O Ιός του Δυτικού Νείλου στην Αττική προκαλεί έντονη ανησυχία στον Ιατρικού Σύλλογο Αθηνών (ΙΣΑ), σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση. Ο ΙΣΑ ζητά τη δημοσιοποίηση των στοιχείων επιδημιολογικής επιτήρησης και του Σχεδίου Δράσης, μετά τη διαπίστωση αυξημένου κινδύνου διασποράς του ιού στην περιοχή.
Ο πρόεδρος του ΙΣΑ, Γ. Πατούλης, τόνισε ότι «χρειάζεται οργανωμένο σύστημα εντομολογικής επιτήρησης, έγκαιρη ανίχνευση της κυκλοφορίας του ιού, πρωτόκολλο συναγερμού και άμεση εφαρμογή συγκεκριμένων δράσεων απόκρισης από τους αρμόδιους φορείς».
Η Αττική καταγράφει φέτος ιδιαίτερα αυξημένο επιδημιολογικό φορτίο, με περίπου έξι στα δέκα κρούσματα της χώρας να εντοπίζονται στην περιοχή. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει τη δυσανάλογη επιβάρυνση της μεγαλύτερης Περιφέρειας της χώρας.
Σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια, η φετινή εικόνα προκαλεί προβληματισμό. Το 2022 και το 2023 δεν καταγράφηκαν ανθρώπινα κρούσματα λοίμωξης από τον Ιό του Δυτικού Νείλου στην Αττική, παρότι ο ιός κυκλοφορούσε σε άλλες περιοχές.
Ο ΙΣΑ επισημαίνει ότι πρόκειται για σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας, καθώς έχουν ήδη χαθεί ανθρώπινες ζωές. Ζητά να διερευνηθεί πλήρως εάν υπήρξαν καθυστερήσεις, παραλείψεις ή αστοχίες στην επιτήρηση, στην πρόληψη και στην εφαρμογή των μέτρων από τους αρμόδιους φορείς.
«Να μάθουμε τι έγινε και τι δεν έγινε»
Η προστασία της ανθρώπινης ζωής απαιτεί πλήρη διαφάνεια και δημοσιοποίηση όλων των σχετικών δεδομένων. Επίσης, ο ΙΣΑ ζητά σαφή αποτίμηση των ενεργειών που έγιναν ή δεν έγιναν, ώστε να διαπιστωθεί εάν προκύπτουν ευθύνες και να αποτραπούν μελλοντικά αντίστοιχα φαινόμενα.
Επιπλέον, ο ΙΣΑ ζητά να δημοσιοποιηθούν τα δεδομένα για την εντομολογική επιτήρηση, την αξιολόγηση του κινδύνου και τις δράσεις απόκρισης που εφαρμόστηκαν στην Αττική.
Σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα, η αντιμετώπιση του Ιού του Δυτικού Νείλου δεν μπορεί να περιορίζεται σε αποσπασματικούς ή εκ των υστέρων ψεκασμούς. Απαιτείται διαχείριση βασισμένη σε συνεχή επιτήρηση και προκαθορισμένα πρωτόκολλα απόκρισης.
Η ύπαρξη πολλών ψεκασμών δεν αρκεί για να αποδείξει την αποτελεσματικότητα ενός προγράμματος, εάν δεν είναι γνωστό πότε και πού έγιναν, με ποια επιστημονικά δεδομένα αποφασίστηκαν και ποιο αποτέλεσμα είχαν.
Τίθεται το ερώτημα αν υπήρχαν στην Αττική συστηματικοί δείκτες παρακολούθησης της επικινδυνότητας και της κυκλοφορίας του ιού, όπως εφαρμόζονται σε άλλες περιοχές, για παράδειγμα στη Δυτική Ελλάδα, όπου τα κρούσματα μηδενίστηκαν.
Ο ΙΣΑ ζητά να δημοσιοποιηθούν τα στοιχεία από τα εντομολογικά δίκτυα επιτήρησης και να διευκρινιστεί εάν και πότε διαπιστώθηκε αυξημένη κυκλοφορία του ιού, καθώς και εάν ενεργοποιήθηκε εγκαίρως το Πρωτόκολλο Συναγερμού.
