Ροζ βράχοι γρανίτη αποκάλυψαν δομή 175 εκατ. ετών κρυμμένη κάτω από τον πάγο της Ανταρκτικής

Ροζ βράχοι γρανίτη διάσπαρτοι στις σκοτεινές ηφαιστειακές κορυφές των βουνών Χάντσον στη Δυτική Ανταρκτική έχουν οδηγήσει τους επιστήμονες σε έναν τεράστιο γρανιτένιο σχηματισμό κρυμμένο κάτω από τον παγετώνα Pine Island, με πλάτος σχεδόν 100 χιλιόμετρα και πάχος 7 χιλιόμετρα.

Για δεκαετίες, η παρουσία αυτών των χαρακτηριστικών βράχων ψηλά στα βουνά εγείρει ερωτήματα. Πώς έφτασαν εκεί και τι μπορεί να αποκαλύψουν για την ιστορία και τη μελλοντική συμπεριφορά του παγετώνα της Ανταρκτικής;

Ομάδα ερευνητών υπό τη Βρετανική Ερευνητική Ομάδα της Ανταρκτικής (BAS) ανέλυσε τους γρανίτες μετρώντας τη ραδιενεργή διάσπαση των στοιχείων που είναι παγιδευμένα σε μικροσκοπικούς κρυστάλλους. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι βράχοι σχηματίστηκαν πριν από περίπου 175 εκατομμύρια χρόνια, κατά την Ιουρασική περίοδο, αναφέρει το SciTechDaily. Ωστόσο, η μεταφορά τους στις σημερινές θέσεις παρέμενε αδιευκρίνιστη μέχρι να συλλεχθούν νέα δεδομένα από εναέριες έρευνες.

Η λύση ενός γεωλογικού μυστηρίου

Μετρήσεις βαρύτητας υψηλής ανάλυσης, που πραγματοποιήθηκαν από το αεροσκάφος Twin Otter της BAS και άλλα αεροσκάφη που πετούσαν πάνω από την περιοχή, εντόπισαν ένα ασυνήθιστο σήμα κάτω από τον πάγο. Το σήμα αυτό ταίριαζε απόλυτα με αυτό που οι επιστήμονες θα περίμεναν από ένα μεγάλο σώμα γρανίτη θαμμένο βαθιά κάτω από τον πάγο.

Η σύνδεση των επιφανειακών βράχων με αυτή τη θαμμένη μάζα γρανίτη έλυσε ένα μακροχρόνιο γεωλογικό μυστήριο και προσέφερε νέα στοιχεία για το παρελθόν του παγετώνα Pine Island. Όταν το παγοκάλυμμα της Δυτικής Ανταρκτικής ήταν πολύ παχύτερο, κατά την τελευταία εποχή των παγετώνων πριν από περίπου 20.000 χρόνια, ο πάγος μπορούσε να αποσπά τεράστια κομμάτια βράχων από το υπόβαθρο και να τα μεταφέρει σε μεγάλες αποστάσεις, εναποθέτοντάς τα στα γύρω βουνά.

Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας

Η ανακατασκευή του πάχους και της ροής του πάγου στο παρελθόν είναι κρίσιμη για τη βελτίωση των υπολογιστικών μοντέλων που προβλέπουν την εξέλιξη του παγοκαλύμματος της Ανταρκτικής υπό τις σημερινές κλιματικές συνθήκες. Ο παγετώνας Pine Island συγκαταλέγεται στις περιοχές με τη μεγαλύτερη απώλεια πάγου τις τελευταίες δεκαετίες και αποτελεί βασικό παράγοντα για την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.

Η νέα μελέτη δείχνει ότι η γεωλογία κάτω από τον πάγο επηρεάζει έντονα τον τρόπο με τον οποίο ο παγετώνας ολισθαίνει πάνω στο υπόβαθρο και πώς αποστραγγίζονται τα νερά τήξης. Η κατανόηση αυτών των διεργασιών είναι απαραίτητη για την ακριβέστερη πρόβλεψη της μελλοντικής ανόδου της στάθμης των θαλασσών και των επιπτώσεων στις παράκτιες κοινωνίες παγκοσμίως.

«Ένας θησαυρός πληροφοριών»

«Οι βράχοι παρέχουν μια εκπληκτική καταγραφή του τρόπου με τον οποίο ο πλανήτης μας έχει αλλάξει με την πάροδο του χρόνου, ειδικά του τρόπου με τον οποίο ο πάγος έχει διαβρώσει και αλλάξει το τοπίο της Ανταρκτικής. Βράχοι όπως αυτοί είναι ένας θησαυρός πληροφοριών για το τι βρίσκεται βαθιά κάτω από το στρώμα πάγου, όπου δεν έχουμε πρόσβαση», δήλωσε η Δρ. Τζοάν Τζόνσον, συν-συγγραφέας της μελέτης και γεωλόγος στην BAS.

«Αναγνωρίζοντας την προέλευσή τους, καταφέραμε να συνθέσουμε το πώς έφτασαν εκεί όπου βρίσκονται σήμερα, δίνοντάς μας ενδείξεις για το πώς μπορεί να αλλάξει ο παγετώνας της Δυτικής Ανταρκτικής στο μέλλον – πληροφορίες που είναι ζωτικής σημασίας για τον προσδιορισμό του αντίκτυπου της ανόδου της στάθμης της θάλασσας στους παράκτιους πληθυσμούς σε όλο τον κόσμο».

Η μελέτη αυτή, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Communications Earth & Environment, υπογραμμίζει πώς ο συνδυασμός διαφορετικών επιστημονικών κλάδων, στην περίπτωση αυτή της γεωλογίας και της γεωφυσικής, μπορεί να προσφέρει νέες γνώσεις για τις κρυφές διαδικασίες που διαμορφώνουν τον πλανήτη μας.