Στην Κίνα, άνθρωποι νοικιάζουν το πρόσωπό τους σε «σαπουνόπερες» τεχνητής νοημοσύνης – Βιομετρικά δεδομένα προς πώληση
Διαδικτυακές πλατφόρμες πληρώνουν ανθρώπους για να παραχωρήσουν την εικόνα τους σε περιεχόμενο που παράγεται με την βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.
- Στην Κίνα, η ανεξέλεγκτη χρήση προσώπων σε μικρο-δράματα ΤΝ έχει γίνει κανόνας, με απλούς πολίτες να ανακαλύπτουν την εικόνα τους σε παραγωγές χωρίς τη συγκατάθεσή τους, οδηγώντας σε μηνύσεις κατά εταιρειών όπως η ByteDance.
- Ως απάντηση, πλατφόρμες όπως η ActID δημιουργούν μια αγορά αδειοδοτημένων εικόνων. Οι χρήστες διαχειρίζονται συμφωνίες, ορίζουν τιμές και ελέγχουν τη χρήση του προσώπου τους, ενώ οι πλατφόρμες παρακολουθούν το διαδίκτυο για παραβιάσεις.
- Οι παραγωγοί προτιμούν την αδειοδότηση προσώπων καθώς κοστίζει λιγότερο από την πρόσληψη ηθοποιών, όμως δημιουργοί αρνούνται να συμμετάσχουν, φοβούμενοι την αλλοίωση και την ταπεινωτική χρήση της εικόνας τους από την τεχνητή νοημοσύνη.
- Το νομικό σύστημα αντιδρά με εκατοντάδες αγωγές και μια ιστορική απόφαση κατά της χρήσης εικόνων χωρίς άδεια. Παρά ταύτα, νομικοί προειδοποιούν για ασαφείς όρους συμβολαίων και τον κίνδυνο απώλειας ελέγχου των βιομετρικών δεδομένων.
Η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης έχει δημιουργήσει στην Κίνα μια νέα αγορά, όπου οι άνθρωποι μπορούν κυριολεκτικά να νοικιάσουν το πρόσωπό τους. Ένας αυξανόμενος αριθμός διαδικτυακών πλατφορμών πληρώνει ανθρώπους, από 15 έως 700 δολάρια, για να παραχωρήσουν την εικόνα τους σε περιεχόμενο που παράγεται με τεχνητή νοημοσύνη.
Οι πλατφόρμες έχουν δημιουργήσει καταλόγους φωτογραφιών, είτε ανεβασμένων από τους ίδιους τους χρήστες είτε τραβηγμένων σε ειδικά στούντιο, όπου οι παραγωγοί μπορούν να αναζητήσουν πρόσωπα ανά φύλο, ηλικία ή κατηγορία, όπως «κοριτσάκι της διπλανής πόρτας», «άγριος τύπος» ή «σούπερ μόντελ». Μπορούν επίσης να φιλτράρουν υποψηφίους ανάλογα με το είδος της παραγωγής, είτε πρόκειται για θρίλερ, κωμωδία ή ρομάντζο.
«H τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη ανατρέψει τον κλάδο»
Οι χρήστες επιλέγουν σε ποια προϊόντα ή σκηνικά μπορεί να εμφανιστεί το πρόσωπό τους, από τηλεοπτικές διαφημίσεις και βιντεοπαιχνίδια μέχρι σύντομες δραματικές σειρές, και ορίζουν οι ίδιοι τις τιμές τους, ανάλογα με τον τύπο του προσώπου, τις επιτρεπόμενες χρήσεις και τον αριθμό των παραγωγών στις οποίες μπορεί να εμφανιστεί. «Είτε επιλέξουν ηθοποιοί και μοντέλα να παραχωρήσουν τα πρόσωπά τους στην πλατφόρμα μας είτε όχι, η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη ανατρέψει τον κλάδο», δήλωσε στο Rest of World ο Λονγκ Λιου, υπεύθυνος λειτουργιών στην πλατφόρμα δικαιωμάτων εικόνας New Claw. «Το να πουλήσουν τα δικαιώματα των φωτογραφιών τους τούς δίνει έναν τρόπο να κερδίζουν χρήματα, ενώ συνεχίζουν την καριέρα τους εκτός οθόνης».
