Το να μεγαλώνεις στον σημερινό κόσμο παρουσιάζει προκλήσεις που πολλά παιδιά δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν. Η ακαδημαϊκή πίεση, οι κοινωνικές σχέσεις και η συνεχής έκθεση στο διαδίκτυο μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την ψυχική υγεία των νέων.
Πρόσφατα στοιχεία από το NHS δείχνουν ότι 1 στα 5 παιδιά και νέοι ηλικίας 8-25 ετών ζει με κάποια πιθανή ψυχική διαταραχή, με την κρίσιμη περίοδο να είναι αυτή των 17-19 ετών. Ταυτόχρονα, οι παραπομπές παιδιών και εφήβων σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας αυξήθηκαν κατά 10% μεταξύ 2023 και 2024. Η φιλανθρωπική οργάνωση ψυχικής υγείας YoungMinds προειδοποιεί ότι πολλοί νέοι αντιμετωπίζουν μακρά αναμονή για υποστήριξη.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ένα ερώτημα «ταλαιπωρεί» τους γονείς: Πώς μπορώ να κάνω το παιδί μου να «ανοιχτεί» – και να το βοηθήσω αν χρειάζεται;
Οι ειδικοί τονίζουν ότι ο τρόπος με τον οποίο ξεκινούν οι συνομιλίες μπορεί να κάνει όλη τη διαφορά – και δίνουν χρήσιμες συμβουλές:
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
➤ Επιλέξτε τη σωστή στιγμή
Σύμφωνα με την Rebecca Kirkbride, κλινική διευθύντρια της φιλανθρωπικής οργάνωσης για την ψυχική υγεία των παιδιών Place2Be, ο χρόνος και το περιβάλλον έχουν μεγαλύτερη σημασία απ’ τις ίδιες τις λέξεις. «Πρέπει να σκεφτείτε πότε το παιδί σας αισθάνεται πιο άνετα. Το να καθίσετε μαζί να δείτε τηλεόραση, να παίξετε ένα παιχνίδι ή να κάνετε κάτι οικείο μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία ενός ασφαλούς χώρου, όπου η συζήτηση θα έρθει πιο φυσικά», εξηγεί.
➤ Γιατί η συζήτηση δεν είναι πάντα εύκολη
Η Stevie Goulding, υπεύθυνη υπηρεσιών για γονείς και φροντιστές στο YoungMinds, σημειώνει ότι οι νέοι συχνά αντιμετωπίζουν πολλαπλές πιέσεις ταυτόχρονα – από τα σχολικά μαθήματα και τις φιλίες, έως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τη διαμόρφωση της προσωπικότητας. «Αυτές οι πιέσεις μπορούν να οδηγήσουν σε έντονα συναισθήματα και γρήγορες αλλαγές διάθεσης. Μπορεί να είναι δύσκολο για τα παιδιά στην αρχή να «ανοιχτούν» και συχνά οι γονείς δυσκολεύονται να καταλάβουν πότε κάτι είναι φυσιολογικό και πότε πρέπει να τους θορυβήσει», λέει.
8 συμβουλές από ειδικούς για να ξεκινήσετε τη συζήτηση
1. Ξεκινήστε με ανοιχτές, γενικές ερωτήσεις
Απλές ερωτήσεις, όπως «Πώς νιώθεις;» ή «Ποιο ήταν το καλύτερο και το χειρότερο μέρος της ημέρας σου;» μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να ξεκινήσουν τη συζήτηση. Αν αισθανθείτε ότι κάτι δεν πάει καλά, ρωτήστε τα τι χρειάζονται – είτε αυτό είναι χώρος, χρόνος ή υποστήριξη.
2. Κάντε κάτι μαζί
Κοινές δραστηριότητες, όπως το περπάτημα, το μαγείρεμα, η κηπουρική ή η ζωγραφική μπορούν να μειώσουν τα συναισθηματικά εμπόδια και να κάνουν τις συζητήσεις να φαίνονται λιγότερο έντονες.
3. Αφήστε χώρο για σιωπή
Δεν χρειάζεται κάθε στιγμή να είναι γεμάτη με κουβέντα. Αφήνοντας χώρο, μπορείτε να δώσετε στα παιδιά την ευκαιρία να μοιραστούν τις σκέψεις τους όταν είναι έτοιμα.
4. Χρησιμοποιήστε την ψηφιακή επικοινωνία αν χρειαστεί
Για τα μεγαλύτερα παιδιά, ένα μήνυμα κειμένου ή ένα email μπορεί να είναι πιο ασφαλές από μια πρόσωπο με πρόσωπο συζήτηση. Δείξτε τους ότι ανησυχείτε και ότι είστε διαθέσιμοι όποτε θέλουν να μιλήσουν.
5. Ζητήστε τη γνώμη τους
Τα παιδιά έχουν συχνά καλή αντίληψη για το τι μπορεί να τα βοηθήσει. Ζητώντας τη γνώμη τους, τα ενδυναμώνετε και χτίζετε εμπιστοσύνη.
6. Δείξτε γνήσιο ενδιαφέρον
Εκφράστε την περιέργειά σας για τις εμπειρίες τους, χωρίς πίεση. Δείξτε τους ότι νοιάζεστε και ότι είστε πρόθυμοι να τους ακούσετε όποτε νιώθουν έτοιμοι.
7. Διατηρήστε θετική στάση
Διαβεβαιώστε το παιδί σας ότι το αγαπάτε και το υποστηρίζετε. Ακούστε χωρίς να κρίνετε και αναγνωρίστε πόσο γενναίο είναι να ανοιχτεί.
8. Δείξτε ενσυναίσθηση
Δείξτε ότι κατανοείτε τα συναισθήματά τους και κανονικοποιήστε το πόσο δύσκολο μπορεί να είναι να μιλήσουν. Δείξτε τους ότι θα συνεχίσετε να τα ρωτάτε, επειδή η ευημερία τους είναι σημαντική.
Πότε να ζητήσετε επιπλέον υποστήριξη
Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι συνεχείς αλλαγές στη συμπεριφορά, τον ύπνο, τις διατροφικές συνήθειες ή η παρατεταμένη δυσφορία δεν πρέπει να αγνοούνται. Εάν οι ανησυχίες επιμένουν, οι γονείς ενθαρρύνονται να μιλήσουν με τον οικογενειακό γιατρό ή το σχολείο του παιδιού τους και να εξετάσουν εάν η συμβουλευτική ή η θεραπεία μπορεί να είναι χρήσιμη.
Μερικές φορές, το γεγονός ότι κάποιος απλά τους ακούει -χωρίς να τους κρίνει ή να τους πιέζει- μπορεί να είναι ένα ισχυρό πρώτο βήμα. Όπως σημειώνει η δρ. Goulding, «ένα παιδί δεν χρειάζεται πάντα άμεσες λύσεις. Συχνά, το μόνο που χρειάζεται είναι να ξέρει ότι το καταλαβαίνουν».
Διαβάστε επίσης
Γιατί το παιδί έχει έναν αγαπημένο γονιό; Η παιδίατρος εξηγεί
Πόσο παρεμβατική γιαγιά είστε; 6 συμπεριφορές που σας προδίδουν
