Η βλάβη σε τηλεσκόπιο που οδήγησε στην εντυπωσιακή ανακάλυψη δεύτερης Γης που ίσως έχει και… νερό
Ο υποψήφιος εξωπλανήτης ονομάζεται HD 137010 b και εντοπίστηκε χάρη σε δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο Kepler της NASA, το οποίο λειτούργησε από το 2009 έως το 2018 με αποστολή τον εντοπισμό πλανητών παρόμοιων με τη Γη.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο πλανήτης φαίνεται να έχει μέγεθος και τροχιά παρόμοια με της Γης, ενώ ενδέχεται να βρίσκεται και μέσα στη λεγόμενη «κατοικήσιμη ζώνη» του άστρου του, δηλαδή στην κατάλληλη απόσταση ώστε να μπορεί να υπάρχει υγρό νερό.
Όπως μεταδίδει το BBC, το Kepler εντόπιζε πλανήτες μέσω της λεγόμενης μεθόδου transit, παρατηρώντας μικρές μειώσεις στη φωτεινότητα ενός άστρου όταν ένας πλανήτης περνά μπροστά του.
Το περίεργο σήμα που εμφανίστηκε μόνο μία φορά
Ο Alexander Venner από το Ινστιτούτο Αστρονομίας Max Planck στη Χαϊδελβέργη, επικεφαλής της μελέτης, εξήγησε ότι το ενδιαφέρον στοιχείο είναι πως οι επιστήμονες κατέγραψαν μόνο μία διέλευση του πλανήτη μπροστά από το άστρο του.
Όπως ανέφερε, μετά από βλάβη του Kepler το 2013, η αποστολή μετατράπηκε στο λεγόμενο K2 mission, όπου το τηλεσκόπιο παρατηρούσε διαφορετικές περιοχές του ουρανού για περίπου 80 ημέρες κάθε φορά.
Αυτό δυσκολεύει ιδιαίτερα τον εντοπισμό πλανητών με τροχιά παρόμοια με της Γης, καθώς μπορεί να περάσουν μπροστά από το άστρο τους μόνο μία φορά μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα.
Οι επιστήμονες εντόπισαν ένα μεγάλο και ασυνήθιστο «βύθισμα» στη φωτεινότητα ενός φωτεινού άστρου, το οποίο θα μπορούσε να εξηγηθεί από τη διέλευση ενός πλανήτη περίπου στο μέγεθος της Γης.
Επειδή καταγράφηκε μόνο ένα transit, οι ερευνητές δεν μπορούν ακόμη να υπολογίσουν με ακρίβεια την περίοδο περιφοράς του πλανήτη, εκτιμούν όμως ότι πιθανότατα ολοκληρώνει μία τροχιά γύρω από το άστρο του περίπου κάθε έναν χρόνο.
Γιατί ο HD 137010 b θεωρείται τόσο σημαντικός
Οι ερευνητές τονίζουν ότι ένα από τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά του HD 137010 b είναι πως περιφέρεται γύρω από αρκετά φωτεινό άστρο.
Αυτό θεωρείται κρίσιμο, καθώς οι περισσότεροι εξωπλανήτες που έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα βρίσκονται γύρω από αμυδρά άστρα, γεγονός που δυσκολεύει σημαντικά τις περαιτέρω παρατηρήσεις.
Στην περίπτωση του HD 137010 b, η φωτεινότητα του άστρου ίσως επιτρέψει μελλοντικά τη χρήση επίγειων τηλεσκοπίων και πιο εξελιγμένων οργάνων για να μελετηθούν στοιχεία όπως η μάζα και η ατμόσφαιρά του.
Ο Venner εξήγησε επίσης ότι το σήμα του πλανήτη είχε αρχικά επισημανθεί από πολίτες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα Planet Hunters, μια πρωτοβουλία «citizen science» όπου εθελοντές βοηθούσαν στην ανάλυση των δεδομένων του Kepler.
Όπως ανέφερε, για να επιβεβαιωθεί πλήρως ότι ο HD 137010 b είναι πράγματι πλανήτης, απαιτούνται νέες παρατηρήσεις που θα αποδείξουν ότι το φαινόμενο επαναλαμβάνεται σε σταθερά χρονικά διαστήματα.
Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι τα σημερινά όργανα δεν διαθέτουν ακόμη την απαραίτητη ακρίβεια για πλήρη επιβεβαίωση, ωστόσο εκφράζουν μεγάλες προσδοκίες για μελλοντικά παρατηρητήρια, όπως το υπό σχεδιασμό Habitable Worlds Observatory της NASA.
Ο HD 137010 b θεωρείται ήδη ένας από τους ισχυρούς υποψηφίους για μελλοντική παρατήρηση, καθώς θα μπορούσε να προσφέρει νέα στοιχεία για το κατά πόσο υπάρχουν πλανήτες παρόμοιοι με τη Γη σε άλλα αστρικά συστήματα.
