MWC Barcelona: Οι δορυφορικές επικοινωνίες που επεκτείνονται και ο ρόλος της Ελλάδας

To MWC Barcelona είναι ένα από τα μεγαλύτερα ραντεβού στο χώρο των ψηφιακών τεχνολογιών. Αντιστοιχεί σε Mobile World Congress, όπως ήταν η παλιά επωνυμία της εκδήλωσης, καθώς η μεγαλύτερη έμφαση δινόταν στα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας.

Και μπορεί τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας να παραμένουν στο επίκεντρο του συγκεκριμένου συνεδρίου – έκθεσης, όμως, στη φετινή εκδοχή του MWC Barcelona, ήταν εξαιρετικά ισχυρή η παρουσία των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον τομέα των δορυφορικών επικοινωνιών με τις σχετικές ανακοινώσεις να είναι ουκ ολίγες.

Στο χώρο των δορυφορικών επικοινωνιών υπάρχουν οι υπηρεσίες που αφορούν τους καταναλωτές και εκείνες για επιχειρήσεις και κρατικούς οργανισμούς. Στην πρώτη περίπτωση ανήκουν υπηρεσίες, όπως η ευρυζωνική πρόσβαση στο Διαδίκτυο μέσω δορυφόρου (σ.σ. η περίπτωση της Starlink) και αυτή που δίνει τη δυνατότητα για πραγματοποίηση τηλεφωνικών κλήσεων μέσω smartphone, ακόμη και σε περιοχές όπου δεν υπάρχει κάλυψη από δίκτυο κινητής τηλεφωνίας (direct to device).

Στη δεύτερη κατηγορία είναι όλες εκείνες οι υπηρεσίες που χρησιμοποιούν οργανισμοί πολιτικής προστασίας, ναυτιλιακές εταιρείες κ.ά., που αξιοποιούν γεωχωρικά δεδομένα -και όχι μόνο- τα οποία αποστέλλονται από δορυφόρους ή ακόμη και για την παροχή ασφαλών επικοινωνιών.

Στο πλαίσιο του φετινού MWC Barcelona, τις εντυπώσεις κέρδισαν οι ανακοινώσεις σχετικά με τις υπηρεσίες direct to device. Η μεν Telekom ανακοίνωσε τη σχετική συνεργασία της με την Starlink για την παροχή τέτοιου είδους υπηρεσιών στην Ευρώπη από το 2028, ενώ αντίστοιχη συνεργασία ανακοίνωσε και η γαλλική Orange με την AST SpaceMobile, έναν οργανισμό στον οποίο συμμετέχει και η Vodafone. Πρακτικά, όλοι οι μεγάλοι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι της Ευρώπης δείχνουν έτοιμοι με τον έναν ή τον άλλο τρόπο να «εμπλακούν» στον τομέα των δορυφορικών επικοινωνιών.

Open Cosmos, OQ και η ελληνική ευκαιρία

Αυτό που αξίζει να επισημανθεί, είναι ότι ο κλάδος των δορυφορικών επικοινωνιών μπορεί να έχει και ελληνικό ενδιαφέρον, κυρίως όσον αφορά τον τομέα των υπηρεσιών προς επιχειρήσεις (Β2Β) και κυβερνήσεις (B2G).

Κατά τη διάρκεια του MWC Barcelona, η βρετανο-ισπανική Open Cosmos ανακοίνωσε το ConnectedCosmos – ένα νέο δορυφορικό «σμήνος» χαμηλής τροχιάς (LEO) το οποίο θα παρέχει αυτόνομες και ασφαλείς τηλεπικοινωνίες σε επιχειρήσεις και κυβερνητικούς οργανισμούς παγκοσμίως.

Όπως σημείωσε στο CNN Greece o Rafel Jordà Siquier, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Open Cosmos, το «σμήνος» (constellation) μπορεί -θεωρητικά- να φθάσει μέχρι και τους 576 δορυφόρους σε χαμηλή τροχιά, αν και μάλλον δεν θα απαιτηθούν τόσο πολλοί προκειμένου να παρέχει υπηρεσίες και η ανάπτυξη θα γίνεται με βάση τη ζήτηση. Σύμφωνα με τον κ. Siquier, ο στόχος είναι η παροχή ασφαλών επικοινωνιών point to point με τους πελάτες να είναι κατά κύριο λόγο μεγάλες επιχειρήσεις αλλά και κυβερνητικοί οργανισμοί. «Δεν πρόκειται να ανταγωνιστούμε τη Starlink» διευκρίνισε ο κ. Siquier, επισημαίνοντας ότι το «σμήνος» θα ξεκινήσει την παροχή υπηρεσιών το 2028 και όπως επισημαίνει ο κ. Siquier, υπάρχει ήδη μεγάλο ενδιαφέρον από κυβερνητικούς οργανισμούς στην Ευρώπη.

