Γιγάντια χταπόδια – θηρευτές με μήκος έως 19 μέτρα σάρωναν τους ωκεανούς πριν από 100 εκατ. χρόνια, εντυπωσιακά ευρήματα από νέα μελέτη
Μέχρι σήμερα, οι παλαιοντολόγοι θεωρούσαν ότι οι μεγαλύτεροι θηρευτές των θαλασσών ήταν σπονδυλωτά ζώα, όπως ψάρια και θαλάσσια ερπετά, ενώ τα ασπόνδυλα – όπως τα χταπόδια και τα καλαμάρια – είχαν δευτερεύοντα ρόλο. Ωστόσο, νέα δεδομένα από επιστήμονες του Hokkaido University στην Ιαπωνία αμφισβητούν αυτή την εικόνα.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science, βασίστηκε στην ανάλυση εξαιρετικά καλοδιατηρημένων απολιθωμένων γνάθων, οι οποίες αποκαλύπτουν ότι τα αρχαία αυτά χταπόδια διέθεταν ισχυρές δομές για να συνθλίβουν κελύφη και οστά.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, το σώμα των ζώων αυτών εκτιμάται ότι είχε μήκος από 1,5 έως 4,5 μέτρα, αλλά μαζί με τα πλοκάμια τους το συνολικό μήκος θα μπορούσε να φτάνει τα 7 έως και 19 μέτρα.
Ακόμη και στο κατώτερο όριο αυτής της κλίμακας, πρόκειται για εξαιρετικά μεγάλα ζώα, πολύ μεγαλύτερα από τα περισσότερα σύγχρονα είδη χταποδιών.
Η μορφολογία των γνάθων δείχνει ότι αυτά τα χταπόδια μπορούσαν να επιτίθενται και να τρέφονται με μεγάλα ψάρια και θαλάσσια ερπετά, χρησιμοποιώντας τα ισχυρά πλοκάμια τους για να συγκρατούν τη λεία.
Ο παλαιοντολόγος Christian Klug από το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, που συμμετείχε στην αξιολόγηση της έρευνας, σημείωσε ότι «με τα πλοκάμια και τις βεντούζες τους μπορούσαν να συγκρατήσουν τέλεια τέτοια ζώα, χωρίς δυνατότητα διαφυγής».
Ένα ακόμη εντυπωσιακό εύρημα αφορά τη φθορά στις απολιθωμένες γνάθους, η οποία εμφανίζεται άνισα μεταξύ αριστερής και δεξιάς πλευράς. Αυτό υποδηλώνει ότι τα ζώα αυτά πιθανόν προτιμούσαν τη μία πλευρά κατά τη σίτισή τους – ένα χαρακτηριστικό που στα σύγχρονα ζώα συνδέεται με ανεπτυγμένες εγκεφαλικές λειτουργίες.
Τα σημερινά χταπόδια είναι ήδη γνωστά για την ευφυΐα τους, την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και τις σύνθετες στρατηγικές κυνηγιού. Το μεγαλύτερο σύγχρονο είδος, το γιγάντιο χταπόδι του Ειρηνικού, μπορεί να φτάσει άνοιγμα πλοκαμιών άνω των 5,5 μέτρων, ενώ υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά όπου επιτίθεται ακόμη και σε καρχαρίες.
Παρά τα νέα στοιχεία, οι επιστήμονες τονίζουν ότι πολλά παραμένουν άγνωστα. Δεν υπάρχουν ακόμη απολιθώματα που να διατηρούν το περιεχόμενο του στομάχου, ώστε να επιβεβαιωθεί άμεσα η διατροφή τους.
Ο παλαιοντολόγος Nick Longrich από το Πανεπιστήμιο του Μπαθ εκτιμά ότι πιθανόν τρέφονταν κυρίως με αμμωνίτες, χωρίς όμως να αποκλείεται ότι, όπως τα σύγχρονα χταπόδια, ήταν ευκαιριακοί και ιδιαίτερα επιθετικοί θηρευτές.
Όπως σημειώνει, «θα χρειαστεί χρόνος για να κατανοήσουμε πλήρως αυτά τα ζώα – παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ένα μυστήριο».
Προς το παρόν, τα ευρήματα προσφέρουν μια εντυπωσιακή ματιά σε έναν γιγάντιο θηρευτή των αρχαίων θαλασσών, εξοπλισμένο με ισχυρές γνάθους, δυνατά πλοκάμια και πιθανώς ανεπτυγμένο εγκέφαλο, που ίσως ανταγωνιζόταν τα κορυφαία αρπακτικά της εποχής του.
