Ανατροπή στην Ιστορία της Αμερικής: Αρχαιολογικός χώρος αποκάλυψε λάθος υπολογισμό χιλιάδων ετών

Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science προκαλεί αναταράξεις στον χώρο της αρχαιολογίας και αλλάζει τα δεδομένα σε σχέση με το πώς αντιλαμβανόμασταν την εξέλιξη του ανθρώπου, υποστηρίζοντας ότι ο αρχαιολογικός χώρος Monte Verde στη Χιλή είναι χιλιάδες χρόνια νεότερος από ό,τι θεωρούνταν έως σήμερα. Το Monte Verde είχε καθιερωθεί ως απόδειξη ότι άνθρωποι έφτασαν στις Αμερικές πριν από τον πολιτισμό Clovis, ωστόσο η νέα έρευνα ενδέχεται να ανατρέψει αυτή την κατεστημένη άποψη.

Η μελέτη, υπό την καθοδήγηση του αρχαιολόγου Todd Surovell από το Πανεπιστήμιο του Wyoming και του Claudio Latorre από το Καθολικό Πανεπιστήμιο της Χιλής, προτείνει ότι η περιοχή χρονολογείται μεταξύ 4.200 και 8.200 ετών. Η εκτίμηση αυτή διαφέρει ριζικά από την ευρέως αποδεκτή χρονολόγηση των 14.500 ετών, που είχε καθοριστεί το 1997 μετά από εκτενή επιστημονική αξιολόγηση.

Οι ερευνητές συνέλεξαν δείγματα ιζημάτων από εννέα τοποθεσίες κατά μήκος του ρέματος Chinchihuapi, δίπλα στο Monte Verde στη νότια Χιλή. Εκεί εντόπισαν ένα στρώμα ηφαιστειακής τέφρας που προήλθε από έκρηξη περίπου πριν από 11.000 χρόνια. Επειδή τα ξύλινα τεχνουργήματα του Monte Verde βρέθηκαν πάνω από αυτό το στρώμα, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η ανθρώπινη παρουσία είναι μεταγενέστερη.

«Βασικά επαναερμηνεύσαμε τη γεωλογία του χώρου. Και καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι ο αρχαιολογικός χώρος Monte Verde δεν μπορεί να είναι παλαιότερος από 8.200 χρόνια πριν από το παρόν», δήλωσε ο Latorre. Σύμφωνα με την ομάδα, η διάβρωση του ρέματος ανακάτεψε παλαιά ξύλα της Εποχής των Παγετώνων με νεότερα ιζήματα, οδηγώντας σε παραπλανητικά παλιές ραδιοχρονολογήσεις.

Ο Surovell πρόσθεσε ότι η επιφάνεια στην οποία βρέθηκαν τα υλικά του Monte Verde σχηματίστηκε μετά τα 8.600 χρόνια πριν, τονίζοντας: «Τώρα διορθώνουμε το αρχείο και δείχνουμε ότι ο χώρος είναι πολύ νεότερος από ό,τι αρχικά πιστευόταν».

Αντιδράσεις από την επιστημονική κοινότητα

Η νέα εκτίμηση έχει προκαλέσει έντονο σκεπτικισμό. Ειδικοί που δεν συμμετείχαν στην έρευνα επισημαίνουν ότι τα δείγματα προέρχονται από περιοχές γύρω από το Monte Verde, όπου οι γεωλογικές συνθήκες ενδέχεται να διαφέρουν. Επιπλέον, δεν έχει αποδειχθεί ότι το στρώμα της ηφαιστειακής τέφρας κάλυπτε ολόκληρη την περιοχή.

Οι επικριτές υπογραμμίζουν επίσης ότι η μελέτη δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη αντικείμενα που έχουν χρονολογηθεί απευθείας στα 14.500 χρόνια, όπως ένας χαυλιόδοντας μαστόδοντα που είχε μετατραπεί σε εργαλείο, μια ξύλινη λόγχη και ένα καμένο ξύλο για σκάψιμο. Ο Michael Waters του Πανεπιστημίου Texas A&M σχολίασε ότι οι ερευνητές παρουσίασαν, «στην καλύτερη περίπτωση, μια εργασιακή υπόθεση που δεν επιβεβαιώνεται από τα δεδομένα που παρουσίασαν».

Η αποδοχή του Monte Verde ως προ-Κλόβις αρχαιολογικού χώρου το 1997 είχε αλλάξει ριζικά την κατανόηση της ανθρώπινης μετανάστευσης προς τις Αμερικές. Είχε ενισχύσει τη θεωρία ότι οι πρώτοι άνθρωποι διέσχισαν την ήπειρο κατά μήκος της ακτής του Ειρηνικού, αντί μέσω ενός εσωτερικού διαδρόμου χωρίς πάγους.

Αν επιβεβαιωθεί η νέα χρονολόγηση, θα ανατραπεί ένας από τους βασικούς πυλώνες αυτής της θεωρίας. Ωστόσο, άλλοι προ-Κλόβις αρχαιολογικοί χώροι, όπως οι White Sands στο Νέο Μεξικό, θα εξακολουθήσουν να στηρίζουν την ύπαρξη πρώιμης ανθρώπινης παρουσίας στις Αμερικές. Η μελέτη αποτελεί την πρώτη ανεξάρτητη έρευνα του Monte Verde εδώ και σχεδόν πέντε δεκαετίες.  Μέχρι πρότινος, θεωρούνταν ότι ο πρώτος πολιτισμός που εποίκησε την αμερικανική ήπειρο ήταν οι Κλόβις. Ξεκίνησε πιθανώς νότια των παγετώνων, κοντά στο Clovis, στο Νέο Μεξικό, και εξαπλώθηκε βόρεια μέσω χερσαίας έκτασης χωρίς πάγο από τον βορρά, προερχόμενος από τη Σιβηρία.