«Πόσος χρόνος μεσολάβησε από την καταγραφή έως την υλοποίηση των μέτρων;»
Παράλληλα, ζητά να γίνει γνωστό ποιες δράσεις ακολουθήθηκαν, η ακτίνα εφαρμογής των παρεμβάσεων και ο χρόνος που μεσολάβησε από την καταγραφή του αυξημένου κινδύνου έως την υλοποίηση των μέτρων.
Είναι κρίσιμο να αποσαφηνιστεί εάν η επιχειρησιακή απόκριση ενεργοποιήθηκε με βάση τα πρώτα ευρήματα από την εντομολογική και επιζωοτιολογική επιτήρηση στις αρχές του καλοκαιριού, όπως προβλέπουν τα σχετικά πρωτόκολλα, ή αν υπήρξε καθυστέρηση.
Ο πρόεδρος του ΙΣΑ, Γ. Πατούλης, σχολίασε: «Η μεγάλη συγκέντρωση κρουσμάτων του Ιού του Δυτικού Νείλου στην Αττική προκαλεί εύλογη ανησυχία και πολλά ερωτηματικά. Όταν περίπου έξι στα δέκα κρούσματα της χώρας καταγράφονται στην Αττική, ενώ το 2022 και το 2023 είχαν μηδενιστεί, οφείλουμε να εξετάσουμε με επιστημονικά κριτήρια τι άλλαξε και πόσο έγκαιρα και αποτελεσματικά εφαρμόστηκαν τα προβλεπόμενα μέτρα.
Η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν εξαντλείται στον αριθμό των ψεκασμών. Χρειάζεται οργανωμένο σύστημα εντομολογικής επιτήρησης, έγκαιρη ανίχνευση της κυκλοφορίας του ιού, σαφές πρωτόκολλο συναγερμού και άμεση εφαρμογή συγκεκριμένων δράσεων απόκρισης.»
- οι δείκτες παρακολούθησης της επικινδυνότητας και της κυκλοφορίας του ιού στην Αττική και οι αντίστοιχες χρονοσειρές δεδομένων,
- ο αριθμός και η γεωγραφική κατανομή των παγίδων, η συχνότητα των δειγματοληψιών και ο αριθμός των δειγμάτων που εξετάστηκαν,
- τα αποτελέσματα της εντομολογικής και επιζωοτιολογικής επιτήρησης πριν από την εμφάνιση των πρώτων ανθρώπινων κρουσμάτων,
- η ημερομηνία κατά την οποία διαπιστώθηκε για πρώτη φορά αυξημένη κυκλοφορία του ιού ή αυξημένος εντομολογικός κίνδυνος,
- οι αποφάσεις που ελήφθησαν με βάση τα παραπάνω δεδομένα και οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις που ακολούθησαν,
- το επιχειρησιακό σχέδιο και τα πρωτόκολλα απόκρισης που εφαρμόστηκαν όταν διαπιστώθηκε αυξημένη κυκλοφορία του ιού,
- οι δράσεις αστικής καταπολέμησης και προνυμφοκτονίας που πραγματοποιήθηκαν πριν από την εμφάνιση των πρώτων ανθρώπινων κρουσμάτων,
- ο χρόνος που μεσολάβησε από τη γνωστοποίηση κάθε κρούσματος έως την εφαρμογή των προβλεπόμενων παρεμβάσεων,
- οι περιοχές και οι ακτίνες στις οποίες πραγματοποιήθηκαν ψεκασμοί ή άλλες δράσεις καταπολέμησης,
- τα στοιχεία που αποδεικνύουν εάν και σε ποιο βαθμό εφαρμόστηκαν τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα.
Ο ΙΣΑ υπογραμμίζει ότι όταν η Αττική εμφανίζει τόσο υψηλό επιδημιολογικό φορτίο, η πλήρης διαφάνεια των δεδομένων είναι απαραίτητη για την επιστημονική αξιολόγηση της κατάστασης και την ενημέρωση και προστασία των πολιτών.
