Η έκθεση σε έντονο τεχνητό φως τις βραδινές ώρες, ιδιαίτερα πριν από τον ύπνο, δεν επηρεάζει μόνο την ποιότητα του ύπνου αλλά και τη μακροπρόθεσμη υγεία των ματιών, σύμφωνα με νέα μελέτη
Επιστήμονες έχουν προειδοποιήσει εδώ και χρόνια πως το έντονο τεχνητό φως τις βραδινές ώρες μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του ύπνου. Μακροπρόθεσμα, ωστόσο, μπορεί να επηρεάσει και την όρασή μας.
Σύμφωνα με νεότερη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο GeroScience, τα πολύ υψηλά επίπεδα φωτισμού μεταξύ 20:00 και 23:30 συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ηλικιακών οφθαλμικών παθήσεων, όπως η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, ο καταρράκτης και το γλαύκωμα. Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την άποψη ότι ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούμε τον φωτισμό μετά τη δύση του ηλίου μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία.
Το βιολογικό ρολόι και ο ρόλος του φωτός
Το φυσικό φως αποτελεί βασικό ρυθμιστή του κιρκάδιου ρυθμού, του εσωτερικού βιολογικού ρολογιού που συγχρονίζει λειτουργίες όπως ο ύπνος, η παραγωγή ορμονών και ο μεταβολισμός με τον κύκλο ημέρας και νύχτας.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η καθημερινότητά μας, όμως, δεν χαρακτηρίζεται πλέον από τον ίδιο φυσικό φωτισμό που είχε στη διάθεσή της η ανθρωπότητα πριν από τη Βιομηχανική Επανάσταση. Σε αντίθεση με τους προγόνους μας, η ευρεία χρήση του τεχνητού φωτισμού και των ηλεκτρονικών συσκευών μας επιτρέπει να παραμένουμε δραστήριοι μέχρι αργά το βράδυ. Ωστόσο, η συνεχής έκθεση σε έντονο φως τις ώρες που ο οργανισμός προετοιμάζεται για ύπνο φαίνεται ότι διαταράσσει αυτόν τον φυσικό συγχρονισμό, με πιθανές συνέπειες και για τα μάτια.
Τι έδειξε η μελέτη
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 82.826 συμμετέχοντες της UK Biobank, οι οποίοι δεν είχαν διαγνωσμένες οφθαλμικές παθήσεις κατά την έναρξη της μελέτης. Για 7 συνεχόμενες ημέρες οι συμμετέχοντες φορούσαν ειδική συσκευή στον καρπό, η οποία κατέγραφε με μεγάλη ακρίβεια την ένταση του φωτισμού στον οποίο εκτίθεντο κάθε 1,2 δευτερόλεπτα. Στη συνέχεια, οι επιστήμονες παρακολούθησαν την πορεία της υγείας τους για σχεδόν 8 χρόνια.
Η ανάλυση αποκάλυψε ότι η μέση βραδινή έκθεση σε φωτισμό άνω των 1.000 lux, επίπεδα που συναντώνται σε πολύ φωτεινές οθόνες, επαγγελματικούς χώρους υψηλής έντασης ή άλλες ιδιαίτερα ισχυρές πηγές φωτός, σχετιζόταν με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών παθήσεων των ματιών. Συγκεκριμένα, όσοι εκτίθεντο συστηματικά σε τόσο έντονο φως παρουσίασαν:
- 31% μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας,
- 18% μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης καταρράκτη,
- 47% μεγαλύτερο κίνδυνο πρωτοπαθούς γλαυκώματος ανοικτής γωνίας.
Μάλιστα, όσο μεγαλύτερη ήταν η διάρκεια έκθεσης στο έντονο βραδινό φως, τόσο αυξανόταν και ο κίνδυνος εμφάνισης των παραπάνω παθήσεων.
Πώς επηρεάζεται η υγεία των ματιών
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η διαταραχή των κιρκάδιων ρυθμών αποτελεί έναν πιθανό μηχανισμό που συνδέει το έντονο βραδινό φως με τις οφθαλμικές παθήσεις. Αντίστοιχα, και το μπλε φάσμα φωτός που εκπέμπουν οι σύγχρονες LED οθόνες και οι φωτιστικές πηγές ενδέχεται να προκαλεί οξειδωτικό στρες και φωτοχημικές βλάβες στα ευαίσθητα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς και του φακού του ματιού.
Πρέπει να ανησυχούμε για τον φωτισμό του σπιτιού;
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι ο συνηθισμένος οικιακός φωτισμός δεν φαίνεται να αποτελεί πρόβλημα. Οι περισσότερες λάμπες εσωτερικού χώρου αποδίδουν μεταξύ 100 και 500 lux, επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από εκείνα που συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο. Αντίθετα, η ανησυχία αφορά κυρίως την παρατεταμένη έκθεση σε πολύ έντονο φωτισμό κατά τις βραδινές ώρες, είτε από σύγχρονες οθόνες υψηλής φωτεινότητας είτε από επαγγελματικούς χώρους όπου απαιτείται ισχυρός φωτισμός.
Αν και απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να επιβεβαιωθεί η αιτιώδης σχέση, τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η μείωση της έντασης του φωτισμού τις τελευταίες ώρες πριν από τον ύπνο θα μπορούσε να αποτελέσει ένα απλό μέτρο προστασίας της όρασης.
Τι συνιστούν οι ειδικοί
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η έκθεση στο έντονο βραδινό φως είναι ένας παράγοντας κινδύνου που μπορεί να τροποποιηθεί. Για τον λόγο αυτό προτείνουν:
- να μειώνεται η φωτεινότητα των οθονών τις βραδινές ώρες,
- να χρησιμοποιείται χαμηλότερης έντασης φωτισμός στο σπίτι μετά τη δύση του ηλίου,
- να αποφεύγεται, όπου είναι δυνατόν, η παρατεταμένη έκθεση σε πολύ έντονο τεχνητό φως λίγο πριν από τον ύπνο.
Μικρές αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες φωτισμού ενδέχεται να συμβάλουν όχι μόνο στην καλύτερη λειτουργία του βιολογικού ρολογιού, αλλά και στη διατήρηση της υγείας των ματιών όσο περνούν τα χρόνια.
Διαβάστε επίσης:
Απώλεια όρασης: Τα επικίνδυνα συμπτώματα – Το τεστ που τα αποκαλύπτει
Όραση: Το προειδοποιητικό σημάδι ότι κινδυνεύει
Όραση: Δύο συνήθειες που αυξάνουν τον κίνδυνο ωχράς κηλίδας
