Ανακαλύφθηκε νέο είδος αγριόγατας στη Βολιβία: Το «κρυφό» αιλουροειδές που παρέμενε αθέατο για αιώνες

Νέο είδος γάτας με χαρακτηριστικές κηλίδες ανακαλύφθηκε στα δάση της Βολιβίας, σύμφωνα με πρόσφατη επιστημονική ανακοίνωση. Η αναγνώριση αυτή αποτελεί την πρώτη φορά εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα που ένα νέο είδος γάτας ονομάζεται και περιγράφεται επίσημα.

Η γάτα, γνωστή ως «Tilcayo» από τις τοπικές κοινότητες, ανήκει στην οικογένεια των αγριόγατων και συγκεκριμένα στα είδη που αποκαλούνται «τιγρογαλή». Οι τιγρογαλές απαντώνται σε εκτεταμένες περιοχές της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, από την Κόστα Ρίκα ως τη Βολιβία και την Αργεντινή.

Το νέο είδος εντοπίστηκε στο δάσος Γιούνγκας της Βολιβίας, μια ορεινή ζώνη με συχνές νεφώσεις και υψηλή υγρασία, όπως αναφέρουν οι ερευνητές. Η συγκεκριμένη γάτα έχει μήκος περίπου 46 εκατοστά και ζυγίζει γύρω στο 1,4 κιλά, καθιστώντας την μικρότερη από τη μέση οικιακή γάτα.

Με τη βοήθεια γενετικών δεδομένων, οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν ότι πρόκειται για νέο είδος και του απέδωσαν την επιστημονική ονομασία «Leopardus tilcayo», διατηρώντας και την τοπική ονομασία.

Η τιγρογαλή κατατάσσεται στα «κρυφά είδη», τα οποία δεν διακρίνονται εύκολα μόνο από την εμφάνιση, όπως εξήγησε ο εξελικτικός βιολόγος και συν-συγγραφέας της σχετικής μελέτης, Γιόνας Λεσκροάρ, από το Πανεπιστήμιο της Αμβέρσας στο Βέλγιο. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Current Biology.

Παλιότερα, η τιγρογαλή θεωρούνταν ένα ενιαίο είδος. Ωστόσο, γενετικές αναλύσεις που έγιναν τις τελευταίες δεκαετίες, υποδείκνυαν την ύπαρξη πολλαπλών ειδών, αποκαλύπτοντας πόσα παραμένουν άγνωστα για ορισμένα από τα πιο δυσδιάκριτα θηλαστικά του πλανήτη.

Οι επιστήμονες εκφράζουν την ελπίδα ότι αυτή η ανακάλυψη θα ενισχύσει το ενδιαφέρον για τη διατήρηση της τιγρογαλής. Πρόκειται για ένα είδος που λαμβάνει πολύ λιγότερη δημόσια προσοχή σε σύγκριση με μεγαλύτερα αιλουροειδή όπως τα λιοντάρια, οι λεοπαρδάλεις και οι τίγρεις.

«Είναι ένα εκπληκτικό αποτέλεσμα το γεγονός ότι έχουμε ένα νέο είδος για τον κόσμο, το Leopardus tilcayo», δήλωσε η Βολιβιανή επιστήμονας και συν-συγγραφέας της μελέτης, Πάολα Νογκάλες-Ασκαρούνς από το Πανεπιστήμιο Mayor de San Andres στη Λα Πας της Βολιβίας.

Μέχρι στιγμής, είναι γνωστό μόνο ένα επιβεβαιωμένο θηλαστικό του είδους — μια γάτα που ζει σε καταφύγιο ζώων στη Βολιβία. Οι επιστήμονες, ωστόσο, εκτιμούν ότι υπάρχουν και άλλα άτομα του είδους.

Η διαδικασία ανακάλυψης του νέου είδους

Το νέο είδος αποκαλύφθηκε μέσω ενός αρσενικού ηλικίας 10 ετών, με το παρατσούκλι «Tigrino», που ζει στο Καταφύγιο Άγριας Ζωής Σέντα Βέρντε. Αυτό το ζώο αποτέλεσε το έναυσμα για την επιστημονική έρευνα.

Η Νογκάλες-Ασκαρούνς παρατήρησε την ασυνήθιστη εμφάνιση της γάτας ενώ εργαζόταν εθελοντικά στο καταφύγιο. Το ζώο είχε βρεθεί από κάτοικο της περιοχής κοντά στο δάσος και αρχικά θεωρήθηκε κατοικίδιο γατάκι. Όμως, με την πάροδο του χρόνου, διαπιστώθηκε ότι η συμπεριφορά του διέφερε από αυτή μιας οικιακής γάτας. Έπειτα από περίπου ένα χρόνο συμβίωσης, κρίθηκε καταλληλότερο να μεταφερθεί σε καταφύγιο.