Το βίντεο και οι εικόνες που παράγονται με τεχνητή νοημοσύνη έχουν προκαλέσει ανησυχίες για παραβιάσεις πνευματικής ιδιοκτησίας. Στις ΗΠΑ, οι διαφωνίες έχουν επικεντρωθεί κυρίως σε διάσημους, με ηθοποιούς όπως ο Τομ Χανκς και η Σκάρλετ Γιόχανσον να προειδοποιούν για μη εξουσιοδοτημένες εκδοχές τους μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Στην Κίνα όμως, το πρόβλημα ξεπερνά εδώ και καιρό τα δημόσια πρόσωπα. Απλοί άνθρωποι ανακαλύπτουν όλο και συχνότερα το πρόσωπό τους σε δράματα φτιαγμένα με τεχνητή νοημοσύνη στα οποία ποτέ δεν συναίνεσαν να εμφανιστούν.
Πάνω από το 95% των 128.000 μικρο-δραμάτων που κυκλοφόρησαν στην Κίνα τους πρώτους τρεις μήνες του 2026 χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη στην παραγωγή τους. Πρόκειται για εξαιρετικά σύντομες, κάθετου φορμά σειρές βίντεο, σχεδιασμένες για κινητά τηλέφωνα, που αποτελούν πολυδισεκατομμυριούχο κλάδο στη χώρα. Η πλατφόρμα δραμάτων τεχνητής νοημοσύνης Hongguo, της ByteDance, κατηγορήθηκε από δύο influencer ότι έκλεψε και αλλοίωσε τα πρόσωπά τους χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Το κινέζικο μίνι-δράμα, που είχε συγκεντρώσει πάνω από 40 εκατομμύρια προβολές, αποσύρθηκε. Η ByteDance, ιδιοκτήτρια και του Douyin, της κινέζικης εκδοχής του TikTok, έχει αφαιρέσει πάνω από 85.000 βίντεο με μη εξουσιοδοτημένη αναπαραγωγή προσώπων και φωνών από την αρχή του 2026.
Η πλατφόρμα ActID, που διευκολύνει την αγοραπωλησία αδειοδοτημένων εικόνων, βοηθά τους χρήστες της να διαχειρίζονται συμφωνίες αδειοδότησης, ενώ παρακολουθεί το διαδίκτυο για μη εξουσιοδοτημένη χρήση καταχωρημένων προσώπων. Από την έναρξή της τον Μάρτιο, η εταιρεία με έδρα το Σεντζέν έχει καταγράψει περίπου 800 χρήστες, από τους οποίους περίπου 300 έχουν συμφωνήσει να αδειοδοτήσουν την εικόνα τους σε παραγωγές τεχνητής νοημοσύνης.
Ανάμεσά τους είναι επαγγελματίες κομπάρσοι, influencer αλλά και απλοί άνθρωποι χωρίς καμία εμπειρία στην υποκριτική. Μέχρι στιγμής, δύο παραγωγές δραμάτων τεχνητής νοημοσύνης έχουν αδειοδοτήσει περίπου δέκα πρόσωπα μέσω της ActID, με τιμές που κυμαίνονται από 99 έως 500 γουάν, δηλαδή περίπου 15 έως 74 δολάρια, ανά επεισόδιο, με την εταιρεία να κρατά προμήθεια 10%.
«Οι παραγωγοί θέλουν ελκυστικά πρόσωπα για τους πρωταγωνιστικούς ρόλους, αλλά χρειάζονται και ιδιαίτερα πρόσωπα, όπως ηλικιωμένων ανθρώπων για παράδειγμα», δήλωσε η Καμίλ Γιαν, επικεφαλής μάρκετινγκ της ActID. Τα δράματα τεχνητής νοημοσύνης «ούτως ή άλλως δεν απαιτούν ταλέντο στην υποκριτική· τα πρόσωπα λειτουργούν απλώς ως πρώτη ύλη».
Η πλατφόρμα New Claw, με έδρα το Τσένγκντου, στράφηκε σε αυτό το επιχειρηματικό μοντέλο αφού η παλαιότερη δραστηριότητά της ως εταιρεία παραγωγής διαταράχθηκε δραματικά από την τεχνητή νοημοσύνη. «Από τα τέλη του 2025 ήταν πραγματικά εμφανές πόσο η άνοδος των δραμάτων τεχνητής νοημοσύνης επηρεάζει τον κλάδο μας», είπε ο Λιου. «Η παραδοσιακή παραγωγή δραμάτων υποχώρησε, τα διαφημιστικά κονδύλια συρρικνώθηκαν, ακόμη και οι πολυτελείς μάρκες άρχισαν να στρέφονται προς παραγωγές με τεχνητή νοημοσύνη».
