Γρίπη: Πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για το εμβόλιο – Ποιοι έχουν προτεραιότητα και οι βασικές οδηγίες χρήσης
Η είσοδος του Οκτωβρίου σηματοδοτεί και τη σταδιακή έναρξη της εμβολιαστικής περιόδου έναντι της εποχικής γρίπης. Στο πλαίσιο αυτό, οι επιστήμονες υπενθυμίζουν ότι ο έγκαιρος αντιγριπικός εμβολιασμός παραμένει το πιο αποτελεσματικό όπλο για την πρόληψη της εποχικής γρίπης, την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών και την ανακούφιση του συστήματος υγείας. Και συμπληρώνουν ότι και φέτος, ο ιός της γρίπης αναμένεται να κυκλοφορήσει παράλληλα με τον SARS-CoV-2, γεγονός που κάνει τον εμβολιασμό ιδιαίτερα σημαντικό για τις ευάλωτες ομάδες, ώστε να αποφευχθεί η ταυτόχρονη προσβολή από τους δύο ιούς.
Αναλυτικότερα και όπως αναφέρεται σε εγκύκλιο που κοινοποίησε σήμερα το υπουργείο Υγείας, ο εμβολιασμός συνιστάται κατά προτίμηση από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου, καθώς χρειάζονται περίπου δύο εβδομάδες για να αναπτυχθεί ανοσία. Όσοι δεν προλάβουν, μπορούν να εμβολιαστούν σε όλη τη διάρκεια της εποχικής έξαρσης.
Στο πλαίσιο αυτό και σύμφωνα με τις σχετικές συστάσεις πρέπει να εμβολιαστούν κατά προτεραιότητα:
● Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω
● Βρέφη και παιδιά από 6 μηνών έως 5 ετών
● Ενήλικες και παιδιά με χρόνια νοσήματα (αναπνευστικά, καρδιακά, σακχαρώδης διαβήτης, νεφροπάθειες, ανοσοκαταστολή κ.ά.)
● Έγκυες (σε οποιαδήποτε εβδομάδα κύησης), λεχώνες και θηλάζουσες
● Άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία
● Φροντιστές και άτομα που ζουν με βρέφη κάτω των 6 μηνών ή με άτομα με υποκείμενα νοσήματα
● Υγειονομικό προσωπικό και εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας
● Διαμένοντες και εργαζόμενοι σε ιδρύματα χρονίως πασχόντων, μονάδες φιλοξενίας ηλικιωμένων, κλειστές δομές και κέντρα φιλοξενίας
● Επαγγελματίες σε συστηματική επαφή με πτηνά ή χοίρους (κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι κ.ά.)
Όπως περιγράφεται στην ίδια εγκύκλιο, ο δείκτης γριπώδους συνδρομής, που αποτυπώνει την εποχική δραστηριότητα της γρίπης στην κοινότητα, άρχισε να αυξάνεται σταδιακά μετά την εβδομάδα 1-7 Δεκεμβρίου, φτάνοντας σε υψηλότερα επίπεδα στις αρχές του 2026. Μετά την 1η Φεβρουαρίου, ακολούθησε σταδιακή αποκλιμάκωση και από τα τέλη Απριλίου η δραστηριότητα παρέμεινε σε χαμηλά επίπεδα.
Κατά την περίοδο 2025-26 κυκλοφόρησε κυρίως ο ιός γρίπης τύπου Α, με σποραδικά μόνο κρούσματα τύπου Β. Στην κοινότητα επικράτησε ο υπότυπος Α(Η3), ενώ σε μικρότερο βαθμό κυκλοφόρησε ο Α(Η1)pdm09. Ο γενετικός χαρακτηρισμός δεν έδειξε σημαντικές γενετικές ή αντιγονικές μεταβολές που να υποδηλώνουν απόκλιση από τα στελέχη που περιλαμβάνονται στο αντιγριπικό εμβόλιο.
Αναφορικά, δε, με τους «σκληρούς δείκτες» 164 ασθενείς νοσηλεύτηκαν σε ΜΕΘ με εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη: 163 περιστατικά οφείλονταν σε γρίπη Α και ένα σε γρίπη Β. Οι ασθενείς ήταν ηλικίας 0 έως 92 ετών, με διάμεση ηλικία τα 69 έτη. Από τα 40 στελέχη γρίπης Α που υποτυποποιήθηκαν, τα μισά ήταν Α(Η1)pdm09 και τα μισά Α(Η3).
Την ίδια περίοδο καταγράφηκαν 84 θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη, όλοι από ιό τύπου Α. Οι ασθενείς ήταν ηλικίας 13 έως 97 ετών, με διάμεση ηλικία τα 76 έτη. Από τα 14 στελέχη που υποτυποποιήθηκαν, 8 ήταν Α(Η1)pdm09 και 6 Α(Η3).
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η πλειονότητα όσων χρειάστηκαν νοσηλεία σε ΜΕΘ ή κατέληξαν ανήκε σε ομάδες αυξημένου κινδύνου για τις οποίες συστήνεται αντιγριπικός εμβολιασμός, χωρίς όμως να έχει εμβολιαστεί.
● Δοσολογία: Χορηγείται μία δόση ετησίως. Τα παιδιά κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά χρειάζονται δύο δόσεις, με διάστημα τουλάχιστον 4 εβδομάδων.
● Συγχορήγηση με το εμβόλιο για τον κορωνοϊό: Μπορεί να γίνει την ίδια ημέρα (σε διαφορετικό σημείο του σώματος) ή σε οποιαδήποτε άλλη ημέρα πριν ή μετά.
● Ασφάλεια: Το εμβόλιο είναι ασφαλές και δοκιμασμένο.
● Σε περίπτωση συμπτωμάτων: Ασυμπτωματικά άτομα με αρνητικό τεστ COVID-19 εμβολιάζονται κανονικά. Όσοι έχουν συμπτώματα λοίμωξης του αναπνευστικού αναβάλλουν τον εμβολιασμό μέχρι να υποχωρήσουν.
Κάθε αντιγριπικός εμβολιασμός καταχωρίζεται υποχρεωτικά στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών, από τον θεράποντα ιατρό που τον συνταγογραφεί ή τον διενεργεί, καθώς και από τον φαρμακοποιό που τον διενεργεί.
Επιπλέον πρέπει να γνωρίζουμε ότι το συχνό πλύσιμο των χεριών και η απομόνωση σε περίπτωση συμπτωμάτων είναι απαραίτητα μέτρα αποτροπής της διασποράς των υιών, αλλά δεν αρκούν από μόνα τους. Τα άτομα των ομάδων αυξημένου κινδύνου καλούνται να απευθυνθούν έγκαιρα στις μονάδες υγείας για ενημέρωση και εμβολιασμό.
Επ΄ευκαιρία της έναρξης του εμβολιασμού, η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνης Αγαπηδάκη δήλωσε: «Ο αντιγριπικός εμβολιασμός δεν είναι απλώς μια συνήθεια κάθε φθινόπωρο. Είναι μια πράξη φροντίδας. Είναι το πιο απλό και αποτελεσματικό μέτρο προστασίας που έχουμε στα χέρια μας Όταν εμβολιαζόμαστε, προστατεύουμε τον εαυτό μας, αλλά και τους ηλικιωμένους μας, τις έγκυες γυναίκες, τα μικρά παιδιά και τους συμπολίτες μας με χρόνια νοσήματα Σας καλώ να μην το αναβάλλετε. Μιλήστε με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας και θωρακίστε έγκαιρα την υγεία σας».
