Αδαμακοπούλου: «Τα μονοπάτια μπορούν να σώσουν τον κόσμο» – Πότε και πως έγιναν viral οι πεζοπορίες

Ολοένα και περισσότερο έδαφος έχουν αρχίσει να κατακτούν οι πεζοπορικές εκδρομές και η ορειβασία στην Ελλάδα, με τις αναρτήσεις στα social media κάθε Σαββατοκύριακο να γεμίζουν με ανθρώπους που «παίρνουν τα βουνά». Πώς άρχισε να γίνεται «viral» η πεζοπορία τα τελευταία χρόνια και τι ενέργειες γίνονται για να καταστούν ασφαλή τα μονοπάτια που διασχίζουν εκείνοι και εκείνες που έχουν συνηθίσει να διασχίζουν το τσιμέντο της Αθήνας;

Η αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για την επαφή με τη φύση μέσω της πεζοπορίας άρχισε να παρατηρείται από την περίοδο του κορωνοϊού και έπειτα όπως εξηγεί στο CNN Greece η έφορος μονοπατιών στην Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας και Αναρρίχησης και αντιπρόεδρος στην Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Μονοπατιών, Ήβη Αδαμακοπούλου.

«Η πεζοπορία, το περπάτημα στη φύση δημιουργεί όλα αυτά που μας στέρησαν οι περιορισμοί μετακίνησης στον κορωνοϊό: την ελευθερία των κινήσεων, ο άπλετος ορίζοντας, τη φυσική άσκηση και την ψυχική ανάταση» τονίζει χαρακτηριστικά η έφορος.

Άλλωστε, ακόμη και έρευνες αποδεικνύουν ότι η θέαση του πράσινου της φύσης και το μπλε του ουρανού, συμβάλλει στην καταπολέμηση της κατάθλιψης, όπως αναφέρει η ίδια.

«Η επαφή με τη φύση, η δυνατότητα να βλέπεις χώρους, στους οποίους υπάρχει αναγέννηση, βοηθά πολύ τους ανθρώπους και να καθαρίσει το μυαλό τους και να συνδεθούν με κάτι που είναι μεγαλύτερο από εκείνους» αναφέρει.

Η Ελλάδα διαθέτει ένα μοναδικό φυσικό περιβάλλον, άγριας ομορφιάς και πλούσιας βιοποικιλότητας, «γεννώντας» τη δυνατότητα στους πολίτες, τους κατοίκους και τους επισκέπτες και επισκέπτριές της να το διασχίσουν, να έρθουν σε επαφή με αυτό και να απολαύσουν όλα τα μαγευτικά τοπία που έχει να τους χαρίσει.

«Κλειδί» σε αυτό το ταξίδι, είναι τα μονοπάτια που έχουν διαμορφωθεί μέσα στο πέρασμα των χρόνων. Και, όπως υπογραμμίζει η κα Αδαμακοπούλου, τα μονοπάτια δεν αποτελεί κάτι καινούριο για τη χώρα. «Τα μονοπάτια προϋπήρχαν» απ’ άκρη σ’ άκρη της Ελλάδας, για μία σειρά από λόγους. Ένας από αυτούς είναι η κτηνοτροφία, αλλά και το γεγονός ότι για εκατοντάδες χρόνια «ο κόσμος πήγαινε στις κορυφές για να γιορτάσει στα ξωκλήσια».

Αυτό που άλλαξε με την πάροδο του χρόνου είναι ότι τα μονοπάτια αναδείχθηκαν για αναψυχή, δηλαδή για ανθρώπους που μένουν στο αστικό τοπίο και σε πόλεις και που επιστρέφουν στη φύση αξιοποιώντας τα μονοπάτια.

Το ζήτημα της ασφάλειας

Πολλές φορές, όμως, διαβάζουμε στις ειδήσεις για πεζοπόρους και ορειβάτες που χάνονται μέσα στους Εθνικούς Δρυμούς, αποπροσανατολίζονται ή και τραυματίζονται. Πόσο ασφαλής είναι, λοιπόν, η πεζοπορία στην άγρια φύση;

«Ποτέ δεν είναι απόλυτα ασφαλές να κινείσαι στο ορεινό τοπίο, έχοντας μεγαλώσει στην Αθήνα» απαντά η κα Αδαμακοπούλου.

