Όταν μιλάμε για τις επιπτώσεις της πολύωρης χρήσης οθονών, συνήθως εστιάζουμε στην προσοχή, τον ύπνο ή την ψυχική υγεία. Ωστόσο, η καθημερινή επαφή με κινητά, υπολογιστές και έξυπνες συσκευές μπορεί να επηρεάζει και το σώμα: από τον αυχένα και την όραση έως τη δύναμη των χεριών μας και τις λεπτές κινητικές δεξιότητες.
Οι επιβαρύνσεις δεν σημαίνουν ότι η τεχνολογία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απειλή. Δείχνουν, όμως, ότι ο τρόπος χρήσης της έχει σημασία, όπως επισημαίνεται στο BBC.
Αυχένας και στάση σώματος
Όταν κοιτάμε συχνά προς τα κάτω για να δούμε την οθόνη του κινητού, ο αυχένας επιβαρύνεται σημαντικά. Η λεγόμενη στάση του κεφαλιού προς τα εμπρός μπορεί να αυξήσει την πίεση στη σπονδυλική στήλη και, με τον χρόνο, να οδηγήσει σε πόνους, μυϊκή καταπόνηση και προβλήματα στη στάση του σώματος.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Το φαινόμενο είναι γνωστό και ως «tech neck». Η βασική πρακτική αλλαγή είναι απλή: η οθόνη πρέπει να ανεβαίνει πιο κοντά στο ύψος των ματιών, αντί να σκύβει διαρκώς το κεφάλι προς αυτήν.
Χρήσιμα είναι εξίσου τα τακτικά διαλείμματα από την οθόνη, η αλλαγή θέσης και, όταν υπάρχει επίμονος πόνος, η αξιολόγηση από γιατρό ή φυσικοθεραπευτή.
Δέρμα και ερεθισμοί
Η σύνδεση ανάμεσα στη χρήση κινητού και στις ρυτίδες του αυχένα δεν έχει τεκμηριωθεί επαρκώς από μελέτες. Ειδικοί επισημαίνουν ότι η επαναλαμβανόμενη κάμψη του δέρματος θεωρητικά μπορεί να συμβάλει σε γραμμές, όμως δεν υπάρχουν ισχυρά δεδομένα.
Πιο πρακτικό ζήτημα είναι οι ερεθισμοί από συσκευές που φοριούνται συνεχώς, όπως τα «έξυπνα» ρολόγια. Η υγρασία και η τριβή κάτω από το λουράκι μπορεί να ευνοήσουν ερεθισμούς ή δερματίτιδα, ειδικά σε άτομα με ευαισθησία σε υλικά όπως το καουτσούκ ή ορισμένα συνθετικά συστατικά. Η τακτική αφαίρεση της συσκευής, ο καθαρισμός του δέρματος και η αποφυγή συνεχούς χρήσης χωρίς διάλειμμα μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο.
Όραση και (αυξημένος) χρόνος σε εσωτερικούς χώρους
Η αύξηση της μυωπίας διεθνώς συχνά αποδίδεται στις οθόνες. Η εικόνα, όμως, φαίνεται πιο σύνθετη. Έρευνες δείχνουν ότι το πρόβλημα μπορεί να μην είναι μόνο η κοντινή εργασία, όπως η χρήση κινητού ή υπολογιστή, αλλά και ο μειωμένος χρόνος σε εξωτερικούς χώρους.
Το έντονο φυσικό φως φαίνεται να έχει προστατευτική δράση στην ανάπτυξη των ματιών, ιδιαίτερα στα παιδιά. Έτσι, οι συσκευές μπορεί να επηρεάζουν έμμεσα την όραση όταν αντικαθιστούν δραστηριότητες εκτός σπιτιού. Η πρακτική σύσταση είναι περισσότερος χρόνος έξω, με την απαραίτητη προστασία από τον ήλιο, όπως αντηλιακό και γυαλιά ηλίου.
Δύναμη των χεριών και φυσική κατάσταση
Η δύναμη της λαβής θεωρείται πλέον σημαντικός δείκτης συνολικής υγείας. Σε ορισμένες μελέτες έχει συσχετιστεί με τη γενική φυσική κατάσταση και τον κίνδυνο μελλοντικών προβλημάτων υγείας.
Η καθιστική ζωή, η εργασία μπροστά στον υπολογιστή και η μειωμένη σωματική δραστηριότητα μπορεί να παίζουν ρόλο στη σταδιακή μείωση της δύναμης των χεριών, ιδίως στις νεότερες γενιές. Η λύση δεν περιορίζεται σε ασκήσεις για τους καρπούς ή τα δάχτυλα. Η συνολική ενδυνάμωση, η τακτική άσκηση και η μείωση της πολύωρης ακινησίας συνιστούν τις πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις.
Κινητικές δεξιότητες
Η τεχνολογία μπορεί να βελτιώνει συγκεκριμένες κινήσεις, όπως το πάτημα, το σύρσιμο ή τον γρήγορο χειρισμό μιας οθόνης. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι ενισχύει συνολικά τις λεπτές κινητικές δεξιότητες.
Στα παιδιά, ο αυξημένος χρόνος μπροστά σε οθόνες έχει συσχετιστεί σε ορισμένες μελέτες με ασθενέστερη ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων. Το ζήτημα έχει σημασία, καθώς αυτές συνδέονται με τη γνωστική και ακαδημαϊκή ανάπτυξη.
Οι ειδικοί προτείνουν περισσότερες πρακτικές δραστηριότητες στην καθημερινότητα: χειροτεχνίες, μαγείρεμα, γράψιμο με το χέρι, μουσικά όργανα, κατασκευές ή άλλες ασκήσεις που απαιτούν συντονισμό χεριού και ματιού.
Συνολικά, η θεμελιώδης αρχή είναι ισορροπία. Η τεχνολογία είναι (αναπόσπαστο) κομμάτι της καθημερινότητας αλλά το σώμα χρειάζεται κίνηση, ποικιλία ερεθισμάτων και πραγματική επαφή με το περιβάλλον. Οι μικρές αλλαγές στον τρόπο χρήσης των ψηφιακών συσκευών μπορούν να μειώσουν την καταπόνηση του οργανισμού μας σε βάθος χρόνου.
Διαβάστε επίσης
Τέσσερα προβλήματα που προκαλεί η κακή στάση του σώματος στην υγεία
Κάθεστε σταυροπόδι; Γιατί αυτό μπορεί να μην είναι καλό για την υγεία σας
Αυχένας: Οι δύο κακές συνήθειες που τον καταπονούν καθημερινά
