Τα πετρογουάν, τα κρυπτονομίσματα και οι δασμοί: Ο άλλος πόλεμος για τα Στενά του Ορμούζ

Ιράν και Κίνα φαίνεται άδραξαν την «ευκαιρία» για να βάλουν στο… τραπέζι ένα κοινό τους στόχο: τον τερματισμό της ηγεμονίας του αμερικανικού δολαρίου.

Το δολάριο κυριαρχεί στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, όπου το 80% των συναλλαγών πραγματοποιούνται με το αμερικανικό νόμισμα, όπως αναφέρει εκτίμηση της JP Morgan Chase από το 2023.

Τεχεράνη και Πεκίνο επαναφέρουν τώρα στη συζήτηση το ενδεχόμενο χρήσης του κινεζικού νομίσματος, γουαν, για την πληρωμή των δασμών που το Ιράν σχεδιάζει για τα στενά του Ορμούζ.

Ένας ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος είπε στους New York Times ότι το σχέδιο του καθεστώτος είναι να επιβάλει δασμό ύψους 2 εκατομμυρίων δολαρίων για κάθε κοντέινερ που θα περνάει από τα Στενά του Ορμούζ.

Σε περίπτωση που επιστρέψει η κανονικότητα και περνούν κατά μέσο όρο 130 πλοία ημερησίως από τα Στενά, τότε αυτό θα μεταφραζόταν σε έσοδα 260 εκατ. την ημέρα.

Ο ίδιος αξιωματούχος δήλωσε στην αμερικανική εφημερίδα ότι το Ιράν θα μοιραστεί το ποσό αυτό με το Ομάν, που βρίσκεται στην άλλη πλευρά των Στενών.

Τα χρήματα που θα εισρεύσουν στα ταμεία της Τεχεράνης θα χρησιμοποιηθούν, κατά τον αξιωματούχο, για την κατασκευή δρόμων, σιδηροδρομικών δικτύων, σχολείων, νοσοκομείων και άλλων υποδομών που βομβαρδίστηκαν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο.

«Στραγγαλισμός»

Η Τεχεράνη ξεκίνησε τον «στραγγαλισμό» των Στενών του Ορμούζ αμέσως μετά το θάνατο του 86χρονου Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και την εξόντωση δεκάδων άλλων ανώτατων αξιωματικών και πολιτικών ηγετών.

Η ζωτική αυτή πετρελαϊκή δίοδος, από όπου περνάει το 1/5 της παγκόσμιας παραγωγής αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου, μετατράπηκε στο σημαντικότερο διαπραγματευτικό χαρτί του Ιράν.

Οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια έδειξαν στον πλανήτη ότι οι Φρουροί της Επανάστασης και οι σύμμαχοί τους δεν μπλοφάρουν και οι τιμές του αργού εκτοξεύτηκαν και «άγγιξαν» τα 126 δολάρια το βαρέλι -αύξηση 53% από την αρχή του πολέμου.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας έκανε λόγο για τον πιο σοβαρή αναταραχή στην ιστορία, με πολλούς αναλυτές να εκφράζουν τις περασμένες εβδομάδες φόβους για παγκόσμιο οικονομικό κραχ.

Οι δασμοί και τα… κρυπτονομίσματα

Αναλυτής του Lloyd’s List αποκάλυψε προ ημερών ότι τουλάχιστον δύο κοντέινερ πλήρωσαν άγνωστο προσώρας ποσό σε γουάν για να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ και μάλιστα με συνοδεία ιρανικών πολεμικών πλοίων, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν κινδύνευαν από αμερικανικές ή ισραηλινές δυνάμεις.

Ο ίδιος δήλωσε επίσης ότι δεξαμενόπλοια ή φορτηγά πλοία άλλων χωρών ενδεχομένως να πέρασαν χωρίς να καταβάλουν χρήματα μετά από «διπλωματικές διαπραγματεύσεις».

Άλλωστε διεθνή ΜΜΕ έχουν μεταδώσει τις προηγούμενες ημέρες ότι η Κίνα, η Μαλαισία, η Ινδία και η Αίγυπτος έχουν όλες συζητήσει με την Τεχεράνη για ασφαλή διέλευση από τα Στενά.

Εκπρόσωπος της Ένωσης Εξαγωγέων Πετρελαίου, Φυσικού Αερίου και Πετροχημικών Προϊόντων του Ιράν επέμεινε σε δηλώσεις του στους Financial Times την Μεγάλη Τετάρτη (8/4) ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες θα πρέπει να καταβάλουν «φόρο» ενός δολαρίου για κάθε βαρέλι πετρελαίου που θα περνάει από τη δίοδο και μάλιστα σε… κρυπτονομίσματα.

