φράγμα του ήχου, ανοίγοντας τον δρόμο για ταχύτατα αεροπορικά ταξίδια του μέλλοντος.

Το αεροσκάφος X–59, αξίας 247 εκατομμυρίων δολαρίων, πέτυχε ταχύτητα Mach 1.1 – δηλαδή 713 μίλια την ώρα (1.150 χλμ/ώρα) – κατά τη διάρκεια δοκιμαστικής πτήσης που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 5 Ιουνίου.

Ο δοκιμαστικός πιλότος Τζιμ «Clue» Λες απογειώθηκε και προσγειώθηκε στη Βάση της Πολεμικής Αεροπορίας Έντουαρντς στην Καλιφόρνια, φτάνοντας σε ύψος 43.400 ποδών (13.200 μέτρων) πριν επιτύχει το νέο ρεκόρ ταχύτητας.

Η πτήση διήρκεσε μόλις 81 λεπτά, αλλά σηματοδοτεί το πρώτο βήμα προς την επαναφορά των υπερηχητικών πτήσεων, όπως εκείνες του Concorde, που μπορούσαν να συνδέουν το Λονδίνο με τη Νέα Υόρκη σε λιγότερο από τέσσερις ώρες.

Φιλοδοξίες για ακόμη υψηλότερες ταχύτητες

Η διαστημική υπηρεσία σκοπεύει να προχωρήσει ακόμη περισσότερο. Ο διαχειριστής της NASA, Τζάρεντ Άιζακμαν, ανέφερε ότι το X–59 θα πετάξει ξανά και θα φτάσει ταχύτητα Mach 1.4, δηλαδή 925 μίλια την ώρα (1.490 χλμ/ώρα), μέσα στις επόμενες ημέρες.

Οι πτήσεις αυτές θα αξιολογήσουν αν ο ασυνήθιστος σχεδιασμός του αεροσκάφους μειώνει πράγματι τον εκκωφαντικό sonic boom σε έναν απαλό «χτύπο», όπως ευελπιστεί η NASA. «Το X–59 ετοιμάζεται για το ήσυχο υπερηχητικό του ντεμπούτο», δήλωσε ο Άιζακμαν.

Η τεχνολογία “Quiet SuperSonic”

Το X–59 έχει σχεδιαστεί για να αντιμετωπίσει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των υπερηχητικών πτήσεων: τον ανυπόφορο θόρυβο του ηχητικού κρότου. Καθώς ένα αεροσκάφος κινείται με ταχύτητα μεγαλύτερη του ήχου, τα ηχητικά κύματα συμπιέζονται δημιουργώντας ένα ισχυρό ωστικό κύμα, το οποίο ακούγεται στο έδαφος ως «boom».

Επειδή οι ήχοι αυτοί μπορεί να φτάσουν τα 110 ντεσιμπέλ – επίπεδο παρόμοιο με αυτό μιας ροκ συναυλίας – οι υπερηχητικές πτήσεις απαγορεύονται πάνω από κατοικημένες περιοχές. Για να λύσει αυτό το πρόβλημα, η NASA αναπτύσσει την τεχνολογία Quiet SuperSonic Technology (Quesst), που αποσκοπεί στη μείωση του θορύβου σε έναν ήπιο «thump».

Το X–59 αποτελεί το αποκορύφωμα αυτής της προσπάθειας και αναμένεται να κάνει την υπερηχητική πτήση αρκετά ήσυχη ώστε να επιτρέπεται πάνω από πόλεις.

Καινοτόμος σχεδίαση από τη Lockheed Martin

Το αεροσκάφος αναπτύχθηκε από τη Lockheed Martin, στο τμήμα Skunk Works, μετά τη σύναψη συμβολαίου ύψους 247,5 εκατομμυρίων δολαρίων με τη NASA το 2016. Ο σχεδιασμός του είναι ριζικά διαφορετικός, με κάθε στοιχείο να συμβάλλει στη διάχυση του ηχητικού κύματος.

Η πιο εμφανής διαφοροποίηση είναι η λεπτή, μακριά μύτη που καταλαμβάνει σχεδόν το ένα τρίτο του μήκους του αεροσκάφους και βοηθά στη διάσπαση του ωστικού κύματος. Ωστόσο, ο πιλότος κάθεται περίπου στο μέσο του αεροσκάφους χωρίς εμπρόσθια παράθυρα.