Η αδειοδότηση ενός προσώπου, εξήγησε ο Λιου, κοστίζει λιγότερο από την πρόσληψη ενός ανθρώπου για αυτοπρόσωπη ερμηνεία. Η πλατφόρμα έχει θέσει ελάχιστη τιμή 500 γουάν, περίπου 74 δολάρια, ανά εικόνα, ώστε να αποτρέψει τους χρήστες από το να ρίχνουν τις τιμές μεταξύ τους.
«Δεν θα πουλούσα ποτέ το πρόσωπό μου»
Ο 21χρονος μοντέλο Ξου Φανγκ, με έδρα τη Σαγκάη, ο οποίος έχει καταθέσει νομική αγωγή εναντίον κινεζικής εταιρείας μόδας που φέρεται να χρησιμοποίησε το πρόσωπό του σε προϊόντα χωρίς τη συναίνεσή του, δεν πείθεται από το επιχείρημα ότι αυτές οι πλατφόρμες λύνουν το πρόβλημα.
Ακόμη κι αν πλέον υπάρχουν πλατφόρμες που πληρώνουν για την αδειοδότηση προσώπων, ο ίδιος λέει ότι δεν θα πουλούσε ποτέ τα δικαιώματα του δικού του προσώπου. «Αν αδειοδοτήσω το πρόσωπό μου, δεν έχω ιδέα πώς μπορεί τελικά να το αλλοιώσει η τεχνητή νοημοσύνη ή αν θα με απεικονίσει με ταπεινωτικό τρόπο», δήλωσε στο Rest of World.
Η ραγδαία υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης έχει προκαλέσει κύμα νομικών διενέξεων για τη μη εξουσιοδοτημένη χρήση της εικόνας ανθρώπων. Το δικαστήριο διαδικτύου του Γκουανγκτζόου έχει εκδικάσει περίπου 700 υποθέσεις κλοπής προσώπου σχετικές με τεχνητή νοημοσύνη τα τελευταία τρία χρόνια, σύμφωνα με την εφημερίδα National Business Daily.
Τον Μάρτιο, το δικαστήριο διαδικτύου του Πεκίνου εξέδωσε ιστορική απόφαση σε υπόθεση δράματος τεχνητής νοημοσύνης που κατηγορήθηκε ότι χρησιμοποίησε την εικόνα διασήμου χωρίς συναίνεση, κρίνοντας ότι η χρήση της εικόνας ενός ανθρώπου σε αντικατάσταση προσώπου μέσω τεχνητής νοημοσύνης χωρίς άδεια είναι παράνομη, ακόμη κι αν η εικόνα έχει τροποποιηθεί.
«Το πιο εμφανές πρόβλημα: το εύρος της εξουσιοδότησης»
Η δικηγόρος Γίλε Ντενγκ, με έδρα το Πεκίνο, που έχει χειριστεί υποθέσεις δικαιωμάτων εικόνας σχετικές με τεχνητή νοημοσύνη, πιστεύει ότι η εμφάνιση ενός επιχειρηματικού μοντέλου πώλησης δικαιωμάτων εικόνας αποτελεί θετικό βήμα προς τη θέσπιση νομικού πλαισίου.
Ωστόσο, όπως εξηγεί, οι πλατφόρμες δεν θα μπορέσουν να εξαλείψουν τους ευρύτερους κινδύνους που θέτει η τεχνητή νοημοσύνη. Μόλις τα βιομετρικά δεδομένα ενός προσώπου μπουν σε μια αγορά τεχνητής νοημοσύνης, οι χρήστες ενδέχεται στην πράξη να χάσουν τον μακροπρόθεσμο έλεγχο του πώς χρησιμοποιείται η βιομετρική τους ταυτότητα. «Το πιο εμφανές πρόβλημα παραμένει το ασαφές εύρος της εξουσιοδότησης», είπε.
«Πολλά γραφεία πληρώνουν ακόμη ανθρώπους μόλις λίγες δεκάδες δολάρια για να συλλέξουν βιομετρικά δεδομένα. Όμως, αν εξετάσει κανείς προσεκτικά τα συμβόλαια, οι όροι αδειοδότησης είναι συχνά τόσο ασαφείς που είναι αδύνατο να ξέρεις ποιος θα χρησιμοποιήσει τελικά την εικόνα, ή για ποιον σκοπό».