«Το Ιράν πρέπει να ελέγχει τι μπαίνει και τι βγαίνει από τα Στενά ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν μεταφέρονται όπλα» είπε ο Χαμίντ Χοσεϊνί.

Και συμπλήρωσε:

«Θα μπορούν να περάσουν τα πάντα αλλά η διαδικασία για κάθε πλοίο θα παίρνει χρόνο και το Ιράν δεν βιάζεται».

Τάνκερ που βρίσκονται εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο έλαβαν την Μεγάλη Τετάρτη (8/4) μήνυμα μέσω ασυρμάτου ότι εάν επιχειρήσουν να περάσουν τα Στενά χωρίς τη σχετική άδεια των ιρανικών Αρχών τότε θα μπουν στο στόχαστρο του στρατού της χώρας.

«Εάν πλοία επιχειρήσουν να περάσουν χωρίς άδεια, θα καταστραφούν» ανέφερε χαρακτηριστικά στα αγγλικά το μήνυμα, το οποίο έχει στη διάθεσή της η οικονομική εφημερίδα Financial Times.

Από την πρώτη στιγμή που ανακοινώθηκε η εκεχειρία, ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι η κατάπαυση του πυρός εξαρτάται από το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την ασφαλή διέλευση όλων των πλοίων.

Οι ιδιοκτήτες ναυτιλιακών εταιρειών, όμως, δεν φαίνονται να βιάζονται… Περιμένουν περισσότερες λεπτομέρειες για τη συμφωνία πριν δώσουν εντολή να κινηθούν τα πλοία τους.

«Το Ιράν επανατοποθετείται πιο δυναμικά στην παγκόσμια οικονομία»

Η Zeynab Malakouti, ανώτερη αναλύτρια του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Ειρήνης και ερευνήτρια του Ινστιτούτου της Μέσης Ανατολής του Εθνικού Πανεπιστημίου της Σιγκαπούρης εκτίμησε πως το Ιράν δύσκολα θα παραιτηθεί από τον έλεγχο του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος.

«Ο έλεγχος των Στενών μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρός αποτρεπτικός παράγοντας και δείχνει τη δύναμη του Ιράν να προκαλέσει αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία και ως κατ’ επέκταση να ασκήσει πίεση σε πολλές χώρες παράλληλα» ανέφερε η ίδια, συνεχίζοντας:

«Όταν ανακοινώνεται μια κατάπαυση πυρός με αντάλλαγμα το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, ακόμα και αν υπάρξει μια νέα συμφωνία που να περιλαμβάνει διόδια, βλέπουμε τις τιμές του πετρελαίου να πέφτουν και τα χρηματιστήρια να ανεβαίνουν. Αυτό δείχνει πόσο κρίσιμα είναι τα Στενά».

Εξήγησε δε, πως οι δασμοί μπορούν όχι μόνο να βοηθήσουν το Ιράν να ανοικοδομηθεί αλλά να βγει και από την οικονομική απομόνωση στην οποία βρίσκεται εδώ και χρόνια λόγω της επιβολής κυρώσεων από τη Δύση.

Είναι νόμιμο;

Όχι ακριβώς, απαντούν ειδικοί από όλο τον κόσμο.

Με επιβολή αμερικανικών δασμών στα Στενά του Ορμούζ απείλησε πριν από την ανακοίνωση της εκεχειρίας και ο Ντόναλντ Τραμπ, απαντώντας με αυτό τον τρόπο στην Τεχεράνη.

Οι περισσότερες χώρες του κόσμου έχουν υπογράψει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, που απαγορεύει την παρενόχληση πλοίων που επιθυμούν να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ.

ΗΠΑ και Ιράν όμως δεν έχουν επικυρώσει τη σύμβαση.

«Το διεθνές δίκαιο είναι, δυστυχώς, εύθραυστο» δήλωσε στους New York Times o Saleem Ali από το πανεπιστήμιο του Ντέλαγουερ.

Εξήγησε επίσης ότι η παραβίαση των διεθνών κανόνων δεν φέρει τις ίδιες συνέπειες για τους παραβάτες με τους εγχώριους.

Άλλωστε η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας θεσπίζει τη διαδικασία για την επίλυση των διεθνών διαφωνιών αλλά δεσμεύει μόνο τις χώρες που την έχουν επικυρώσει.