Αντί αυτών, χρησιμοποιεί ένα σύστημα καμερών και οθονών επαυξημένης πραγματικότητας, γνωστό ως eXternal Vision System. Σύμφωνα με τη NASA, το σύστημα αυτό μειώνει τον ήχο που φτάνει στο έδαφος σε επίπεδο παρόμοιο με μακρινό κεραυνό ή το κλείσιμο μιας πόρτας αυτοκινήτου σε απόσταση έξι μέτρων.

Νέα εποχή υπερηχητικών δοκιμών

Από την πρώτη του πτήση τον Οκτώβριο του 2025, το X–59 έχει υποβληθεί σε δεκάδες δοκιμές αυξανόμενης δυσκολίας, σε μια διαδικασία γνωστή ως envelope expansion. Η πρόσφατη υπερηχητική πτήση αποτελεί ακόμη ένα ορόσημο προς την επόμενη φάση των δοκιμών.

Κατά τη διάρκεια της δοκιμής, το X–59 συνοδευόταν από ένα F–15 της NASA που παρακολουθούσε την πορεία του. Ο ηχητικός κρότος του F–15 κάλυψε τον ήχο του X–59, γεγονός που δεν επέτρεψε στη NASA να εκτιμήσει ακριβώς πόσο «ήσυχο» ήταν το νέο αεροσκάφος. Το F–15, ωστόσο, έφερε ειδικό αισθητήρα για τη μέτρηση των κυμάτων πίεσης.

Ο Μάικλ Κρατσιος, Βοηθός του Προέδρου για την Επιστήμη και την Τεχνολογία και Διευθυντής του Γραφείου Πολιτικής Επιστήμης και Τεχνολογίας, δήλωσε: «Η πρώτη υπερηχητική πτήση του X–59 αποτελεί απόδειξη της διαχρονικής ηγεσίας της Αμερικής στην επιστήμη και τη μηχανική».

Το επόμενο βήμα και οι στόχοι της NASA

Στις επόμενες ημέρες, η NASA θα πραγματοποιήσει πτήση σε «πραγματικές συνθήκες αποστολής», με το X–59 να φτάνει ταχύτητα Mach 1.4 σε ύψος 55.000 ποδών (16.764 μέτρων). Οι δοκιμές αυτές θα αποτελέσουν κρίσιμο στάδιο πριν από τις πτήσεις πάνω από κατοικημένες περιοχές των ΗΠΑ.

Σε επόμενο στάδιο, οι πιλότοι θα ωθήσουν το αεροσκάφος στα όριά του, φτάνοντας ταχύτητα Mach 1.6 σε ύψος 60.000 ποδών – περίπου διπλάσια από το ύψος και την ταχύτητα ενός συμβατικού αεροσκάφους.

Η NASA θα αξιολογήσει τότε το ηχητικό προφίλ του X–59, με στόχο να επιβεβαιώσει την ικανότητά του να παράγει τον «ήσυχο χτύπο». Τα δεδομένα θα κοινοποιηθούν σε ρυθμιστικές αρχές στις ΗΠΑ και διεθνώς, ώστε να θεσπιστούν νέα πρότυπα θορύβου για την εμπορική υπερηχητική πτήση πάνω από ξηρά.

Η κληρονομιά του Concorde

Το Concorde υπήρξε υπερηχητικό επιβατικό αεροσκάφος με κινητήρες turbojet, που λειτούργησε από το 1976 έως το 2003. Έφτανε ταχύτητα Mach 2.04 (1.354 μίλια/ώρα ή 2.180 χλμ/ώρα) και μετέφερε έως 128 επιβάτες.

Αναπτύχθηκε από κοινού από την Aérospatiale και τη British Aircraft Corporation (BAC), στο πλαίσιο αγγλογαλλικής συμφωνίας. Το όνομά του, που σημαίνει «αρμονία» ή «ένωση», αντανακλούσε τη συνεργασία των δύο χωρών.

Το Concorde αποσύρθηκε το 2003, μετά από ύφεση στη βιομηχανία αερομεταφορών, το δυστύχημα του 2000, τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου και την απόφαση της Airbus – διαδόχου των Aérospatiale και BAC – να σταματήσει την τεχνική υποστήριξη.

Το πρώτο αεροσκάφος που έσπασε το φράγμα του ήχου ήταν το Bell X–1, με πιλότο τον Τσακ Γέιγκερ, τον Οκτώβριο του 1947. Το θρυλικό αυτό αεροσκάφος, με κινητήρα πυραύλου, πέτυχε ταχύτητα 700 μιλίων (1.127 χλμ) την ώρα, ανοίγοντας τον δρόμο για τις υπερηχητικές πτήσεις που ακολούθησαν.