Ανάμεσα στις ανάγκες των παιδιών, των ηλικιωμένων γονιών και συχνά των εγγονιών, η λεγόμενη «γενιά-σάντουιτς» δοκιμάζεται καθημερινά. Κι όμως, η φροντίδα δεν φέρνει μόνο εξάντληση – φέρνει και βαθιά ψυχικά οφέλη
Από τότε που ο όρος «γενιά–σάντουιτς» πρωτοεμφανίστηκε το 1981, για να περιγράψει όσους φρόντιζαν ταυτόχρονα μικρά παιδιά και ηλικιωμένους γονείς, πολλά έχουν αλλάξει. Στην πραγματικότητα, θα μπορούσε κανείς να πει ότι το σάντουιτς έγινε… διπλό. Το προσδόκιμο ζωής έχει αυξηθεί, οπότε συχνά οι σημερινοί 50ρηδες και 60ρηδες δεν φροντίζουν μόνο τα μικρά παιδιά και τους γονείς τους, αλλά και παππούδες, ακόμα και προπαππούδες, που μπορεί να είναι εν ζωή και να χρειάζονται φροντίδα.
Επειδή το κόστος της καθημερινής ζωής έχει επίσης αυξηθεί, τα ενήλικα παιδιά μπορεί επίσης να χρειάζονται οικονομική βοήθεια και συναισθηματική στήριξη.
Όσο πιεστικά κι αν ακούγονται όλα αυτά, υπάρχουν και τα θετικά από αυτήν την φροντίδα σε τόσα μέτωπα, παρατηρεί η Georgia Witkin, Επίκουρη Καθηγήτρια Ψυχιατρικής και Μαιευτικής/Γυναικολογίας και Αναπαραγωγικών Επιστημών στην Ιατρική Σχολή του Όρους Σινά, τα οποία αναλύει με άρθρο της στο Psychology Today.
Τα κρυφά οφέλη της φροντίδας
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Παρά την κόπωση του φροντιστή, την οικονομική πίεση και τις ενοχές από τη σύγκρουση ρόλων, οι περισσότεροι από τους ασθενείς μου λένε ότι όλη αυτή η φροντίδα δεν έχει αρνητική επίδραση στην ψυχική ή σωματική τους υγεία. Τα ερευνητικά ευρήματα οδηγούν στο ίδιο συμπέρασμα. Στην πραγματικότητα, φαίνεται ότι προκύπτουν πολλά οφέλη από όλη αυτή τη φροντίδα» λέει.
Ενεργοποιεί τους μηχανισμούς ευεξίας
Όπως, εξηγεί, είμαστε νευρολογικά «προγραμματισμένοι» να βοηθάμε ο ένας τον άλλον, οπότε οι πράξεις αλτρουισμού ενεργοποιούν την έκκριση σεροτονίνης, της ορμόνης που μας κάνει να νιώθουμε καλά.
Δημιουργεί αίσθηση νοήματος
«Η διαγενεακή φροντίδα μπορεί να μας βοηθήσει να αισθανθούμε ότι ξεπληρώνουμε ένα χρέος που ποτέ δεν πιστεύαμε πως θα μπορούσαμε να ξεπληρώσουμε» σημειώνει.
Ενισχύει τους οικογενειακούς δεσμούς
Οι οικογενειακοί δεσμοί συνήθως ενισχύονται όταν τα αδέλφια βοηθούν το ένα το άλλο στη φροντίδα των γονιών τους, και νιώθουμε ότι ανήκουμε σε μια ευρύτερη ομάδα. Οι πόροι συνήθως συγκεντρώνονται και μοιράζονται, κάτι που ενισχύει το αίσθημα ελέγχου και επάρκειας.
Μειώνει το άγχος μέσω της πρόβλεψης
«Βοηθώντας άλλους στο ταξίδι της ζωής τους, μπορούμε να προβλέψουμε καλύτερα τι μπορεί να έρθει και για εμάς τους ίδιους αλλά και για εκείνους που βοηθάμε – και όταν αυξάνεται η ικανότητά μας να προβλέπουμε το μέλλον, το στρες και το άγχος συνήθως μειώνονται» τονίζει καταγράφοντας ακόμα ένα θετικό της φροντίδας.
Καλλιεργεί ενσυναίσθηση και ψυχική ωριμότητα
Τέλος, «η φροντίδα άλλων γενεών μπορεί να μας δώσει μια αίσθηση σκοπού. Η φροντίδα των ηλικιωμένων μπορεί να μας κάνει να νιώθουμε νέοι και δυνατοί σε σύγκριση, παρόλο που συχνά είμαστε κουρασμένοι».
Όταν τα παιδιά «μοιράζονται» τον γονέα τους
Ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα είναι: Πώς καλύπτουμε τις ανάγκες των παιδιών μας όταν μας μοιράζονται όχι μόνο με τα αδέλφια τους, αλλά και με τους παππούδες;
Οι ειδικός προτείνει:
- Εξηγήστε τους τη δυναμική της οικογένειας. Διαβεβαιώστε τα παιδιά ότι η φροντίδα των μεγαλύτερων είναι φυσικό κομμάτι της οικογενειακής ζωής.
- Μετατρέψτε τη βοήθεια σε «ποιοτικό χρόνο». Όταν σας βοηθούν στο μαγείρεμα ή στη φροντίδα, αναγνωρίστε το ως κοινή δραστηριότητα.
- Αναδείξτε όσα προσφέρει ο παππούς ή η γιαγιά. Μια ιστορία, ένα παιχνίδι, μια ταινία, μια κουβέντα – οι σχέσεις αυτές είναι πολύτιμες.
- Ενθαρρύνετε τη δική τους σχέση. Ζωγραφιές, τραγούδια, μικρές εκπλήξεις ή μια «συνέντευξη» για το πώς ήταν η μαμά ή ο μπαμπάς μικροί.
- Τονίστε τη χαρά που προσφέρουν. Όταν τα παιδιά αντιλαμβάνονται ότι κάνουν έναν ηλικιωμένο άνθρωπο χαρούμενο, ενισχύεται η ενσυναίσθηση και η αυτοεκτίμησή τους.
Η φροντίδα ως ταυτότητα
Πολλοί άνθρωποι που μεγάλωσαν μέσα σε περιβάλλον αλληλοϋποστήριξης συνδέουν αργότερα την επαγγελματική τους πορεία με επαγγέλματα φροντίδας. Οι εμπειρίες αυτές διαμορφώνουν ταυτότητα, αξίες και στάση ζωής.
Η γενιά-σάντουιτς μπορεί να νιώθει συχνά κουρασμένη. Ωστόσο, πίσω από την εξάντληση κρύβεται μια βαθιά ανθρώπινη εμπειρία: η συνέχεια των γενεών, η αλληλεγγύη και η αίσθηση ότι, παρά τις δυσκολίες, η φροντίδα μάς συνδέει και μας δυναμώνει.
Διαβάστε επίσης
Τρία σημάδια που δείχνουν ότι το ενήλικο παιδί περνά πιο δύσκολα από όσο νομίζετε
«Γιατί η γιαγιά δεν με θυμάται;» – Πώς εξηγούμε στο παιδί ότι η γιαγιά έχει άνοια
