Ανατροπή στα έως τώρα δεδομένα της αστρονομίας φέρνει η ανακάλυψη ενός εξωπλανητικού συστήματος σε απόσταση 116 ετών φωτός, όπου οι πλανήτες φαίνεται να ακολουθούν μια «ανεστραμμένη» διάταξη σε σχέση με όσα γνωρίζουμε από το Ηλιακό μας Σύστημα.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του CNN Turk, γύρω από έναν κόκκινο νάνο –το πιο συνηθισμένο είδος άστρου στο Σύμπαν– εντοπίστηκαν τέσσερις πλανήτες με ασυνήθιστη κατανομή. Στο σύστημα LHS 1903, ο εσώτερος πλανήτης είναι βραχώδης, οι δύο επόμενοι είναι αέριοι, ενώ ο εξώτερος, αντίθετα με κάθε προσδοκία, είναι και πάλι βραχώδης.
Στο δικό μας Ηλιακό Σύστημα, οι πλανήτες που βρίσκονται κοντά στον Ήλιο –όπως ο Ερμής, η Αφροδίτη, η Γη και ο Άρης– είναι βραχώδεις, ενώ οι αέριοι γίγαντες, όπως ο Δίας και ο Κρόνος, βρίσκονται μακρύτερα. Η ανακάλυψη του LHS 1903 ανατρέπει αυτή την τάξη, προκαλώντας έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον.
Η θεωρία σχηματισμού πλανητών
Η επικρατούσα θεωρία για τον σχηματισμό πλανητών υποστηρίζει ότι γύρω από ένα νεαρό άστρο σχηματίζεται ένας δίσκος σκόνης και αερίων. Στα εσωτερικά, θερμότερα τμήματά του, εξατμίζονται τα πτητικά στοιχεία όπως το νερό και το διοξείδιο του άνθρακα, αφήνοντας μόνο ανθεκτικά υλικά όπως ο σίδηρος και τα ορυκτά των πετρωμάτων να συμπυκνωθούν.
Σε μεγαλύτερες αποστάσεις από το άστρο, πέρα από τη λεγόμενη «γραμμή του χιονιού» (snow line), οι θερμοκρασίες πέφτουν αρκετά ώστε τα πτητικά στοιχεία να παγώσουν. Εκεί, οι πλανητικοί πυρήνες μπορούν να αυξηθούν ταχύτερα και, μόλις φτάσουν περίπου δέκα φορές τη μάζα της Γης, να προσελκύσουν υδρογόνο και ήλιο, σχηματίζοντας αέριους γίγαντες τύπου Δία.
LHS 1903 e: Ένα «αδύνατο» σώμα
Ο πιο εξωτερικός πλανήτης του συστήματος, ο LHS 1903 e, αποτελεί την πιο αινιγματική περίπτωση. Πρόκειται για μια «υπερ-Γη» με ακτίνα περίπου 1,7 φορές μεγαλύτερη από της Γης. Η ύπαρξή του σε αυτή τη θέση θεωρείται απίθανη βάσει των καθιερωμένων θεωριών.
Όπως εξηγεί ο Dr. Thomas Wilson από το Πανεπιστήμιο του Warwick, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας που δημοσίευσε τη μελέτη στο περιοδικό Science, «οι πλανήτες αυτοί φαίνεται να έχουν σχηματιστεί σε πολύ διαφορετικά περιβάλλοντα, και αυτό είναι που καθιστά το σύστημα μοναδικό». Ο ίδιος προσθέτει: «Σε αντίθεση με τους δύο μεσαίους αέριους πλανήτες, ο εξωτερικός βραχώδης δεν θα έπρεπε να υπάρχει σύμφωνα με τη θεωρία. Πιθανότατα σχηματίστηκε αργότερα από τους υπόλοιπους».
Η ανακάλυψη του συστήματος LHS 1903 αναμένεται να προσφέρει νέα δεδομένα για τη μελέτη της πλανητικής εξέλιξης και να οδηγήσει σε αναθεώρηση των μοντέλων σχηματισμού εξωπλανητών, ανοίγοντας νέους δρόμους στην κατανόηση του πώς δημιουργούνται οι κόσμοι πέρα από το Ηλιακό μας Σύστημα.