Η νέα επένδυση της Open Cosmos, όμως, έχει ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον. Ο λόγος είναι ότι η εταιρεία έχει δημιουργήσει στην περιοχή της Παλλήνης Αττικής μία από τις κύριες παραγωγικές μονάδες. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι στην Παλλήνη θα κατασκευαστεί ένας σημαντικός αριθμός από τους δορυφόρους που θα χρησιμοποιηθούν στο ConnectedCosmos. «Αυτό σημαίνει περισσότερες θέσεις εργασίας για τη μονάδα στην Παλλήνη» ανέφερε ο επικεφαλής της Open Cosmos, ο οποίος άφησε ανοικτό τον αριθμό των νέων θέσεων εργασίας. «Όσους περισσότερους βρίσκουμε, τόσους και θα προσλαμβάνουμε» ήταν η χαρακτηριστική ατάκα του κ. Siquier, σπεύδοντας να διευκρινίσει ότι πρόκειται για ιδιαίτερα εξειδικευμένες θέσεις εργασίας. Κάτι που μπορεί να οδηγήσει και σε προσέλκυση ανθρώπινου δυναμικού από το εξωτερικό.

Για τον κ. Siquier, η Ελλάδα έχει μία σημαντική ευκαιρία καθώς τα τελευταία χρόνια έχει καταφέρει να είναι στην πρωτοπορία όσον αφορά στην αξιοποίηση του διαστήματος. «Η Ελλάδα είναι ένα εξαιρετικό case study» σημείωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Open Cosmos.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Open Cosmos δεν είναι η μόνη εταιρεία δορυφορικών επικοινωνιών με ελληνικό ενδιαφέρον. Στο MWC Barcelona ήταν παρούσα και η OQ Technology, η οποία έχει μεν έδρα το Λουξεμβούργο, αλλά έχει έντονη παρουσία και στη χώρα μας με το Phaistos Investment Fund να είναι εκ των επενδυτών της. Μάλιστα, πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ανακοίνωσε τη χορήγηση 25 εκατ. ευρώ υπό τη μορφή χρηματοδότησης επιχειρηματικού χρέους (venture debt financing) που έχει ως στόχο την περαιτέρω ανάπτυξη τόσο του δικτύου δορυφόρων χαμηλής τροχιάς OQ Technology όσο και του τομέα έρευνας και ανάπτυξης της εταιρείας.

Η «κόντρα» με τους παρόχους κινητής

Πάντως, η ταχύτατη ανάπτυξη των δορυφορικών επικοινωνιών δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν σημαντικά ζητήματα, ιδίως σε κανονιστικό επίπεδο. Αυτό τουλάχιστον ανέφεραν τα στελέχη του GSMA (σ.σ. ο παγκόσμιος σύνδεσμος των εταιρειών κινητής τηλεφωνίας), ο οποίος ζητά μία πιο σαφή και εναρμονισμένη κανονιστική προσέγγιση, ιδίως όσον αφορά στις υπηρεσίες direct-to-device

Σύμφωνα με το GSMA, το αφήγημα της κάλυψης των «μη συνδεδεμένων» περιοχών πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά. Μόλις περίπου το 4% του παγκόσμιου πληθυσμού παραμένει πραγματικά εκτός δικτύου λόγω έλλειψης υποδομών, ενώ για περίπου 3,1 δισεκατομμύρια ανθρώπους το βασικό εμπόδιο είναι το κόστος πρόσβασης. Δεδομένου ότι οι δορυφορικές υπηρεσίες είναι συνήθως ακριβότερες, δεν αποτελούν από μόνες τους λύση για το ψηφιακό χάσμα.

Στο πλαίσιο αυτό, η GSMA προωθεί μια πρόταση για ένα ρυθμιστικό πλαίσιο με παγκόσμια ισχύ με πέντε βασικές αρχές για την προστασία του καταναλωτή και την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η διαφάνεια στους όρους αδειοδότησης –καθώς σε πολλές χώρες δεν είναι σαφές ποιες άδειες έχουν λάβει οι δορυφορικοί πάροχοι–, η κανονιστική ισοτιμία μεταξύ δορυφορικών και επίγειων παρόχων, η διεθνής εναρμόνιση των κανόνων, η συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και η διατήρηση ισορροπίας μεταξύ καινοτομίας και ρύθμισης.

Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα αφορά τη διαχείριση του φάσματος και τη διασφάλιση ότι οι νέοι δορυφορικοί πάροχοι θα λειτουργούν με κανόνες αντίστοιχους με αυτούς που ισχύουν για τις τηλεπικοινωνιακές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της τοπικής παρουσίας και της συνεισφοράς στην οικονομία. Όπως σημειώνουν αρκετά στελέχη του κλάδου, η συζήτηση πρέπει να γίνει τώρα, πριν η αγορά διαμορφωθεί πλήρως – ώστε να αποφευχθεί ένα φαινόμενο παρόμοιο με αυτό των over the top (OTT) υπηρεσιών, όπου η ρύθμιση ακολούθησε πολύ αργότερα την ανάπτυξη της αγοράς.