Ήπιοι καθαρισμοί

Στη βάση αυτή είναι σημαντικό να πραγματοποιούνται ήπιοι καθαρισμοί. «Δεν μπορείς να συντηρήσεις ένα μονοπάτι με το grader. Πρέπει να γίνονται ήπιες παρεμβάσεις».

«Μπορούν να απομακρυνθούν τα κλαδιά που είναι πάνω στο πέρασμα, να μετακινηθούν πέτρες που είναι πάνω στο έδαφος. Όχι να ξεριζωθεί ένα δέντρο.

Τι είναι το Εθνικό Μητρώο Μονοπατιών, ποιοι έχουν αρμοδιότητα στη συντήρησή τους – Ο ρόλος της Ομοσπονδίας

Σε μία προσπάθεια, επομένως, ανάδειξης και συντήρησης των διαδρομών που μας ταξιδεύουν στο ορεινό τοπίο δημιουργήθηκε το «Εθνικό Μητρώο Μονοπατιών». Όπως εξηγεί η έφορος είναι ένα έργο που προκηρύχθηκε και δίνει χρηματοδοτήσεις σε ΟΤΑ για να δημιουργήσουν και να συντηρήσουν μονοπάτια, αφορά δηλαδή μονοπάτια που είναι στη δικαιοδοσία του Δήμου και της Περιφέρειας».

Κομβικό ρόλο στην ανάδειξη των μονοπατιών για αναψυχή, διαδραμάτισε η Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας και Αναρρίχησης όταν συστάθηκε το 1930. Υπάρχουν συγκεκριμένα μονοπάτια των οποίων η αρμοδιότητα συντήρησης και ανάδειξής έχει η Ομοσπονδία.

«Το Ε4, το Ε6 και τα εθνικά μονοπάτια. Το Ε4 και το Ε6 διασχίζουν τη χώρα σε άξονα βορρά προς νότο, δηλαδή έχει δύο εισόδους στη χώρα μας, μία από τη Βόρεια Μακεδονία και μία από τη Βουλγαρία και το Ε6 που μπαίνει από την Ηγουμενίτσα και βγαίνει στην Αλεξανδρούπολη. Τα εθνικά μονοπάτια έρχονται να συμπληρώσουν τα ευρωπαϊκά μονοπάτια ως άξονες» αναφέρει.

«Είναι ένα υφιστάμενο δίκτυο που σχεδιάστηκε από την Ομοσπονδία και πάνω στο οποίο εργάστηκαν όλα τα σωματεία της Ομοσπονδίας. Αυτό έγινε γύρω στο 1990 με 1995 και έκτοτε δεν υπήρξε κάποια χρηματοδότηση για τη συντήρησή του» τονίζει η κα Αδαμακοπούλου.

Στη βάση αυτή, το χρηματοδοτικό εργαλείο που δόθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης «θα έπρεπε» σύμφωνα με την ίδια «να συμπεριλαμβάνει και τα σωματεία».

Ο ρόλος της Ομοσπονδίας

Η Ομοσπονδία συγκεκριμένα έχει δικαιοδοσία για τη συντήρηση περίπου 8.000 χιλιόμετρα μονοπατιών.

«Αγκάθι» όπως τονίζει η έφορος είναι η χρηματοδότηση. «Επειδή η Ομοσπονδία είναι ένα όργανο που αφορά όλη την επικράτεια, θα πρέπει να έχουμε κάποια συνεργασία. Έτσι, προσπαθούμε να χτίσουμε μια συνεργασία με τον ΟΦΥΠΕΚΑ για αυτό το σκοπό και έχουμε ξεκινήσει ένα πιλοτικό πρόγραμμα που θα βοηθήσει τα σωματεία να κάνουν κάποια έργα συντήρησης στα μονοπάτια.

Μια σημαντική φυσική υποδομή

Κεντρικός στόχος αυτής της προσπάθειας είναι να καταστούν προσβάσιμα τα μονοπάτια που φέρνουν τον άνθρωπο κοντά στο φυσικό περιβάλλον και που δίνουν μια «πνοή ζωής» που σε καιρούς με μεγάλες προκλήσεις είναι ζωτικής σημασίας για την ευζωία του.

«Η πεζοπορία και η φροντίδα της φύσης μπορούν να φέρουν τους ανθρώπους πιο κοντά σε ένα πιο υγιές και ουσιαστικό τρόπο ζωής, προσφέροντας διέξοδο από τις προκλήσεις και απειλές του σύγχρονου κόσμου» όπως τονίζει η κα Αδαμακοπούλου.