Μια ολοκληρωμένη ανάλυση σε σχεδόν 80.000 ενήλικες στη Γερμανία αποκαλύπτει μια ανησυχητική πραγματικότητα: Ένα σημαντικό ποσοστό των ανθρώπων παρουσίασε αύξηση των συμπτωμάτων κατάθλιψης, άγχους και στρες κατά τη διάρκεια της πανδημίας, αποκαλύπτοντας το σοβαρό αποτύπωμα της COVID-19 στην ψυχική υγεία του πληθυσμού.
Τα ευρήματα προέρχονται από τη Γερμανική Εθνική Κοόρτη (NAKO), ένα συνεχιζόμενο εθνικό ερευνητικό πρόγραμμα που παρακολουθεί τις μακροπρόθεσμες τάσεις υγείας στη Γερμανία. Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι ψυχολογικές επιπτώσεις της πανδημίας δεν εξαφανίστηκαν με την άρση των περιορισμών. Αντίθετα, τα σημάδια ψυχικής πίεσης εντάθηκαν μέχρι το 2022, υποδηλώνοντας μακροχρόνιες συνέπειες, που ενδέχεται να συνεχίσουν να επηρεάζουν τη δημόσια υγεία και τα επόμενα χρόνια.
Οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία επεκτάθηκαν πέρα από την αρχική κρίση
Από τις πρώτες ημέρες της πανδημίας, οι ειδικοί προειδοποίησαν ότι τα lockdown, η κοινωνική απομόνωση, η οικονομική αβεβαιότητα και οι φόβοι για την υγεία θα μπορούσαν να έχουν βαθιές ψυχολογικές επιπτώσεις. Η νέα ανάλυση της NAKO επιβεβαιώνει αυτή την ανησυχία.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Η μελέτη μας δείχνει ότι η πανδημία έχει αφήσει το σημάδι της στην ψυχική υγεία, όχι μόνο βραχυπρόθεσμα, αλλά και στα μεταγενέστερα στάδια», δήλωσε η Annette Peters, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της NAKO και διευθύντρια του Ινστιτούτου Επιδημιολογίας στο Helmholtz Munich.
Η έρευνα επικεντρώθηκε σε τρία βασικά χρονικά σημεία:
▶ Πριν από την πανδημία (2014–2019)
▶ Άνοιξη 2020 (αρχική φάση της πανδημίας)
▶ Φθινόπωρο 2022 (τελική φάση της πανδημίας)
Χρησιμοποιώντας τυποποιημένα, κλινικά επικυρωμένα ερωτηματολόγια, οι ερευνητές μέτρησαν τα συμπτώματα κατάθλιψης, άγχους, τα επίπεδα στρες και την αυτοαξιολόγηση της υγείας.
Τα αποτελέσματα δείχνουν μια σαφή ανοδική τάση:
⇛ Τα συμπτώματα κατάθλιψης αυξήθηκαν από 5,9% πριν από την πανδημία σε 9,7% το 2022.
⇛ Το μέτριο έως σοβαρό άγχος αυξήθηκε από 3,9% σε 6,2%.
⇛ Το μέτριο έως σοβαρό στρες υπερδιπλασιάστηκε, από 4,1% σε 10,2%.
Ταυτόχρονα, μειώθηκε το ποσοστό των συμμετεχόντων που δεν ανέφερε ψυχολογικά συμπτώματα. Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι το ποσοστό των ατόμων που παρουσίαζε και τις τρεις καταστάσεις -κατάθλιψη, άγχος και στρες- υπερδιπλασιάστηκε κατά την τελική φάση της πανδημίας.
Μια προσωρινή βελτίωση
Ένα απροσδόκητο εύρημα προέκυψε στις αρχές της πανδημίας. Την άνοιξη του 2020, πολλοί συμμετέχοντες ανέφεραν ελαφρώς καλύτερη αυτοαξιολόγηση της υγείας τους σε σύγκριση με πριν από την κρίση.
