Για τους ανθρώπους που ζουν με σοβαρή γυροειδή αλωπεκία, η απώλεια των μαλλιών μπορεί να είναι αιφνίδια, εκτεταμένη και ιδιαίτερα δύσκολη να αντιμετωπιστεί ψυχολογικά. Νέα δεδομένα, όμως, δημιουργούν σημαντικές προσδοκίες για την αντιμετώπιση της αυτοάνοσης αυτής πάθησης, καθώς μία ήδη γνωστή δραστική ουσία κατάφερε να οδηγήσει σε εντυπωσιακή επανέκφυση των μαλλιών σε σημαντικό ποσοστό ασθενών.
Πρόκειται για την ουπαδακιτινίμπη (upadacitinib), έναν αναστολέα των ενζύμων Janus kinase (JAK), ο οποίος χορηγείται ήδη για διάφορα ανοσομεσολαβούμενα φλεγμονώδη νοσήματα. Η δραστική ουσία δρα αναστέλλοντας ορισμένα σήματα του ανοσοποιητικού συστήματος που εμπλέκονται στη φλεγμονώδη διαδικασία.
Τα αποτελέσματα προέρχονται από το πρόγραμμα κλινικών μελετών UP-AA, δύο τυχαιοποιημένες, διπλά τυφλές μελέτες φάσης 3, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά 1.399 ενήλικες και έφηβοι ηλικίας από 12 ετών με σοβαρή γυροειδή αλωπεκία. Οι συμμετέχοντες είχαν χάσει τουλάχιστον το 50% των μαλλιών του τριχωτού της κεφαλής, ενώ περίπου οι μισοί είχαν κατά την έναρξη σχεδόν ολική ή ολική απώλεια μαλλιών.
Ξανά μαλλιά σε περισσότερο από τους μισούς
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Στις πρώτες 24 εβδομάδες, οι ασθενείς έλαβαν είτε ουπαδακιτινίμπη σε μία από δύο δοσολογίες είτε placebo. Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακά. Στη μία μελέτη, 45,2% και 55% των ασθενών, ανάλογα με τη δόση, έφτασαν σε τουλάχιστον 80% κάλυψη του τριχωτού της κεφαλής με μαλλιά, έναντι μόλις 1,5% στην ομάδα του placebo. Στη δεύτερη μελέτη, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 44,6% και 54,3%, έναντι 3,4% με placebo.
Μάλιστα, η βελτίωση συνεχίστηκε όσο προχωρούσε η θεραπεία. Στις 52 εβδομάδες, περίπου 55%-64% των ασθενών που συνέχισαν να λαμβάνουν ουπαδακιτινίμπη είχαν τουλάχιστον 80% κάλυψη του τριχωτού της κεφαλής.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι ένα σημαντικό ποσοστό πέτυχε πλήρη επανέκφυση των μαλλιών στο κεφάλι. Στις 52 εβδομάδες, αυτό καταγράφηκε περίπου στο 27%-37% των ασθενών, ανάλογα με τη μελέτη και τη δοσολογία.
Στις 24 εβδομάδες είχαν επίσης παρατηρηθεί βελτιώσεις στην ανάπτυξη φρυδιών και βλεφαρίδων, δύο περιοχών που μπορεί επίσης να επηρεαστούν έντονα από τη γυροειδή αλωπεκία.
Δεν πρόκειται για την κοινή «φαλάκρα»
Εδώ χρειάζεται μία σημαντική διευκρίνιση. Τα αποτελέσματα δεν αφορούν την κοινή ανδρογενετική αλωπεκία, δηλαδή τη συνηθισμένη τριχόπτωση που εμφανίζεται κυρίως στους άνδρες αλλά και στις γυναίκες.
Η γυροειδής αλωπεκία (alopecia areata) είναι διαφορετική νόσος. Πρόκειται για αυτοάνοση κατάσταση, κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στους θύλακες των τριχών. Μπορεί να προκαλέσει από μικρές, στρογγυλές περιοχές τριχόπτωσης έως πλήρη απώλεια των μαλλιών του κεφαλιού και, στις βαρύτερες μορφές, των τριχών ολόκληρου του σώματος.
Γι’ αυτό και ο όρος «θεραπεία της φαλάκρας» μπορεί να δημιουργήσει λανθασμένη εντύπωση. Τα συγκεκριμένα δεδομένα αφορούν ασθενείς με σοβαρή γυροειδή αλωπεκία.
Τι αποφάσισε η Ευρώπη
Η εξέλιξη έχει πλέον και ευρωπαϊκή ρυθμιστική διάσταση. Στις 25 Ιουνίου 2026, η Επιτροπή Φαρμάκων για Ανθρώπινη Χρήση (CHMP) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων εξέδωσε θετική γνωμοδότηση για την επέκταση της ένδειξης της ουπαδακιτινίμπης στη σοβαρή γυροειδή αλωπεκία σε ενήλικες και εφήβους ηλικίας 12 ετών και άνω. Η τρέχουσα πληροφορία του EMA περιλαμβάνει πλέον τη σοβαρή γυροειδή αλωπεκία στις ενδείξεις της δραστικής ουσίας στην Ευρώπη.
Η εξέλιξη είναι σημαντική, καθώς διευρύνει τις θεραπευτικές επιλογές για μία πάθηση που μέχρι σχετικά πρόσφατα διέθετε περιορισμένες συστηματικές θεραπείες.
Ισχυρή θεραπεία, όχι «χάπι για τα μαλλιά»
Παρά τα εντυπωσιακά αποτελέσματα, η ουπαδακιτινίμπη δεν αποτελεί μία απλή αισθητική θεραπεία για την τριχόπτωση. Πρόκειται για συστηματικό ανοσοτροποποιητικό φάρμακο της κατηγορίας των αναστολέων JAK και, όπως συμβαίνει με αυτή την κατηγορία, η χρήση του απαιτεί προσεκτική επιλογή των ασθενών και ιατρική παρακολούθηση. Ο EMA έχει θεσπίσει ειδικές συστάσεις για τους αναστολείς JAK λόγω του κινδύνου σοβαρών λοιμώξεων και, σε ορισμένες ομάδες ασθενών, καρδιαγγειακών συμβαμάτων, θρομβώσεων και κακοηθειών.
Στις μελέτες για τη γυροειδή αλωπεκία, οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλάμβαναν ακμή, ρινοφαρυγγίτιδα και λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, ενώ σοβαρές λοιμώξεις καταγράφηκαν σε μικρό ποσοστό συμμετεχόντων.
Επομένως, τα νέα δεδομένα δεν σημαίνουν ότι βρέθηκε μια «θαυματουργή θεραπεία» ούτε ότι όλοι οι ασθενείς θα αποκτήσουν ξανά πλήρη τριχοφυΐα. Δείχνουν, όμως, ότι για ένα σημαντικό ποσοστό ανθρώπων με σοβαρή αυτοάνοση απώλεια μαλλιών, η δυνατότητα ουσιαστικής –και σε ορισμένες περιπτώσεις πλήρους– επανέκφυσης γίνεται πλέον πολύ πιο ρεαλιστική.
Διαβάστε επίσης
Τριχόπτωση: Τι πραγματικά βοηθά να αναγεννηθούν τα μαλλιά – Δερματολόγος απαντά
Εμμηνόπαυση: Το απρόσμενο σύμπτωμα στα μαλλιά που στεναχωρεί πολύ 1 στις 2 γυναίκες
Πότε μπορεί να «φταίει» το καπέλο για την τριχόπτωση; Ο δερματολόγος εξηγεί