«Το τρίχωμά της είναι ανοιχτό καφέ… με ροζέτες ακανόνιστου σχήματος σε όλο το σώμα της», ανέφερε η επιστήμονας, περιγράφοντας την εμφάνιση του νέου είδους.

Η Νογκάλες-Ασκαρούνς είχε επίσης ακούσει για άλλες παρατηρήσεις μικρών άγριων γατών στα δάση της περιοχής Γιούνγκας, οι οποίες όμως δεν είχαν διερευνηθεί επιστημονικά.

Για την επίλυση του μυστηρίου, συνεργάστηκε με ερευνητές από διάφορες χώρες, εξετάζοντας το γενεαλογικό ιστορικό της τιγρογαλής με DNA από ζωντανά ζώα και δείγματα μουσείων.

Συνολικά, αναλύθηκαν δείγματα DNA από 38 γάτες, προερχόμενα από διάφορες χώρες της Νότιας Αμερικής και οκτώ μουσειακά δείγματα. Η μελέτη κατέληξε ότι η τιγρογαλή απαρτίζεται από πέντε γενετικά διακριτά είδη.

«Δεν περιμέναμε ποτέ ότι αυτή η βολιβιανή τιγρογαλή θα αποτελούσε ξεχωριστό είδος και κανείς δεν είχε ποτέ προτείνει ότι πρόκειται για διαφορετικό ζώο, υποείδος ή οτιδήποτε άλλο», τόνισε ο Λεσκροάρ.

Η γενετική ανάλυση έδειξε πως η γενεαλογική γραμμή του Tilcayo διαχωρίστηκε από τα υπόλοιπα είδη τιγρογαλής πριν από περίπου 1,4 εκατομμύρια χρόνια.

«Όσο περισσότερες διαφορές υπάρχουν στο DNA τους, τόσο μεγαλύτερο εκτιμούμε ότι είναι το χρονικό διάστημα κατά το οποίο αυτές οι γενεαλογικές γραμμές ήταν φυσικά διαχωρισμένες», εξήγησε ο Λεσκροάρ, σημειώνοντας ότι τέτοιο χάσμα θεωρείται διαχωρισμός σε επίπεδο είδους στις γάτες.

Βιολογία, συμπεριφορά και σημασία της ανακάλυψης

Ακόμη λίγα είναι γνωστά για τη βιολογία και τον τρόπο ζωής της νέας γάτας. Υπολείμματα μικρών τρωκτικών σε περιττώματα δείχνουν ότι αυτά ίσως αποτελούν μέρος της διατροφής της. Παράλληλα, στοιχεία από κάμερες-παγίδες υποδηλώνουν ότι μπορεί να είναι νυκτόβια, σύμφωνα με τη Νογκάλες-Ασκαρούνς.

Η μελέτη στο Current Biology αποκάλυψε και άλλες εκπλήξεις, καθώς φαίνεται πως υπάρχουν πέντε —και όχι τρία— είδη τιγρογαλής, συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατα περιγραφείσας Leopardus tilcayo της Βολιβίας.

Ωστόσο, η ταυτοποίηση του είδους αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα. Η δρ. Καρολάιν Σαρτόρ από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης επισήμανε ότι η ανακάλυψη είναι σημαντική για τη διατήρηση, καθώς είναι αδύνατο να προστατευτεί ένα είδος αν δεν γνωρίζουμε την ύπαρξή του ή τον βιότοπό του.

«Πρόκειται για ζώα παρόμοιου μεγέθους με μια οικιακή γάτα, οπότε θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί ότι θα τα γνωρίζαμε όλα μέχρι τώρα, αλλά αυτή η ανακάλυψη δείχνει πόση βιοποικιλότητα παραμένει ακόμη να ανακαλυφθεί σε ορισμένες από τις λιγότερο μελετημένες περιοχές του κόσμου», ανέφερε.

Τα είδη της τιγρογαλής θεωρούνται ευάλωτα στην εξαφάνιση λόγω αποδάσωσης, απώλειας οικοτόπων και παράνομου κυνηγιού, αν και το νέο είδος δεν περιλαμβάνεται σε προηγούμενες εκτιμήσεις.

Η ανακάλυψη αυτή ίσως έχει ευρύτερες επιπτώσεις για την παγκόσμια οικογένεια των αιλουροειδών. Τόσο οι άγριες όσο και οι οικιακές γάτες ανήκουν στη βιολογική οικογένεια Felidae, στην οποία περιλαμβάνονται όλα τα ζωντανά είδη αιλουροειδών, από τα μικροσκοπικά κατοικίδια μέχρι τις τεράστιες τίγρεις.

Επίσημα αναγνωρίζονται 41 είδη, όμως η νέα ανακάλυψη, μαζί με τη διαπίστωση ύπαρξης αρκετών ειδών τιγρογαλής, ανεβάζει τον αριθμό τους σε 44 ή και περισσότερα.