Έχετε παρατηρήσει περιόδους που δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε, νιώθετε κουρασμένοι ή έχετε κακή διάθεση; Παρότι αρκετοί παράγοντες μπορεί να επηρεάζουν, υπάρχει ένας που πολλές φορές δεν σκεφτόμαστε: η αφυδάτωση.
Ο Anthony Smith, σύμβουλος ψυχικής υγείας με 23 χρόνια εμπειρίας ως θεραπευτής, καθηγητής και επόπτης συμβούλων ψυχικής υγείας, επισημαίνει σε άρθρο του στο Psychology Today ότι η αφυδάτωση δεν επιβαρύνει μόνο τις σωματικές λειτουργίες. Μπορεί να λειτουργήσει και ως ψυχολογικός στρεσογόνος παράγοντας, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε και ανταποκρινόμαστε στις απαιτήσεις της ημέρας.
Όπως εξηγεί, το νερό νερό συμμετέχει σε πολλές βασικές φυσιολογικές διαδικασίες. Συμβάλλει στη ρύθμιση της θερμοκρασίας μέσω της εφίδρωσης, διευκολύνει την πέψη, περιορίζει τον κίνδυνο δυσκοιλιότητας και είναι απαραίτητο για τη λειτουργία των νεφρών, οι οποίοι απομακρύνουν τις άχρηστες ουσίες από το αίμα μέσω των ούρων.
Το νερό θεωρείται αναγκαίο, όμως, και για την παραγωγή νευροδιαβιβαστών, καθώς και για την επικοινωνία μεταξύ των νευρικών κυττάρων, παράγοντες που σχετίζονται άμεσα με την ψυχολογία μας.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν αφυδατωνόμαστε
Ο ειδικός σημειώνει ότι οι νευροδιαβιβαστές συμμετέχουν στη ρύθμιση της διάθεσης, του ύπνου, της μνήμης, της προσοχής, της όρεξης και των κινήτρων. Για τον λόγο αυτό, η σωστή ενυδάτωση αποτελεί μία από τις βασικές προϋποθέσεις για την ομαλή λειτουργία του εγκεφάλου.
Σε περιπτώσεις σοβαρής αφυδάτωσης μπορεί να εμφανιστούν σύγχυση, παραλήρημα ή σημαντική έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών. Πολύ συχνότερα, όμως, οι επιπτώσεις είναι ηπιότερες και γι’ αυτό δυσκολότερο να αναγνωριστούν.
Επίσης, ερευνητικά δεδομένα έχουν συσχετίσει την αφυδάτωση, ιδίως μετά τη σωματική άσκηση, με μειωμένη απόδοση στη μνήμη, την προσοχή και την οπτικοχωρική αντίληψη. Αντίστοιχα, σε μελέτες με παιδιά, εκείνα που κατανάλωναν περισσότερο νερό παρουσίαζαν καλύτερες επιδόσεις σε δοκιμασίες μνήμης και συγκέντρωσης.
Πώς η έλλειψη νερού επηρεάζει τη διάθεση;
Ο Anthony Smith αναφέρεται σε μελέτες που έχουν συνδέσει τη χαμηλότερη ημερήσια κατανάλωση νερού με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης. Σε μια έρευνα, άτομα που συνήθιζαν να πίνουν αρκετό νερό και στη συνέχεια περιόρισαν την κατανάλωσή του ανέφεραν ότι αισθάνονταν λιγότερη ηρεμία και ευχαρίστηση και χαμηλότερα επίπεδα ενεργητικότητας. Αντίστοιχα, καταγράφηκε μείωση των θετικών συναισθημάτων τους. Αντίθετα, όταν άνθρωποι με χαμηλή κατανάλωση νερού αύξησαν την πρόσληψή τους, παρουσίασαν βελτίωση σε ορισμένους δείκτες διάθεσης.
Μία από τις πιθανές εξηγήσεις βρίσκεται στην κορτιζόλη, την ορμόνη που συνδέεται με την απόκριση του οργανισμού στο στρες. Σε μια μελέτη, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι όσοι κατανάλωναν λιγότερο από 1,2 λίτρα νερού την ημέρα παρουσίαζαν υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης σε σύγκριση με όσους έπιναν από 2 έως 4 λίτρα. «Η αύξηση της κορτιζόλης μπορεί να συμβάλει σε ευερεθιστότητα, θυμό , διαταραχές της όρεξης και του ύπνου. Ως εκ τούτου, κάποιος μπορεί να νιώθει κακοδιάθετος εάν αφυδατωθεί, όπως κάποιος που μπορεί να νιώθει «πεινασμένος» όταν δεν έχει φάει για κάποιο χρονικό διάστημα» εξηγεί.
Και το πολύ νερό μπορεί να γίνει επικίνδυνο
Η σωστή ενυδάτωση δεν σημαίνει ανεξέλεγκτη κατανάλωση νερού. Η υπερβολικά μεγάλη πρόσληψη μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα μπορεί να αραιώσει επικίνδυνα το νάτριο στο αίμα και να προκαλέσει υπονατριαιμία, μια κατάσταση που είναι γνωστή και ως «δηλητηρίαση από νερό». Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πονοκέφαλο, ναυτία, σύγχυση, μυϊκή αδυναμία, διαταραχή του συντονισμού και, σε σοβαρές περιπτώσεις, σπασμούς ή απώλεια συνείδησης.
«Το συμπέρασμα είναι ότι η αφυδάτωση είναι ένας σωματικός και ψυχολογικός στρεσογόνος παράγοντας. Αν δεν πίνετε νερό και αντιμετωπίζετε κόπωση και άγχος. Για όσους είναι επιρρεπείς στο άγχος και στις διαταραχές που σχετίζονται με τη διάθεση και δεν δίνουν προτεραιότητα στην κατανάλωση νερού, η αφυδάτωση μπορεί να επιδεινώνει τα συμπτώματά σας» καταλήγει.
Ακόμη και η θέα του νερού μπορεί να μας ηρεμήσει
Το νερό φαίνεται ότι επηρεάζει το στρες όχι μόνο όταν το καταναλώνουμε. Όπως σημειώνει ο ειδικός, η επαφή με το φυσικό περιβάλλον έχει τεκμηριωμένα οφέλη για την ψυχική ευεξία, ενώ ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι ακόμη και η απλή παρατήρηση ενός υδάτινου τοπίου μπορεί να επιφέρει χαλάρωση. Σε σχετικές μελέτες, η θέα του νερού συνδέθηκε με μείωση της αρτηριακής πίεσης και της καρδιακής συχνότητας, καθώς και με εντονότερο αίσθημα ηρεμίας.
Το συμπέρασμα, σύμφωνα με τον ειδικό, είναι ότι το νερό αποτελεί έναν απλό αλλά ουσιαστικό σύμμαχο της σωματικής και ψυχικής υγείας. Δεν πρόκειται για πανάκεια ούτε μπορεί να αντικαταστήσει την ιατρική ή ψυχολογική φροντίδα. Η ανεπαρκής ενυδάτωση, όμως, μπορεί να επιβαρύνει τη σκέψη, την ενέργεια και τη διάθεση περισσότερο απ’ όσο συχνά αντιλαμβανόμαστε.
Διαβάστε επίσης
Το πολύτιμο αγαθό που θωρακίζει την υγεία και βοηθά στη ρύθμιση του βάρους
Μήπως είστε αφυδατωμένοι; Έξι σημάδια που δε θα πρέπει να αγνοήσετε
Ζέστη: Μήπως πρέπει να πίνετε περισσότερο νερό; Πώς θα το καταλάβετε
