Η μουσική της Γης στο Διάστημα -Όλα τα τραγούδια και τα κομμάτια που περιέχει ο χρυσός δίσκος των Voyager
Τι περιέχεται στο περίφημο Voyager Golden Record που περιλαμβάνει φυσικούς ήχους, ανθρώπινες φωνές και μουσική από κάθε γωνιά της Γης, ως ένα πολιτισμικό μήνυμα προς όποια νοήμονα ζωή ίσως συναντούσαν στο μέλλον.
Όταν τα διαστημόπλοια Voyager 1 και Voyager 2 εκτοξεύθηκαν το 1977 είχαν αποστολή να εξερευνήσουν τα όρια του ηλιακού μας συστήματος. Μαζί τους, όμως, κουβαλούσαν και μια ηχητική αποτύπωση του πλανήτη μας. Στο εσωτερικό τους τοποθετήθηκε ένας χρυσός δίσκος -το περίφημο Voyager Golden Record-, που περιλάμβανε φυσικούς ήχους, ανθρώπινες φωνές και μουσική από κάθε γωνιά της Γης, ως ένα πολιτισμικό μήνυμα προς όποια νοήμονα ζωή ίσως συναντούσαν στο μέλλον.
Η επιλογή του υλικού έγινε πριν από ακριβώς μισόν αιώνα
Η επιλογή του υλικού, που έγινε πριν από ακριβώς μισόν αιώνα, το 1976, δεν ήταν τυχαία. Στόχος των επιστημόνων και επιμελητών του προγράμματος ήταν να συμπυκνώσουν σε λίγα λεπτά ήχου την πολυμορφία της ανθρώπινης εμπειρίας. Έτσι, στον δίσκο κατέληξαν συνολικά δεκάδες ηχογραφήσεις από διαφορετικές ηπείρους, πολιτισμούς και μουσικές παραδόσεις – από την ευρωπαϊκή κλασική μουσική μέχρι τελετουργικά τραγούδια αυτοχθόνων πληθυσμών.
Η λίστα περιλαμβάνει έργα του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, όπως το Brandenburg Concerto No. 2, και αποσπάσματα από το Well-Tempered Clavier, καθώς και την Πέμπτη Συμφωνία του Μπετόβεν σε εκτέλεση της Philharmonia Orchestra υπό τον Ότο Κλέμπερερ.
Παρούσα είναι και η άρια της Βασίλισσας της Νύχτας από τον «Μαγικό Αυλό» του Μότσαρτ, με τη σοπράνο Έντα Μόζερ, όπως και η «Ιεροτελεστική Χορευτική Σκηνή» από την «Ιεροτελεστία της Άνοιξης» του Στραβίνσκι.
Όμως το Voyager δεν περιορίστηκε στον δυτικό κανόνα. Στον δίσκο συναντά κανείς ιαπωνικό shakuhachi με το κομμάτι «Tsuru No Sugomori», κινέζικο ch’in στο «Flowing Streams», ινδική ράγκα με τη φωνή της Surshri Kesar Bai Kerkar, αλλά και παραδοσιακή μουσική από τη Γεωργία της Σοβιετικής Ένωσης με το πολυφωνικό «Tchakrulo». Η Βουλγαρία εκπροσωπείται από το συγκλονιστικό «Izlel je Delyo Hagdutin», ερμηνευμένο από τη Valya Balkanska.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις αυτόχθονες παραδόσεις. Καταγράφηκαν τραγούδια Αβορίγινων από την Αυστραλία, τελετουργικό άσμα μύησης από κορίτσια Πυγμαίων στο τότε Ζαΐρ, ένα τελετουργικό ανδρικό τραγούδι μύησης από τη Νέα Γουινέα, νυχτερινό άσμα των Ναβάχο στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και μουσικές από τις Νήσους Σολομώντα και το Περού.
Από το Μεξικό συμπεριλήφθηκε το «El Cascabel» με μαριάτσι, ενώ από τη Σενεγάλη και το Αζερμπαϊτζάν ηχογραφήσεις κρουστών και γκάιντας, αντίστοιχα.
Στο ίδιο μωσαϊκό συνυπάρχει και η αμερικανική λαϊκή και τζαζ παράδοση. Το «Johnny B. Goode» τού Chuck Berry ταξιδεύει στο Διάστημα ως αντιπροσωπευτικό δείγμα rock ’n’ roll, δίπλα στο «Melancholy Blues» τού Louis Armstrong και το σκοτεινό, μινιμαλιστικό «Dark Was the Night» τού Blind Willie Johnson.
Η διάρκεια των κομματιών κυμαίνεται από λιγότερο από ένα λεπτό έως πάνω από επτά, όμως η αξία τους δεν βρίσκεται στο μήκος αλλά στο συμβολισμό: κάθε επιλογή λειτουργεί σαν μικρό παράθυρο σε μια κουλτούρα, μια εποχή, έναν τρόπο ζωής.
Σχεδόν πέντε δεκαετίες αργότερα, τα Voyager συνεχίζουν το ταξίδι τους στο διαστρικό χώρο. Κανείς δεν γνωρίζει αν ο χρυσός δίσκος θα ακουστεί ποτέ από κάποιον άλλο πολιτισμό. Ωστόσο, για τους ανθρώπους της Γης, η ύπαρξή του λειτουργεί ως υπενθύμιση της ανάγκης για επικοινωνία και της επιθυμίας να αφήσουμε ένα ίχνος πολιτισμού στο σύμπαν.