Σε μια κλίμακα 5 διαβαθμίσεων, που κυμαινόταν από «κακή» έως «εξαιρετική», το ποσοστό των ερωτηθέντων που περιέγραψαν την υγεία τους ως «πολύ καλή» αυξήθηκε από 36,5% πριν από την πανδημία σε 44,4% το 2020.
Οι ερευνητές υποδηλώνουν ότι αυτή η αρχική άνοδος μπορεί να αντανακλά προσωρινές αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η εργασία από το σπίτι, οι λιγότερες κοινωνικές υποχρεώσεις ή η αυξημένη ευαισθητοποίηση σχετικά με την υγεία.
Ωστόσο, μέχρι το φθινόπωρο του 2022, η τάση είχε αντιστραφεί απότομα. Μόνο το 30,5% των συμμετεχόντων εξακολουθούσε να αξιολογεί την υγεία του ως «πολύ καλή», ενώ οι αναφορές για χειρότερη υγεία ήταν περίπου διπλάσιες σε σχέση με πριν απ’ την πανδημία.
Ποιοι επηρεάστηκαν περισσότερο
«Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ορισμένες ομάδες του πληθυσμού επηρεάστηκαν πιο σοβαρά από τις ψυχικές συνέπειες της πανδημίας», δήλωσε ο Yanding Wang, πρώτος συγγραφέας της μελέτης και διδακτορικός ερευνητής στο Helmholtz Munich. Οι ενήλικες κάτω των 40 ετών και οι γυναίκες επηρεάστηκαν δυσανάλογα, αντιμετωπίζοντας συχνότερες επιδεινώσεις τόσο στην αντιληπτή υγεία, όσο και στην ψυχολογική ευεξία. Αντίθετα, οι μεσήλικες και ηλικιωμένοι παρουσίασαν πιο σταθερά αποτελέσματα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και βελτίωση. Οι ερευνητές περιγράφουν την ηλικία ως πιθανό προστατευτικό παράγοντα.
Μερικές πιθανές εξηγήσεις είναι ότι οι νεότεροι είχα ενδεχομένως αυξημένο φόρτο φροντίδας, εργασιακή ανασφάλεια, ήρθαν αντιμέτωποι με τις δυσκολίες της τηλεκπαίδευσης των παιδιών τους και ένιωσαν πιο έντονα την κοινωνική απομόνωση.
Το μακροχρόνιο άγχος σηματοδοτεί την ανάγκη για δομική υποστήριξη
Ίσως το πιο σημαντικό συμπέρασμα είναι ότι η ψυχολογική πίεση που προέκυψε ως αποτέλεσμα της πανδημίας δεν εξαφανίστηκε. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι χωρίς στοχευμένες δράσεις, αυτές οι παρατεταμένες επιπτώσεις θα μπορούσαν να αποτελέσουν μακροπρόθεσμο βάρος για τη δημόσια υγεία. «Χρειαζόμαστε μόνιμες, προσβάσιμες υπηρεσίες για την υποστήριξη της ψυχικής υγείας», δήλωσε η Annette Peters.
Οι ερευνητές θα συνεχίσουν να παρακολουθούν την εξέλιξη των τάσεων στην ψυχική υγεία τα επόμενα χρόνια, προσφέροντας κρίσιμες πληροφορίες για το αν τα ψυχολογικά τραύματα της πανδημίας θα εξασθενήσουν σταδιακά ή θα παγιωθούν σε μακροπρόθεσμα πρότυπα. Είναι, ωστόσο, σαφές ότι το ψυχολογικό αποτύπωμα της πανδημίας παραμένει ορατό.
Διαβάστε επίσης
Η πανδημία άλλαξε το μοτίβο θνησιμότητας παγκοσμίως – Τι συνέβη στην Ελλάδα
Οι χρόνιες παθήσεις που «χάθηκαν» στην πανδημία – Εκατομμύρια ασθενείς δεν διαγνώστηκαν εγκαίρως
